«Στόχος της εισβολής ήταν η δημιουργία μιας ομοσπονδίας στην Κύπρο. Η επιχείρηση ήταν επιτυχής, όμως η δημιουργία της ομοσπονδίας στο τραπέζι ακόμα δεν έγινε κατορθωτή. Ο στόχος αυτός παραμένει απραγματοποίητος».
[Δήλωση του Στρατηγού και πρώην Πρωθυπουργού της Τουρκίας Kenan Evren σε τουρκική καθημερινή εφημερίδα («Σημερινή», 12 Φεβρουαρίου 1990)].
Της Φανούλας Αργυρου από το simerini.sigmalive.com
Μετά την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 16 Αυγούστου 1960 οι Τούρκοι δεν έκαναν τίποτα για να την υποστηρίξουν, αντίθετα έπρατταν ό,τι μπορούσαν για να την υπονομεύσουν, χρησιμοποιώντας το βέτο που εξασφάλισαν με τις Συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου χάρη στις διαπραγματεύσεις που έκανε ο Δρ Νιχάτ Ερίμ με τους Βρετανούς. Βάσει των διχοτομικών του σχεδίων… για δύο «ομόσπονδα κράτη».
Το 1961 οι Τουρκοκύπριοι βουλευτές, κάνοντας χρήση του δικαιώματος αρνησικυρίας (βέτο), καταψήφισαν το νομοσχέδιο για παράταση του Φορολογικού Νόμου και το νομοσχέδιο περί Φόρου Εισοδήματος, με αποτέλεσμα να μείνει η Δημοκρατία χωρίς σχετική νομοθεσία για τέσσερα χρόνια…
Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και πρώτος Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναγκάστηκε να καταθέσει πρόταση τροποποίησης του Συντάγματος με δεκατρία σημεία, τα οποία συνέταξε με τον Ύπατο Αρμοστή της Βρετανίας στην Κύπρο, Sir Arthur Clark. Ο οποίος το έκανε με εντολή του Λονδίνου, ώστε οι προτάσεις να είναι «λογικές και δίκαιες για τα τουρκικά συμφέροντα»….
Έτσι οι Τούρκοι της Κύπρου, που από το 1958 εξοπλίζονταν παράνομα από την Τουρκία, χρησιμοποίησαν την αφορμή αυτή για πραξικοπηματική προσπάθεια κατάργησης της ΚΔ, ξεκινώντας τις επιθέσεις τους την παραμονή των Χριστουγέννων του Δεκεμβρίου 1963.
Το τουρκικό έγγραφο για πραξικόπημα εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας
Τρανταχτή μαρτυρία το έγγραφο που βρέθηκε στο γραφείο του Τουρκοκύπριου Υπουργού Γεωργίας, Φαζίλ Πλουμέρ, υπογραμμένο από τον Δρα Φαζίλ Κουτσιούκ, Αντιπρόεδρο της ΚΔ, και τον πρόεδρο της Κοινοτικής Συνέλευσης, Ραούφ Ντενκτάς, ημερ. 14.9.1963. Έγραφε μεταξύ άλλων:
«…Τις Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου δεχθήκαμε ως προσωρινό μεταβατικό στάδιο, αν δεν ήταν έτσι δεν θα τις υπογράφαμε. Με αυτές αναγνωρίσθηκαν σε διεθνές επίπεδο τα δικαιώματα της Τουρκίας επί της Κύπρου… Θα ωφεληθούμε από τα λάθη των Ρωμιών και αφού ετοιμασθούμε καλύτερα, πρέπει να υποστηρίζεται ο αγώνας μας… πρωτίστως από τη Μητέρα Πατρίδα... Ο Τούρκος Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας θα γίνει δεκτός ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπό της τουρκικής κοινότητος και θα ιδρυθεί μια κυβέρνηση αποτελούμενη καθαρώς από Τούρκους… Η Μητέρα πατρίς θα αναγνωρίσει αμέσως την κυβέρνηση αυτή… θα ακολουθήσει η επέμβαση της Μητέρας Πατρίδας και εάν υπάρξει ανάγκη θα αναγνωρισθούν αμέσως τα δικαιώματα, ως πολίτες της Δημοκρατίας, εις τους Κυπρίους οι οποίοι είναι εγκατεστημένοι εις Τουρκία… Οι Ρωμιοί θ’ αντιδράσουν εναντίον των Τούρκων εμπράκτως και έτσι θ’ αρχίσει ένας αγώνας μεταξύ των δύο Κοινοτήτων και το αποτέλεσμα θα καθορίσει τον αγώνα. Όταν αρχίσει ο αγώνας, η τουρκική κοινότητα, η οποία είναι διεσπαρμένη εις όλην την νήσο, να μαζευτεί εις μίαν ζώνη διά της βίας και να είναι υποχρεωμένη όπως κρατήσει εκείνην την ζώνη… » (βιβλίο Χρ. Βενιαμίν «Τα δύσκολα χρόνια – Αναμνήσεις μιας ζωής»).
Η εφημερίδα «Φιλελεύθερος» τον Φεβρουάριο του 1964 αναφέρθηκε στο συγκεκριμένο έγγραφο στις 21 και 23 Φεβρουαρίου 1964.
Αποσπάσματα από το «Το κυπριακό πρόβλημα – ιστορική θεώρηση και ανάλυση των τελευταίων εξελίξεων», έκδοση του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών της Κυπριακής Δημοκρατίας, αναθεωρημένη έκδοση Ιανουάριος 1984:
«Τον Δεκέμβριο του 1963 υπήρξε μια πιο δυσμενής αντίδραση από την τουρκική κυβέρνηση – εξέγερση εναντίον του κράτους από την ΤΜΤ (Τουρκική Τρομοκρατική Οργάνωση στην Κύπρο) και απειλές για εισβολή, πράξεις επιθετικότητας από την ίδια την Τουρκία, η οποία χρησιμοποίησε τις προτάσεις του Προέδρου Μακαρίου για τροποποίηση του Συντάγματος για να εφαρμόσει τα προ πολλού ετοιμασμένα σχέδιά της για διχοτόμηση της Κύπρου.
