Ποιό κυρίαρχο εθνικό αίτημα υπηρετει η σημερινή ΝΔ;

Μανώλης Κοττάκης

Συλλαμβάνω τόν εαυτό μου νά φιλοσοφει αυτές τίς μέρες μέ αφορμή τίς τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις καί νά διερωταται: Γιατί η ΝΔ απεδείχθη μέχρι στιγμης. 51 χρόνια από τήν αποκατάσταση της Δημοκρατίας, τό πλέον ανθεκτικό κόμμα της Μεταπολιτεύσεως καί επέζησε της οικονομικης κρίσεως, σέ αντίθεση μέ τό ΠΑΣΟΚ καί τό ΚΚΕ τά οποια συρρικνώθηκαν; Τό μέν πρωτο έχασε τόν ηγεμονικό του ρόλο στήν Αριστερά (παραμένοντας υπολογίσιμη δύναμη), τό δέ δεύτερο;

Η απάντηση «κρύβεται» στά ονόματά τους. Τό ΠΑΣΟΚ, μολονότι «Πανελλήνιο», ταύτισε τό όνομά του μέ μιά ιδεολογία: τόν σοσιαλισμό. Όταν μεταλλάχθηκε σέ κάτι άλλο από αυτό πού θεωρειται «σοσιαλισμός», κατέρρευσε. Τό ΠΑΣΟΚ ειναι τό κόμμα πού νομοθέτησε, αλλά καί πού κατήργησε τόν δέκατο τρίτο μισθό. Άν υπάρχει εν ζωη σήμερα, αυτό οφείλεται στήν νοσταλγία της συγκλονιστικης περιόδου 1981-1985. Αυτή τό «συντηρει». Ψηφίζεται από ένα τμημα του εκλογικου σώματος γι’ αυτά πού έδωσε στούς μή προνομιούχους, ως «αιώνιο ευχαριστω». Τό ΚΚΕ ταύτισε επίσης τήν ύπαρξή του μέ τόν κομμουνισμό. Εκεινο δέν πρόδωσε ποτέ τήν ιδεολογία του όπως τό ΠΑΣΟΚ, αλλά δέν ειχε σκεφτει ποτέ τί θά του συμβει άν τυχόν κατέρρεε η ιδεολογία του όπως τό 1989. Έζησε υπαρξιακά δράματα τότε. Καί άν δέν ηταν στό τιμόνι του η αστή στίς σπουδές Αλέκα Παπαρρήγα, μπορει νά ειχε τήν τύχη των κομμουνιστικων κομμάτων της Δύσεως.

Η ΝΔ δέν ταύτισε τό όνομά της μέ κάποια αναλώσιμη ιδεολογία καί η όποια αναφορά στόν φιλελευθερισμό στήν διακήρυξή της έχει σημασία μόνον γιατί συνοδεύεται από τό επίθετο «ριζοσπαστικός». Ταύτισε τό όνομά της κυρίως μέ τήν χώρα καί συγχρονίστηκε μέ τό αίτημα πού υπηρχε μέσα στίς ψυχές εκατομμυρίων Ελλήνων τό 1974. Γι’ αυτό καί εξέφρασε τό 55% του εκλογικου σώματος. Μετά από όλα όσα ειχαν συμβει μέσα στόν 20ο αιωνα, τόν Εθνικό Διχασμό του 1920, τόν αδελφοκτόνο Εμφύλιο του 1945-1949, τήν πολιτική ανωμαλία του 1961-1965 μέ δολοφονίες πολιτικων (Λαμπράκης) καί ανατροπές εκλεγμένων κυβερνήσεων (Γεώργιος Παπανδρέου) καί βεβαίως τήν πολιτειακή εκτροπή του 1967, ο τόπος χρειαζόταν οξυγόνο. Νέο αέρα. Έπρεπε νά φυσήξει νέος άνεμος. Έπρεπε τό πολίτευμα νά επανιδρυθει από τά θεμέλιά του.

