Η Τουρκία ως Δύναμη Κατοχής: Δημιουργία de facto Τουρκικών Εδαφών στη Συρία και το Ιράκ

Η Τουρκία ως Δύναμη Κατοχής: Δημιουργία de facto Τουρκικών Εδαφών στη Συρία και το Ιράκ

Από: Ofer Binshtok

Κατά την τελευταία δεκαετία, η Τουρκία εγκατέλειψε την πολυδιαφημισμένη δογματική της πολιτική «μηδέν προβλήματα με τους γείτονες». Αντίθετα, επέλεξε άμεση στρατιωτική εισβολή και τη δημιουργία «ζωνών ασφαλείας» που εισχωρούν βαθιά σε ξένα εδάφη.

Μέχρι τον Απρίλιο του 2026, η Τουρκία έχει απορρίψει τη μάσκα μιας φιλοξενούμενης στρατιωτικής δύναμης στη Συρία και το Ιράκ. Είναι δύναμη κατοχής: πολιτική, οικονομική και διοικητική. Τώρα υπαγορεύει την καθημερινή ζωή σε τεράστιες εκτάσεις και των δύο χωρών.

Η de facto Πρόσθετη Ενσωμάτωση της Τουρκίας στη Συρία: Από τον Στρατιωτικό Έλεγχο στην Ολική Απορρόφηση

Η κατάρρευση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Ασάντ τον Δεκέμβριο του 2024 υπήρξε κοσμοϊστορική στιγμή. Η Δαμασκός κάποτε χαρακτήρισε την Τουρκία κατακτητή: σήμερα, η Τουρκία είναι βαθιά ριζωμένη στο βορειοδυτικό τμήμα. Η νέα συριακή κυβέρνηση υπό τον Αχμέντ αλ-Σαράα είναι ένα υπαγόμενο εργαλείο της τουρκικής εξουσίας και πίεσης. Δεν διαθέτει ουσιαστική ικανότητα αντίστασης.

Πολιτική Απορρόφηση: Στις περιοχές της Ιντλίμπ και του Αφρίν, οι τουρκικές δυνάμεις κατασκεύασαν μια πλήρη παράλληλη διοίκηση. Η τουρκική λίρα είναι το κυρίαρχο νόμισμα. Τα προγράμματα σπουδών στα σχολεία και τα συστήματα υγείας είναι συνδεδεμένα με αυτά της Τουρκίας. Τουρκικές εταιρείες καταλαμβάνουν όλα τα μεγάλα έργα υποδομής. Αυτό το επίπεδο απορρόφησης συνιστά de facto πρόσθετη ενσωμάτωση.

Μόνιμο Στρατιωτικό Ιχνοστιζία: Η Τουρκία αγνοεί τις τυπικές αναφορές στην συριακή κυριαρχία. Διατηρεί περίπου 80 στρατιωτικές βάσεις σε συριακό έδαφος. Ο σκοπός τους είναι σαφής: να συντρίψει οποιαδήποτε αναβίωση κουρδικών πολιτοφυλακών συνδεδεμένων με το PKK και να εξασφαλίσει «ζώνες ασφαλείας» για να στεγάσει εκατομμύρια Συριακών προσφύγων.

Χωρίς Στρατηγική Εξόδου: Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026, η Άγκυρα δήλωσε ότι δεν θα αποσυρθεί όσο επιμένουν οι απειλές ασφαλείας. Έχει ουσιαστικά μετατρέψει τη βόρεια Συρία σε μόνιμη ζώνη υπό туρκικό έλεγχο και κατοχή.

Ιράκ: Εδραίωση Στρατιωτικής Πνιγηρής Ισχύος

Στο βόρειο Ιράκ, το τουρκικό μοντέλο εστιάζει στο κυνήγι του PKK. Η κλίμακά του είναι πρωτοφανής.

Κατάληψη Εδάφους: Οι τουρκικές δυνάμεις ασκούν αποτελεσματικό έλεγχο σε μια λωρίδα που υπερβαίνει τα 2.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα εντός του ιρακινικού Κουρδιστάν. Για να διατηρήσουν αυτή την παρουσία, η Τουρκία κατασκεύασε δίκτυο 136 βάσεων και προκεχωρημένων φυλακείων. Αυτά συνδέονται με εκατοντάδες χιλιόμετρα στρατιωτικών δρόμων χτισμένων σε ιρακικό έδαφος.

Επίσημη Έγκριση: Ένα μνημόνιο κατανόησης του 2024 με τη Βαγδάτη έδωσε στην Άγκυρα πράσινο φως για επέκταση επιχειρήσεων. Τον Οκτώβριο του 2025, η τουρκική βουλή παρατάθηκε την εντολή για στρατιωτική δραστηριότητα στο Ιράκ μέχρι το 2028.

Ο Θάνατος της Κυριαρχίας: Η ιρακινή κυβέρνηση δεν είναι πλέον η αρχή στις βόρειες ορεινές περιοχές. Οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις ελέγχουν όλη την κίνηση και την ασφάλεια σε αυτές τις επαρχίες.

Προοπτικές

Το 2026, η Τουρκία μετέτρεψε επιτυχώς τις συνοριακές απειλές σε στρατηγική κατάληψη εδάφους. Η Άγκυρα συνεχίζει να αποδίδει φιλολογική υπηρεσία στην εδαφική ακεραιότητα της Συρίας και του Ιράκ: τα γεγονότα στο έδαφος αφηγούνται διαφορετική ιστορία. Αυτές είναι μη αναστρέψιμες πραγματικότητες που εδραιώθηκαν υπό κατοχή. Αυτή η διάταξη δίνει στην Τουρκία στρατηγικό βάθος και κυριαρχία σε εμπορικές διαδρομές. Εξασφαλίζει μακροπρόθεσμο ρόλο στην αναδιάρθρωση της Μέσης Ανατολής για δεκαετίες.

Η Κλίμακα της Κατοχής σε Προοπτική

Η περιοχή υπό туρκικό έλεγχο στη Συρία καλύπτει περίπου 8.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα: σχεδόν το μέγεθος του Λιβάνου. Στο Ιράκ, η κατεχόμενη ζώνη υπερβαίνει τα 2.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα: μεγαλύτερη από ολόκληρη τη χώρα το Λουξεμβούργο. Συνολικά, η Τουρκία κατέχει πλέον περίπου 11.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε δύο κράτη. Αυτή η περιοχή ισοδυναμεί με ολόκληρο το έδαφος του Λιβάνου.