Δημήτρης Καπράνος
Ο λαϊκισμός, πού πλέον αποκαλειται «αντισυστημικότης», ειναι ο τάφος της Δημοκρατίας.
Σάν χθές, στίς 26 Σεπτεμβρίου 1989, η ελληνική πολιτική σκηνή συγκλονίσθηκε από τήν δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη, ενός πολιτικου πού ξεχώριζε γιά τήν μετριοπάθεια καί τόν ενωτικό του λόγο.
Τριάντα έξι χρόνια μετά, η μνήμη του παραμένει ζωντανή, καθώς τό όνομά του εξακολουθει νά συμβολίζει τήν ανάγκη γιά συνεχη διάλογο, δημοκρατική ωριμότητα καί υπέρβαση κάθε είδους διχασμου.
Θεωρω χρέος νά τόν τιμήσω μέ μιά μικρή αναδρομή. Ο Παυλος γεννήθηκε τό 1935 στό Καρπενήσι καί σπούδασε Πολιτικές Επιστημες καί Επικοινωνία στό Μόναχο, όπου ανέπτυξε στενές σχέσεις μέ τόν αντιδικτατορικό πυρηνα. Ως δημοσιογράφος καί αργότερα ως βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, διεκρίθη γιά τήν πίστη του στόν κοινοβουλευτισμό καί τήν προσπάθεια νά γεφυρώσει πολιτικές αντιθέσεις πού χαρακτήριζαν τήν μεταπολιτευτική Ελλάδα.
«Μπορουμε νά διαφωνουμε χωρίς νά μισούμαστε» ηταν η φράση πού τόν χαρακτήρισε καί έδειξε τήν φιλοσοφία του γιά συνεχη πολιτικό διάλογο χωρίς μισαλλοδοξία.
Τό πρωινό της 26ης Σεπτεμβρίου 1989, έξω από τό γραφειο του στήν οδό Ομήρου στό κέντρο των Αθηνων, ο Παυλος έπεσε νεκρός από τίς σφαιρες μελων της τρομοκρατικης «17 Νοέμβρη». Σόκ καί θλίψη σέ ολόκληρη τήν κοινωνία, πού εκείνη τήν εποχή ζουσε έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις. Η δολοφονία του, όμως, ανεδείχθη σέ σύμβολο κατά της πολιτικης βίας καί της τρομοκρατίας.
Θυμαμαι, στό Δικαστήριο, ως μάρτυς της οικογένειας Περατικου, ρώτησα τήν «οργάνωση» πού καθόταν στά εδώλια: «Τόν Μπακογιάννη γιατί τόν σκοτώσατε;». Απάντηση δέν πηρα…
Σήμερα, η επέτειος της δολοφονίας του αποτελει αφορμή γιά αναστοχασμό γύρω από τά κεκτημένα της Δημοκρατίας. Η Πολιτεία τιμα τήν μνήμη του, η οικογένεια καί οι συνεργάτες του υπενθυμίζουν τό μήνυμα συμφιλιώσεως πού προσπάθησε νά αφήσει ως παρακαταθήκη. Ο ίδιος υπηρξε από τούς πρώτους πολιτικούς πού μίλησαν γιά τήν ανάγκη πολιτικης συναινέσεως σέ μιά περίοδο βαθιας πολώσεως, μιά στάση πού θεωρήθηκε ριζοσπαστική γιά τήν εποχή.
Η δολοφονία του Μπακογιάννη δέν απετέλεσε πληγμα μόνο γιά τήν Νέα Δημοκρατία, αλλά καί γιά τό σύνολο του δημοκρατικου κόσμου. Χαρακτηρίσθηκε δέ από πολλούς ως «σφαιρα στήν καρδιά της Δημοκρατίας», καθώς αφαιρέθηκε βιαίως η ζωή ενός πολιτικου πού πίστευε ακράδαντα στήν δύναμη του κοινοβουλευτικου διαλόγου καί στήν υπέρβαση του διχασμου πού μάστιζε τήν πατρίδα.
Τρεις δεκαετίες αργότερα, τό μήνυμα του Παύλου Μπακογιάννη εξακολουθει νά ειναι επίκαιρο. Σέ μιά εποχή όπου οι κοινωνικές εντάσεις καί η πόλωση, ο λαϊκισμός καί η δηθεν «αντισυστημικότητα» βρίσκουν νέες μορφές εκφράσεως καί κάποιοι νοσταλγουν τίς «πλατειες» καί τό «Νά καει τό μπ…. η Βουλή», η υπενθύμιση ότι η πολιτική μπορει νά εμπεριέχει τόν σεβασμό καί τήν ανεκτικότητα φαντάζει πιό αναγκαία από ποτέ.
Η μνήμη του Παύλου λειτουργει ως υπενθύμιση ότι η Δημοκρατία απαιτει θάρρος, διάλογο καί διαρκη αγωνα απέναντι στήν βία καί τόν φανατισμό.
Ο Παυλος Μπακογιάννης άφησε πίσω του ένα παράδειγμα πολιτικου ήθους πού σπάνια συνανταται. Η επέτειος της δολοφονίας του δέν ειναι απλως μιά στιγμή μνήμης. Ειναι μιά ευκαιρία νά αναλογισθουμε πόσο σημαντική ειναι η υπεράσπιση των δημοκρατικων αξιων απέναντι σέ κάθε μορφή βίας.