Ο Κωνσταντινος Καραμανλης γρήγορα, πολύ πρίν τούς Ατζέμογλου-Ρόμπινσον. αντελήφθη τήν σημασία νά αποκτήσουν ρίζα στήν κοινωνία οι νέοι θεσμοί. Έτσι θά υπηρετειτο η εθνική ενότητα, η πολιτική σταθερότητα, η κοινωνική ειρήνη, τό δόγμα «θέλω τό κεφάλι μου ήσυχο». Τό όνομα «Νέα Δημοκρατία» πού επέλεξε ο Εθνάρχης έκρυβε μέσα του λοιπόν τό μυστικό της ανθεκτικότητας αυτης της παρατάξεως.

Αλλά μία Δημοκρατία, κατά μείζονα λόγο η «Νέα», χαρακτηρίζεται από τήν πίστη σέ μερικά πράγματα. Τήν πίστη στήν ελευθερία. Τήν πίστη στόν νόμο. Τήν πίστη στόν άνθρωπο. Όχι στήν οικονομική έννοια «άτομο». Τήν πίστη καί τήν συνέπεια σέ βασικές αρχές οι οποιες ασφαλως καί πρέπει νά επικαιροποιουνται στό διάβα του χρόνου. Οι ιδέες καί οι ιδεολογίες δέν ειναι γραμμένες στίς πλάκες του Μωυσέως, γι’ αυτό καί ο Καραμανλης έδωσε προτεραιότητα σέ μία μόνο, αυτήν πού, στά «Αρχεια» του, στήν συνομιλία μέ τόν Πρόεδρο Μπούς, αποκαλει «τήν πιό επαναστατική ιδέα του κόσμου». Εννοουσε ασφαλως τήν Δημοκρατία.

Φοβαμαι ότι τό όνομα «Νέα Δημοκρατία», πλήν της εξουσίας, δέν αντιστοιχει σέ κάτι πλέον στούς καιρούς μας. Σέ κάποιο κυρίαρχο εθνικό καί κοινωνικό αίτημα πού αθροίζει πολλά μικρά όνειρα απλων ανθρώπων σέ ένα μεγάλο. Αντιστοιχει μόνο στίς υπέροχες αναμνήσεις μας.

Η «Νέα Δημοκρατία» ταυτίστηκε μέ τήν ελευθερία πού ενέπνεε ο Κωνσταντινος Καραμανλης, ο οποιος έφθασε νά νομιμοποιήσει, μέ νωπές ακόμη τίς πληγές του Εμφυλίου, τό ΚΚΕ. Αλλά αυτό τό κόμμα πού καλειται σήμερα «Νέα Δημοκρατία» μικρή σχέση έχει μέ τήν ελευθερία, διοικει περισσότερο μέ τόν φόβο. Εκβιάζει. Απειλει. «Ακούει». Τρομοκρατει. Ακόμη καί τούς πολύ δικούς του ανθρώπους. Ζητει από τόν πολίτη νά συμβιβάζεται μέ τήν βαθιά διαφθορά καί τίς μαφίες ελλείψει εναλλακτικης. Απειλει ότι άν χαθει η σταθερότητα, όπως τήν εννοει, θά χάσει ο πολίτης τίς αλυσίδες των επιδομάτων του, των παράνομων επιδοτήσεών του, των χαριστικων επιχορηγήσεών του, τήν πρόσβασή του στόν πελατειακό μηχανισμό του κράτους κ.ά. Αυτή η (Νέα) Δημοκρατία δέν έχει πολύ καλή σχέση μέ τόν νόμο. Άντε νά διαλύσει καμμιά κατάληψη, άντε νά συλλάβει κανέναν αναρχικό γιά νά ενεργοποιηθουν οι αυτοματισμοί του Εμφυλίου σέ τμημα της βάσης της. Κατά τά λοιπά, ο νόμος υποχωρει παντου. Κάθε νομός καί μαφία μέ επί κεφαλης κάποιο νυν ή τέως κομματικός στέλεχος. Κάθε γειτονιά του Λεκανοπεδίου καί εγκληματική οργάνωση. Σέ σημειο πού νά τίθεται τό ερώτημα «ποιός κυβερνά αυτόν τόν τόπο;».

Αυτή η Νέα Δημοκρατία δέν διακρίνεται, τέλος, γιά τήν συνέπειά της. Τούς δεξιούς γιά πολλά μπορει νά τούς κατηγορήσει κανείς, άλλες φορές δίκαια, άλλες φορές άδικα, εκτός από ένα. Ότι δέν ειναι συνεπεις.

