58ο μνημόσυνο των δολοφονηθέντων πτήσης CY 284, 12.10.1967
Της Φανούλας Αργυρου
Τελείται σήμερα Κυριακή, 12 Οκτωβρίου 2025, το 58ο μνημόσυνο των 66αδικοχαμένων ανθρώπων πάνω από το Καστελόριζο, οι οποίοι δολοφονήθηκαν με την έκρηξη βόμβας που είχε τοποθετηθεί στο αεροπλάνο των Βρετανικών Ευρωπαϊκών Αερογραμμών, που εκτελούσε την πτήση CY 284 των Κυπριακών Αερογραμμών από Αθήνα προς Λευκωσία.
Το μνημόσυνο, υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των φονευθέντων, θα τελεστεί μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, στον ιερό ναό του Προφήτη Ηλία Γερμασόγειας, στη Λεμεσό.
Από το 2010 ξεκινήσαμε με τον Μιχάλη Θωμαίδη την έρευνα για τα αίτια της καταστροφής του Κομήτη 4B G-ARCO των Βρετανικών Ευρωπαϊκών Αερογραμμών, ο πατέρας του οποίου ήταν ένας από τα τραγικά θύματα πολιτικών σκοπιμοτήτων. Ήταν με την παρότρυνση του Μ. Θωμαίδη που ξεκίνησα την έρευνά μου στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο. Την οποία δημοσιεύσαμε για πρώτη φορά στην ομογενειακή εφημερίδα «Ελευθερία», στο Λονδίνο, το 2011.
Η πρώτη δημοσίευση έγινε μετά από 44 χρόνια, στις 30 Ιουνίου 2011, και η δεύτερη στις 7 Ιουλίου 2011. «Η πρώτη ανατίναξη πολιτικού αεροπλάνου στην Ευρώπη στην πρόσφατη ιστορία».
http://www.eleftheria.co.uk/pdf/912016142935ELEFTHERIA30062011.pdf(Φανούλας Αργυρού και Μιχάλη Θωμαίδη).
http://www.eleftheria.co.uk/pdf/92201611634ELEFTHERIA07072011.pdf
Ακολούθησε η γνωριμία μας με τον συγγραφέα Simon Hepworth μέσω του Μιχάλη Θωμαίδη (αδελφού της Μαρίας Θωμαίδη), στον οποίο γνωστοποίησα όλα τα έγγραφα που υπήρχαν στο Αρχείο. Για να συνεχίσουμε μια στενή συνεργασία στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο, με αποτέλεσμα το πολύτομο πρώτο βιβλίο του, Bealine Charlie Oscar – The Mystery of flight CY284. Το οποίο κυκλοφόρησε το 2018 και κάναμε την παρουσίασή του στη Λεμεσό, στις 11 Οκτωβρίου 2018. Η παρουσίαση διοργανώθηκε από το ΚΥΚΕΜ (Κυπριακό Κέντρο Μελετών) και το Ίδρυμα Μελέτης και Έρευνας Synergy Foundation. Ομιλητές ήταν ο κ. Χρήστος Ιακώβου, Διευθυντής του ΚΥΚΕΜ, και η γράφουσα, με αντιφώνηση του συγγραφέα Simon Hepworth.
Από το 2010-2011 τα έγγραφα μάς είχαν καθοδηγήσει στο συμπέρασμα για πολιτικό κριτήριο στην ανατίναξη του αεροπλάνου. Όπως και οι εφημερίδες στο Λονδίνο και ότι η εγκληματική πράξη στόχευε τη δολοφονία του Στρατηγού Γεώργιου Γρίβα Διγενή.
12 αντίγραφα του Πορίσματος των ανακριτών για τα αίτια εστάλησαν στην Κύπρο
Και, όμως, καμία κυπριακή Κυβέρνηση μέχρι σήμερα δεν ασχολήθηκε με τη μαζική δολοφονία 66 αδικοχαμένων ανθρώπων. Διατηρείται μια ένοχη άκρα του τάφου σιγή, μια επαίσχυντη περιφρόνηση για την άνανδρη μαζική δολοφονία 66 ανθρώπων. Παρόλο που οι βρετανικές Αρχές είχαν στείλει αντίγραφα του πορίσματος του 1968 στην κυπριακή Κυβέρνηση όπως και στην κυβέρνηση της Ελλάδας για τα αίτια. Στο πόρισμα αναφερόταν καθαρά ότι η αιτία ήταν βόμβα.
Οι Βρετανικές Αερογραμμές, κατόπιν πρωτοβουλίας της κας ChristineMarlborough, θυγατέρας θύματος, συμφώνησαν και διευθέτησαν Αναμνηστική Πλάκα για τα 66 θύματα της μαζικής δολοφονίας στο Garden ofRemembrance at St George’s Chapel στο αεροδρόμιο Heathrow. Στην οποία γράφτηκαν όλα τα ονόματα των θυμάτων. Τα εγκαίνια έγιναν στις 12 Οκτωβρίου 2022, εν τη παρουσία εκπροσώπου των Βρετανικών Αερογραμμών, συγγενών των θυμάτων, του συγγραφέα Σάιμον Χέπγουερθ, της γράφουσας, του συγγραφέα Λεωνίδα Λεωνίδου, και άλλων ενδιαφερομένων.
Η εφημερίδα «Αγών»
Πέραν της περιφρόνησης και της ένοχης σιωπής των κυπριακών Αρχών όλων των κυπριακών Κυβερνήσεων για τη μαζική εκείνη δολοφονία, υπήρξε και ένα ακατανόητο δημοσίευμα στην τότε κυκλοφορούσα εφημερίδα «Αγών» του κ. Νίκου Κόσιη. Η εφημερίδα «Αγών», 14.10.1967, όταν ακόμα μάζευαν πτώματα από τη θάλασσα, εντός 48 ωρών απέκλεισε «το ενδεχόμενο εκρήξεως ή πυρκαγιάς».
