Συζητήσεις μετά την επίθεση με drone στη Βάση Ακρωτηρίου
Της Φανούλας Αργυρου από το simerini.sigmalive.com
Οι ίδιοι από τη δεκαετία του 1960 μελετούσαν τη σμίκρυνση των περιοχών αφενός επειδή τους ήταν ασύμφορες οικονομικά και, αφετέρου, δεν χρειαζόντουσαν τέτοιες εκτάσεις και άρχισαν να επιστρέφουν στην ΚΔ περιοχές που κράτησαν ως «retained sites» τη μια μετά την άλλη. Όμως, τις Βάσεις Ακρωτηρίου και Δεκέλειας, που κράτησαν ως «κυρίαρχες», είναι δεσμευμένοι να τις επιστρέψουν, όταν δεν τις χρειάζονται, στην ΚΔ, βάσει της συνεννόησής τους με Αρχ. Μακάριο και Δρα Φ. Κουτσιούκ κατά την ανακήρυξη της ΚΔ το 1960. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ (APPENDIX P) στο Σύνταγμα της ΚΔ. Όταν και θα ολοκληρωθεί η απο-αποικιοποίησή τους…
Τον Σεπτέμβριο του 1974, οι Υπουργοί σκέφτονταν την πλήρη αποχώρησή τους για οικονομικούς λόγους (μελέτες ολοκληρώθηκαν τον Δεκέμβριο του 1974 – αν και σύμβουλοι της βρετ. κυβέρνησης συμβούλευσαν αποχώρηση και μετά το τουρκικό πραξικόπημα του 1963/64). Αλλά δεν τολμούσαν, γιατί η Τουρκία ζητούσε η Δεκέλεια να δοθεί στους Τούρκους (James Callaghan, 10.9.1974*). Τις κράτησαν με πίεση από τον Δρα Χ. Κίσινγκερ…
Σε απόρρητο έγγραφο τον Μάιο του 1975 σημειώθηκε από στρατιωτικούς ότι «δεν ήταν πρακτικώς δυνατό γι’ αυτούς (Βρετανούς) να δεσμευθούν με συγκεκριμένη ημερομηνία αποχώρησης …».
Το 1977 υπήρξαν μελέτες για αποχώρηση/παραμονή των Βάσεων με επανα-διαπραγμάτευση, το 1978 για «μίνι Βάσεις», μελέτη περιορισμού τους σε περιοχή του Ακάμα, ενώ μετατοπίστηκε το θέμα για το 1983 κ.λπ., κ.λπ. ΄
Με το drone που έπεσε στη Βάση Ακρωτηρίου ξεκίνησαν στην Κύπρο συζητήσεις, δηλώσεις και αντιδηλώσεις για άνοιγμα του θέματος.
Κώστας Κληρίδης, πρώην Γ. Εισαγγελέας, στον Χρύσανθο Τσουρούλλη, Uncensored, 17.3.2026
«Είναι κατάλοιπα αποικιοκρατίας με απόφαση του Βρετανικού Ανώτατου Δικαστηρίου 2018. Η Κύπρος έχει το δικαίωμα να διεκδικήσει αλλαγή καθεστώτος των Βάσεων, δεν αξιοποιήθηκαν νομικά εργαλεία… Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μού είπε ότι τα παρακολουθούν… ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για διάφορους λόγους… και διάφορες άλλες κατ’ εμένα προφάσεις…».
https://www.youtube.com/watch?v=ICHGHy2Pruk&t=4s
Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, 19.3.2026 – «Αποικιακή κληρονομιά του νησιού»
19.3.2026, αναφορικά με τις Βρετανικές Βάσεις, είπε: «Όταν τελειώσει η παρούσα δυσμενής κατάσταση στην Κύπρο, πρέπει να πραγματοποιήσουμε μιαν ανοιχτή και ειλικρινή συζήτηση με τη βρετανική κυβέρνηση σχετικά με το καθεστώς και το μέλλον των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο… Οι Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο αποτελούν αποικιακή κληρονομιά του νησιού. Υπάρχουν περισσότεροι από 10.000 Κύπριοι πολίτες εντός των Βρετανικών Βάσεων, έχουμε ευθύνη γι’ αυτούς τους ανθρώπους».