Ξέρετε κανέναν δεξιό πολιτικό από τήν Μεταπολίτευση καί μετά πού νά έχει κάνει από τήν «ανάποδη» τό πολιτικό δρομολόγιο πού έκανε ο Ανδρέας Λοβέρδος γιά νά ενταχθει στίς τάξεις αντίπαλου κόμματος;

Κάποιον πού νά έφυγε από τήν ΝΔ γιά νά μετεγγραφει στό ΠΑΣΟΚ καί από εκει νά καταλήξει στάς δυσμάς στό ΚΚΕ; Προσωπικά, δέν θυμαμαι κανέναν (τά αδικήματα του Μάνου καί του Ανδριανόπουλου ειναι στιγμιαια) καί άν υπάρχει, ειναι η εξαίρεση στόν κανόνα. Πολύ δέ περισσότερο δέν θυμαμαι άλλα κόμματα νά έχουν βάλει στό «ιερό» τους, στήν ηγετική τους ομάδα, δεξιούς πολιτικούς.

Σέ αυτή τήν Νέα Δημοκρατία όμως καί στήν ηγετική της ομάδα πληθος τά παραδείγματα. Η αντίπερα όχθη έχει κάνει κατάληψη στό «ιερό» της. Ο Λοβέρδος δέν ειναι ο πρωτος πού ηταν κομμουνιστής στά νιατα του, σοσιαλιστής πασόκος στήν μέση ηλικία καί νεομητσοτακικός ιέραξ στά «γεράματά» του. Τό δυστύχημα μάλιστα ειναι ότι ο χωρος αυτός επί των ημερων του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει πλημμυρίσει από ασυνεπεις πολιτικούς πού αλλάζουν κόμματα καί ιδεολογίες σάν τά πουκάμισα. Έχει παραδοθει τό ιερό της παρατάξεως σέ πολιτικούς αντιπάλους της παρατάξεως.

Τούτων δοθέντων στήν πράξη αποδεικνύεται ότι αυτή η Νέα Δημοκρατία ως όνομα. ως πολιτική «μπράντα», φθάνει σιγά-σιγά στά όριά της. Δέν ανταποκρίνεται πλέον σέ κανένα κυρίαρχο κοινωνικό καί εθνικό αίτημα. Τό μόνο αίτημά της ειναι η διαιώνισή της στήν εξουσία μέ γνωστές μεθόδους καί «η διατήρηση του πλούτου», όπως ειπε ο Πρωθυπουργός στήν Βlack Rock, αλλά του πλούτου ποίων;

Ακόμη καί άν κάτω από ακραιες συνθηκες επιτύχει τήν διάσωσή της στίς προσεχεις κάλπες, η επομένη των εκλογων θά ειναι τό κύκνειο ασμα της. Αυτή η Νέα Δημοκρατία απέτυχε νά διαβάσει σωστά τόν νέο κόσμο καί επί των ημερων της η Ελλάς έχει ήδη καταστει δορυφόρος της Τουρκίας. Αυτή η Νέα Δημοκρατία διεκδικει ψηφο σπέρνοντας τόν φόβο καί τόν τρόμο. Αυτή η Νέα Δημοκρατία διοικειται από πολιτικούς πού αντιπαθουν τούς ψηφοφόρους της ή, στήν καλύτερη περίπτωση, δέν ξέρουν πως νά τούς μιλήσουν. Τό τέλος εποχης ειναι ορατό. Η κεντροδεξιά παράταξη χρειάζεται επανίδρυση εκ θεμελίων γιά νά ανταποκρίνεται στίς προκλήσεις του μέλλοντος. Υπό μία έννοια, πρέπει νά υπακούσει στό DNA της, πού πέθανε ως ΕΡΕ καί αναστήθηκε ως νέο, μέ καινούργιο όνομα, χωρίς υλικά του χθές. Αμφιβολία ως πρός αυτό νά μήν υπάρχει.

Τό μόνο ερώτημα ειναι ποιός θά ειναι ο «Λάζαρος».