»Ο Τουρκοκύπριος Αντιπρόεδρος Δρ Φ. Κουτσιούκ δημόσια δήλωσε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είχε πάψει να υφίσταται και μαζί με άλλους τρεις Τουρκοκύπριους υπουργούς,Τουρκοκύπριους μέλη της Βουλής καθώς και με τους Τουρκοκύπριους δημόσιους υπαλλήλους αποσύρθηκαν από την Κυβέρνηση. Χρησιμοποιώντας την ψευδή δικαιολογία ότι η Κυπριακή Κυβέρνηση και οι δυνάμεις της επρόκειτο να εξουδετερώσουν την τουρκοκυπριακή μειονότητα, οι πράκτορες της Τουρκίας στην Κύπρο, ελεγχόμενοι από τους Τούρκους αξιωματικούς από την Τουρκία, επιδίωξαν την διά της βίας μετακίνηση μερίδας του τουρκοκυπριακού πληθυσμού, όχι για την προστασία του, όπως επικαλούνταν τότε, αλλά για να δημιουργήσουν συμπαγείς τουρκικές περιοχές και να καταφέρουν γεωγραφικό διαχωρισμό μεταξύ της τουρκοκυπριακής μειονότητας και του κυπριακού λαού. Η Τουρκική δύναμη που στάθμευε στην Κύπρο, βάσει της Συνθήκης Συμμαχίας, βοήθησε τους εξεγερθέντες, βγήκε από τα στρατόπεδά της και δραστηριοποιήθηκε παράνομα στο βόρειο μέρος της Λευκωσίας, επιβάλλοντας κατοχή σε περιοχή της Κύπρου».
Το γεγονός ότι ο πραγματικός λόγος για την παρεμπόδιση του Συντάγματος ήταν η προώθηση των διχοτομικών σχεδίων της Άγκυρας επιβεβαιώθηκε και με δηλώσεις Τούρκων.
«Νιου Γιορκ Χέραλντ Τρίπιουν», 31.12.1963: «Το κυπριακό Σύνταγμα είναι νεκρό», είπε στους δημοσιογράφους o Δρ Κουτσιούκ, ηγέτης της τουρκικής κοινότητας στη Δημοκρατία. Ερωτηθείς αν ήθελε διχοτόμηση μεταξύ της τουρκικής μειονότητας και της ελληνικής πλειοψηφίας, απάντησε: «Ονομάστε το διχοτόμηση αν θέλετε».
«Η Κύπρος θα μοιραστεί σε δύο κομμάτια, το ένα εκ των οποίων θα ενωθεί με την Τουρκία», Κεμάλ Σατίρ, πρώην Αντιπρόεδρος της Τουρκίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ημερησία διάταξη του Υπουργικού Συμβουλίου της Κυπριακής Δημοκρατίας συνέχισε να στέλνεται στους Τουρκοκύπριους υπουργούς πολλούς μήνες μετά τα γεγονότα του 1963, όμως πεισματικά αρνούνταν να συμμετέχουν για να αποδείξουν ότι το κράτος δεν υφίσταται….
H κυπριακή Κυβέρνηση κάλεσε τη Βρετανία να βοηθήσει, με αποτέλεσμα να επιβληθεί η διχοτομική ‘‘Πράσινη Γραμμή’’ στη Λευκωσία…
31.12.1963 – Βρετανός Πρωθυπουργός Sir Alec Douglas – Home προς Υπ. Κοινοπολιτείας που βρισκόταν στη Λευκωσία: «Δεν έχουμε πρόθεση να χρησιμοποιήσουμε τις δυνάμεις μας, έστω και αν οι Τούρκοι εισβάλουν…».
3.1.1964 – Το Φόρεϊν Όφις πρώτο ξεκίνησε σχέδια ανασύστασης της ΚΔ σε δύο ομόσπονδα κράτη…
16.1.1964 – Ο Ρ. Ντενκτάς στη σύσκεψη στο Λονδίνο ζήτησε γεωγραφική ομοσπονδιακή λύση, εθελοντική ανταλλαγή πληθυσμών… στην παρουσία των Ελληνοκυπρίων πολιτικών, Γλ. Κληρίδη, Τάσσου Παπαδόπουλοu, Σπύρου Κυπριανού, Στέλλας Σουλιώτη, Σερ Παναγιώτη Κακογιάννη, πατέρα της Στέλλας Σουλιώτη…
Πηγές – Βρετανικό Εθνικό Αρχείο, βιβλίο Φ.Α. «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019».
*Ερευνήτρια/Δημοσιογράφος
Ο χάρτης αυτός δημοσιεύθηκε στο βιβλίο του Ελληνοκύπριου κομμουνιστή Εύδωρα Ιωαννίδη με το ψευδώνυμο Δώρος Άλαστος «Cyprus-What now?», που εκδόθηκε στο Λονδίνο το 1964. Η διχοτόμηση (έγραψε) και η ομοσπονδία με δύο χωριστά κράτη με το 38% του κυπριακού εδάφους να δοθεί στους Τούρκους, συζητείτο έντονα για οκτώ χρόνια στο Λονδίνο (Φόρεϊν Όφις) 1956-1964. Την ομοσπονδία αποκάλεσε συγκαλυμμένη διχοτόμηση.