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έκανε το πρώτο βήμα που δεν τόλμησαν οι προκάτοχοί του. Ας ελπίσουμε ότι θα προχωρήσει στη συζήτηση που υποσχέθηκε για τα «αποικιακά κατάλοιπα».
Δρ Αχιλλέας Αιμιλιανίδης, «Φιλελεύθερος», 15.3.2026:
«… (Πρόκειται) για έδαφος το οποίο ουδέποτε περιήλθε στην κυριαρχία της Δημοκρατίας, αν και σε αυτό διαμένει κυπριακός πληθυσμός. Το καθεστώς αυτό έχει επανειλημμένα επιβεβαιωθεί, τελευταία με τη Συμφωνία Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, η οποία συνιστά και πρωτογενές δίκαιο της ΕΕ. Οι Βάσεις δεν είναι, επομένως, ευρωπαϊκό έδαφος… δεν έχω διαπιστώσει να υπάρχει η βούληση για πλήρη αμφισβήτηση του καθεστώτος των Βάσεων ή να τεθεί το αίτημα για αποχώρησή τους».
Σίμος Αγγελίδης, 16.3.2026
«Κλασική περίπτωση ατελούς διαδικασίας απο-αποικιοποίησης… Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για την Κυπριακή Δημοκρατία (για άνοιγμα συζήτησης) … Το Ανώτατο Δικαστήριο στο Λονδίνο επιβεβαίωσε ότι οι Βάσεις αποτελούν στην ουσία την ουρά της αποικίας…».
Γ. Χαραλαμπίδης: «Δεν υπάρχει (δηλαδή) κίνδυνος απο-αναγνώρισης της ΚΔ αν αποτολμήσουμε ν’ αναφερθούμε σε αλλαγή του καθεστώτος των Βάσεων… είναι θεραπεία… Οι κυβερνήσεις μας συμπεριφέρονται ως αποικιοκρατικές, δεν τολμούν να ζητήσουν από τους Βρετανούς το αυτονόητο…».
Διαδικτυακή εκπομπή, 16.3.2026, με Δρα Γιάννο Χαραλαμπίδη, αντιστράτηγο ε.α. Ιωάννη Μπαλτζώη και Σίμο Αγγελίδη, έγκριτο νομικό στην Κύπρο.
1) Σωστή εκτίμηση Σ. Αγγελίδη
Έπεσε στο κενό η προτροπή του Γρ. Αποικιών προς τον κυβερνήτη, 1.10.1959, «η κυριαρχία της Κύπρου θα μεταβιβαστεί στην Κυπριακή Δημοκρατία την ημέρα της επίσημης υπογραφής των σχετικών εγγράφων». Και τόνιζε το τηλεγράφημα: «Καθώς γνωρίζετε, θεωρούμε ως αναγκαίο η Συνθήκη Εγκαθίδρυσης και ηΣυνθήκη Εγγυήσεως να μπουν σε εφαρμογή ταυτόχρονα με την υπογραφή και δεν πρέπει να τύχουν επικύρωσης π.χ. από τη Βουλή στην Κύπρο…».
Αμφότερες, Συνθήκη Εγκαθίδρυσης και Συνθήκη Εγγυήσεως (1960), επικυρώθηκαν από την Κυπριακή Δημοκρατία. Αποτέλεσαν αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας ανακήρυξης της ανεξαρτησίας…
«Το Κυπριακό Σύνταγμα είχε θέσει σε ισχύ την Συνθήκη Εγκαθίδρυσης. Δεν καταργείται ένα Σύνταγμα και δεν διαλύεται ένα κράτος λόγω τερματισμού μιας τετραμερούς διεθνούς συμφωνίας» (Άρθρο, «Σημερινή», Στέλιου Θεοδούλου, Νομικού, πρώην Εισαγγελέα της ΚΔ, 19.3.2019).
