Ελλάδα παντού!
Σπουδαία Ανακάλυψη στην Αίγυπτο: Μια μούμια από την Ρωμαϊκή εποχή κρύβει μέσα της την Ιλιάδα του Ομήρου!
Μια ομάδα Ισπανών και Αιγυπτίων αρχαιολόγων έκανε ένα από τα πιο συναρπαστικά ευρήματα των τελευταίων ετών στην Αίγυπτο. Στο αρχαίο Οξύρρυγχο (σήμερα Al Bahnasa, στην επαρχία Minya, περίπου 190 χλμ. νότια του Καίρου), ανακάλυψαν ένα ρωμαϊκό νεκροταφείο ηλικίας περίπου 1.600-1.700 ετών. Ανάμεσα στις μούμιες που βρέθηκαν, μία έκρυβε κάτι εντελώς απροσδόκητο: Έναν πάπυρο με απόσπασμα από το Δεύτερο Βιβλίο της Ιλιάδας του Ομήρου – συγκεκριμένα το περίφημο «Κατάλογο των Πλοίων», που απαριθμεί τα ελληνικά στρατεύματα που πήγαν στην Τροία.
Η ανακάλυψη έγινε από τη σύμπραξη Ισπανικής αποστολής του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης και του Ινστιτούτου Αρχαίου Εγγύς Ανατολής, υπό τη διεύθυνση των δρ. Maite Mascort και Esther Pons Mellado.
Μαζί με τις μούμιες, βρέθηκαν πολύχρωμοι ξύλινοι τάφοι, μεταλλικά κτερίσματα και – το πιο εντυπωσιακό – τρεις χρυσές και μία χάλκινη «γλώσσα», συμβολικά αντικείμενα που, σύμφωνα με τα αρχαία έθιμα, επέτρεπαν στον νεκρό να μιλήσει στον Κάτω Κόσμο.
Τι «δουλειά» είχε η Ιλιάδα σε μια αιγυπτιακή μούμια;
Το ερώτημα είναι λογικό: Ένα ελληνικό έπος μέσα σε μια αιγυπτιακή ταφή της ρωμαϊκής εποχής;
Η απάντηση βρίσκεται στον πολιτισμικό συγκρητισμό.
Η Αίγυπτος από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των Πτολεμαίων είχε γίνει μια ελληνιστική κοινωνία. Η ελίτ μιλούσε και έγραφε ελληνικά, ενώ διατηρούσε τις παραδοσιακές αιγυπτιακές ταφικές πρακτικές (μουμιοποίηση). Το να θάψει κανείς κάποιον με την Ιλιάδα δεν ήταν «πολυτέλεια»: η Ιλιάδα ήταν το βασικό «σχολικό βιβλίο» της αρχαιότητας, σύμβολο υψηλής παιδείας και πολιτισμού.
Ο νεκρός «έλεγε» στους θεούς: «Δείτε πόσο μορφωμένος και σημαντικός ήμουν».
Το Οξύρρυγχο δεν είναι τυχαίο μέρος. Η ξηρή άμμος του διατηρεί εδώ και αιώνες χιλιάδες παπύρους – είναι το «ιερό δισκοπότηρο» των παπυρολόγων, ένα τεράστιο «αρχείο» της καθημερινής ζωής της Αρχαιότητας.
Τι σημαίνει αυτό το εύρημα;
•Επιβεβαιώνει τη βαθιά διείσδυση του ελληνικού πολιτισμού ακόμα και στην ύστερη ρωμαϊκή Αίγυπτο.
•Δείχνει πώς οι ελίτ συνδύαζαν αιγυπτιακές, ελληνικές και ρωμαϊκές ταφικές παραδόσεις.
•Προσθέτει λογοτεχνική και ιστορική αξία στο ήδη πλούσιο αρχαιολογικό τοπίο του Οξύρρυγχου.
Η αποστολή συνεργάστηκε άψογα με τις αιγυπτιακές αρχές και το Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων, που δημοσιοποίησε φωτογραφίες από τις μούμιες και τα ευρήματα.
Αυτό το εύρημα είναι μια ζωντανή απόδειξη ότι η αρχαία Μεσόγειος ήταν ένας ελληνοκεντρικός κόσμος, όπου ο Όμηρος ταξίδευε μαζί με τους νεκρούς ως διαβατήριο για την αιωνιότητα.
Και μας υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα δεν εκμεταλλεύεται το υπερόπλο της, ενώ θα έπρεπε να πρωτοστατεί σε αυτές τις έρευνες για να αναδείξει την δική της κληρονομιά…
Συγχαρητήρια στην ομάδα Maite Mascort και Esther Pons Mellado.