Την πλάτη στη ρύθμιση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την εξαγορά καταπατημένων εκτάσεων φαίνεται πως γύρισαν οι πολίτες, καθώς εδώ και έναν χρόνο η συμμετοχή είναι κάτι παραπάνω από «μουδιασμένη». Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας gov.gr εκπνέει με βάση το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί στο τέλος Οκτωβρίου. Ωστόσο, το οικονομικό επιτελείο προχώρησε στην ανακοίνωση παράτασης για περίπου έναν χρόνο, συγκεκριμένα έως τις 11 Σεπτεμβρίου 2026. Οπως επισημαίνει στη σχετική επίσημη ανακοίνωση, η ημερομηνία αυτή είναι καταληκτική και δεν προβλέπεται εκ του νόμου δυνατότητα νέας παράτασης.
Αξίζει να σημειωθεί πως μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί κάτι παραπάνω από 5.000 αιτήσεις νομιμοποίησης καταπατημένων εκτάσεων, όταν ο στόχος που έχει θέσει το οικονομικό επιτελείο ανέρχεται στις 50.000 και το σύνολο των καταπατημένων υπολογίζεται στις 90.000. Φαίνεται πως οι καταπατητές αδιαφορούν για τη ρύθμιση, καθώς γνωρίζουν πως ακόμα και αν δεν τα νομιμοποιήσουν, το κράτος δεν θα τους αγγίξει. Κι αυτό γιατί δεν πρόκειται να ενεργοποιηθεί κανενός είδος ελέγχου ή κυρώσεων, με αποτέλεσμα να απαξιούν για τη ρύθμιση που προσφέρει εκπτώσεις και την καταβολή πολλών μηνιαίων δόσεων.
Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων άρχισε πέρυσι σε δύο φάσεις, ανάλογα με τις περιφερειακές ενότητες της χώρας: από τις 30 Σεπτεμβρίου 2024 για ορισμένες εξ αυτών και από τις 31 Οκτωβρίου 2024 για τις υπόλοιπες. Με απόφαση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η τελική προθεσμία για όλες τις περιοχές της χώρας παρατείνεται κατά ένα έτος, προκειμένου οι πολίτες να αξιοποιήσουν τη σχετική δυνατότητα και να επιλυθούν εκκρεμότητες που παραμένουν έως σήμερα.
Τι προβλέπει ο νόμος
Με τον νόμο 5024/2023 θεσπίστηκε η δυνατότητα εξαγοράς των διακατεχόμενων δημοσίων κτημάτων (δηλαδή ακινήτων της δημόσιας περιουσίας που έχουν καταληφθεί παράνομα από ιδιώτες), υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι αυστηροί όροι που προβλέπει η νομοθεσία. Υπενθυμίζεται πως η εξαγορά των καταπατημένων εκτάσεων αποτελεί μια σύνθετη διαδικασία, καθώς θα πρέπει να συγκεντρωθούν μια σειρά από δικαιολογητικά (όπως τοπογραφικό διάγραμμα του προς εξαγορά δημόσιου ακινήτου με συνημμένη δήλωση μηχανικού, φύλλο προσδιορισμού της αντικειμενικής αξίας οικοπέδου ή γηπέδου, βεβαίωση όρων δόμησης της αρμόδιας υπηρεσίας δόμησης, οικοδομική άδεια κ.ά.), κάποια από τα οποία δεν είναι εύκολα προσβάσιμα, ενώ το τίμημα εξαγοράς μπορεί να εξοφληθεί σε έως και 60 μηνιαίες δόσεις.
Συγκεκριμένα, το ποσό εξαγοράς υπολογίζεται με βάση τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων και κοινωνικά κριτήρια (για ευπαθείς ομάδες, πολυτέκνους, άτομα με αναπηρία). Επί του τιμήματος εξαγοράς προβλέπονται εκπτώσεις που φτάνουν το ανώτατο μέχρι 80%, ανάλογα με την προσωπική και την οικογενειακή κατάσταση του αιτούντος.