«Το μυστικό του δυστυχήματος πιθανόν να μην αποκαλυφθεί – το πήρε στον βυθό το ‘‘μαύρο κουτί’’. Έχουν ήδη αποκλεισθεί τα ενδεχόμενα εκρήξεως και πυρκαγιάς».
Στις 12.11.2023 είχα δημοσιεύσει στη «Σημερινή» ανοικτό κάλεσμα στον κ. Νίκο Κόσιη για εξηγήσεις.
https://simerini.sigmalive.com/media/documents/SHMERINH_15223_12.11.2023.pdf σελίδα 15.
Το παραθέτω και σήμερα.
«Προς Νίκο Κόσιη
»Κύριε Κόσιη, πέραν των συμβουλών σας προς την Υπ. Δικαιοσύνης για την αντιμετώπιση των εγκληματικών φατριών του υποκόσμου σήμερα¸ παραμένετε υπόλογος στην ιστορία και στις 66 αθώες ψυχές της μοιραίας πτήσης CY284, που καταστράφηκε από έκρηξη βόμβας στις 12 Οκτωβρίου 1967, όταν η εφημερίδα σας ‘‘Αγών’’ απέκλεισε εντός 48 ωρών ‘‘το ενδεχόμενο εκρήξεως ή πυρκαγιάς’’.
»Οι 66 δολοφονηθέντες ‘‘θυσιάστηκαν στον βωμό πολιτικών σκοπιμοτήτων της εποχής’’. Αυτό δεν το λένε μόνο τα βρετανικά έγγραφα στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο, αλλά το επιβεβαιώνει και η κα Φωτεινή Τομαή στο ‘‘Βήμα’’ από τη θέση της προϊσταμένης της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του Ελληνικού ΥΠΕΞ (Άρθρο Δέσποινας Ψύλλου, «Φ», 28.10.23, ‘‘Μυστήριο 56 χρόνων για τη μοιραία πτήση CY 284’’).
Κύριε Κόσιη,
»Ποια ήταν η πηγή της εφημερίδας σας ‘‘Ο Αγών’’ για κάτι τέτοιο; Eφόσον ακόμα μάζευαν πτώματα και ούτε οι Βρετανοί εμπειρογνώμονες είχαν ξεκινήσει τις εξονυχιστικές των έρευνες, που επιβεβαίωσαν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι το αεροπλάνο ανατινάχτηκε από βόμβα στρατιωτικού τύπου;
»Η μόνη Αρχή που απαρχής είχε αποκλείσει τη βομβιστική ενέργεια περιέργως ήταν το Special Branch της Κυπριακής Δημοκρατίας, με επικεφαλής τον Πολύκαρπο Γιωρκάτζη. Και στη συνέχεια η χουντική κυβέρνηση στην Αθήνα, η οποία φοβόταν να μην κατηγορηθεί για ανεπαρκή ασφάλεια στο αεροδρόμιο γι’ αυτό ζητούσε από τους Βρετανούς να πουν ψέματα, οτιδήποτε άλλο όπως σύγκρουση με άλλο αεροπλάνο κατά προτίμηση τουρκικό!
Το αναπάντητο ερώτημα για το ‘‘κουκούλωμα’’ της βομβιστικής ενέργειας από τον ‘‘Αγώνα’’ τέθηκε προ ετών, με την παρουσίαση του πρώτου βιβλίου του Simon Hepworth, στις 11.10.2018, στη Λεμεσό – βλέπε εδώ ‘‘Ποιοι και γιατί ανατίναξαν τo αεροπλάνο της πτήσης CY 284 το 1967’’ –
https://www.sigmalive.com/news/537198/poioi-kai-giati-anatinaksan-to-aeroplano-tis-ptisis-cy-284-to-1967, 30.10.2018».
»Κύριε Κόσιη, έχετε υποχρέωση να απαντήσετε, αναμένουμε τόσο εμείς οι ζωντανοί όσο και τα 66 αδικοχαμένα θύματα και οι συγγενείς τους.
»Αιωνία τους η Μνήμη».
Μερικά μόνο από προηγούμενα δημοσιεύματα.
Αναμνηστική Πλάκα για τα 66 θύματα της «μαζικής δολοφονίας» Η ανατίναξη της πτήσης CY84, 12.10.1967.
Μνημόσυνο για τα 66 θύματα – η Μητροπολιτική Αστυνομία αναθεωρεί την έρευνα (1967).
Ανεπαρκής, ελαττωματική με σοβαρές ελλείψεις, παραλείψεις…
Η επέτειος της αεροπορικής τραγωδίας της 12ης Οκτωβρίου 1967 συνοδεύτηκε με ένα εξαίρετο αφιέρωμα της βρετανικής METRO.
https://simerini.sigmalive.com/article/2024/10/21/mnemoneutekan-kai-phetos-ta-66-thumata-tes-pteses-cy-284/ 21.10.2024.
*Ερευνήτρια/Δημοσιογράφος.
«Αγών» 14.10.1967 Birmingham Post Αύγουστος 1968. Κατά τη δημοσιογραφική διάσκεψη με τον εμπειρογνώμονα εκρηκτικών, V J Clancey, να εξηγεί τον στρατιωτικού τύπου μηχανισμό που ανατίναξε το αεροπλάνο.
Η Αναμνηστική Πλάκα στο Αεροδρόμιο Heathrow του Λονδίνου.