2) Η ΔΕΣΜΕΥΤΙΚΗ για τις βρετανικές κυβερνήσεις ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ SUPREME COURT Αγγλίας και Ουαλίας (30.7.2018), με 7 Δικαστές, που γνωμάτευσε ότι οι βρετανικές στρατιωτικές Βάσεις είναι «αποικιακά κατάλοιπα» (στον πιο κάτω σύνδεσμο της δικογραφίας). Η απόφαση για Μαυρίκιο είναι Συμβουλευτική Γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου, 25.2.2019.
http://www.bailii.org/ew/cases/EWCA/Civ/2017/397.htm
Βλ. άρθρο γράφουσας «Απόφαση – σταθμός Ανωτάτου Δικαστηρίου Η.Β. για Βρετανικές Βάσεις», Sigmalive, 2.8.2018:
3) Για τις χορηγίες – «ενοίκια» βλέπε:
«Οι βρετανικές μη κυρίαρχες περιοχές των Βάσεων και ο μύθος των ‘‘ενοικίων’’»
https://www.onisilos.gr/?p=32948, από «Σημερινή», 7.11.2021.
4) Μια άλλη πονηριά του Ηνωμένου Βασιλείου, που πρέπει να θυμόμαστε. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της ένταξης του ΗΒ στην τότε ΕΟΚ 1970-973 ήταν ο Βρετανός David Hannay, ο οποίος «διευθέτησε» με τους Ευρωπαίους, όπως εξαιρεθούν οι δύο βρετανικές στρατιωτικές Βάσεις από ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και να εκκρεμεί το θέμα για επανα-συζήτηση όταν θα έκανε αίτηση η Κυπριακή Δημοκρατία. Το 2004, και πάλι ήταν ο ίδιος που «διευθέτησε» όπως μείνουν εκτός ΕΕ οι Βρετανικές Βάσεις με την ένταξη της ΚΔ! Έτσι και η επιβεβαίωση με τη Συμφωνία Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ.
5) Η Βρετανία ακόμα ΔΕΝ πλήρωσε τον Μαυρίκιo. Η πολιτική συμφωνία υπεγράφη τον Μάιο του 2025, όμως καθυστερεί η πληρωμή λόγω πολιτικών πιέσεων στο ΗΒ και την ανάγκη αμερικανικής έγκρισης, με τον Μαυρίκιο να μελετά νομικά βήματα για την καθυστέρηση.https://www.bbc.co.uk/news/articles/c9dqg3nqynlo (ανανέωση 25.2.2026).
Κρατήστε στο χέρι τη ΔΕΣΜΕΥΤΙΚΗ επιβεβαίωση του Supreme Court : «αποικιακά κατάλοιπα». Που γνώριζαν πρώτοι και καλύτεροι οι ίδιοι οι Βρετανοί από το 1960**. Το πιο έγκυρο όπλο στα χέρια της ΚΔ για αντιμετώπιση οποιασδήποτε πανουργίας. To HB δεν τήρησε επανειλημμένα τις υποχρεώσεις του. Η λέξη «κυρίαρχες» μπήκε το 1959 για τη δική τους ασφάλεια έναντι αντιδράσεών μας. Γι’ αυτό έκτοτε βασίζονται πάνω στην «καλή θέληση των Κυπρίων» …
* Βιβλίο Φ.Α. «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019».
** Βιβλίο Φ.Α και Α.Π. «Η Κύπρος στο Σφυρί», Λονδίνο, 1991.
Το APPENDIX P στο Σύνταγμα της ΚΔ – Το μέλλον των Κυριάρχων Περιοχών των Βάσεων.
*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος