«ΤΑ ΧΑΝΙΑ ΣΕ ΥΠΟΧΡΕΩΝΟΥΝ ΝΑ ΜΙΚΡΎΝΕΙΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΤΟΥΣ».
Ο ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ ΣΕ ΕΝΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΦΩΤΟΣ,ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟΥ ΛΥΓΜΟΥ.
«Δεν ταξιδεύουμε για να ξεχάσουμε , ταξιδεύουμε για να θυμηθούμε» υποστηρίζω με θέρμη κάθε φορά και το επιβεβαιώνω απόλυτα με την κάθοδο στη Μινωική Κρήτη -αφού κάθε επίσκεψη εκεί είναι κάτι σαν ηγεμονική επιταγή….Σαν μια διαταγή του Βασιλιά που σου λέει να έρθεις και να ξανάρθεις…Ξεφυλλίζοντας το ημερολόγιο ψυχής αναγνωρίζω πως τα Χανιά δεν είναι οδός διαφυγής. Αλλά ορμητήριο χαράς.
Κυκλοφορώ στην πόλη με βλέμμα που χαϊδεύει οθωμανικά ίχνη , Ενετικά φρούρια και συμπυκνωμένη ιστορία με μάχες οπλαρχηγών της Κρητικής Επανάστασης. Παντού ονοματοδοσίες ηρώων. Τα όπλα τους τα βρίσκεις σε μαγαζιά με ενδιαφέρον όπως αυτά της οικογένειας Σκαλιδάκη που οι προθήκες της οδού Καραισκάκη είναι ολόκληρο το αλφαβητάρι της Κρητικής εξέγερσης. Μαχαιροποιεία με αυθεντικά ίχνη της παράδοσης του νησιού που -όπως μας λέει ο Γιώργος Σκαλιδάκης-αναγνωρίζονται όχι μόνο από τούς νέους και τις ντόπιες αγορές ,αλλά και από φιλίστορες σε διάφορες χώρες του κόσμου.
Ναι. Είμαι ανάμεσα σε μύρτα και ασπαλάθους. Σε αφρισμένα κύματα και γαλαζοπράσινα νερά . Κι είπα να βρω σαν Βυζαντινός βιγλάτορας τα υψώματα αυτά της τέρψης. Της ανόθευτης ομορφιάς….Δηλαδή 1) να αντικρύσω τη Γραμβούσα από τη λιμνοθάλασσα του Μπάλου. 2) Να δω τη βραχονησίδα Πεταλίδα από τα Φαλάσαρνα και 3) να μαγευτώ από το νησάκι Λαζαρέτα από το ορμητήριο μου το ξενοδοχείο «Ακάλη» στη Νέα Χώρα Χανίων. Η Ακάλη ήταν η κόρη του βασιλιά Μίνωα και με τον Ερμή απέκτησε τον Κύδωνα τον ιδρυτή των Χανίων….
Από μικρός μαγευόμουν με τα θαλάσσια ρεύματα της Αλμυρίδας ,αλλά ο Μπάλος και τα Φαλάσαρνα -λίγα χιλιόμετρα μακριά απ’ τον Αποκόρωνα ,-εκεί στα μέρη της Κισσάμου Χανίων- έγιναν εύκολα τρόπαια του βλέμματος. Τα Φαλάσαρνα μερικώς κατακτήθηκαν από τουρίστες που κάποτε άναβαν φωτιές πλάι στην ακτή , αλλά κι από ντόπιους που αντιλήφθηκαν καθυστερημένα την τουριστική γλώσσα της εποχής. Ο Μπάλος όμως παρέμεινε με αυστηρή ομορφιά ανέγγιχτος -χάρη στη νομοθεσία- κι απ’ τις ακτές της λιμνοθάλασσας αντικρύζεις τη θρυλική Γραμβούσα των πειρατών και των οπλαρχηγών. Το βαθύτερο και σπανιότερο του Μπάλου ,το εξηγεί επαρκώς μαγεμένος φίλος του τόπου αυτού ,γιατί είναι λέει «μια σχεδόν ανυπόφορη σύμπτωση φωτός, θάλασσας, άμμου και σιωπής». Και φαίνεται πως αυτή η αγριάδα της φύσης που ταπεινώνει την ξιπασιά του ανθρώπου δεν σε περιμένει να την αναλώσεις αλλά σε υποχρεώνει να μικρύνεις μπροστά της. Σαν να σε υποχρεώνει ένας καλός οφθαλμίατρος να πας εκεί για να κάνεις θεραπεία ευεξίας στα μάτια. Να πεις «Θεέ μου δεν χορταίνω άλλο την ομορφιά σου»! Ο Μπάλος στα Χανιά είναι ένα θαύμα που σου υπενθυμίζει πως η Ελλάδα δεν σώζεται ως αξιοθέατο αλλά σαν ομορφιά που δεν έχει παραδοθεί ολοσχερώς στη χυδαιότητα της εκμετάλλευσης. Εδώ το τοπίο δεν ζητά θαυμασμό ,αλλά σιωπή . Σαν κάτι που δεν σου ανήκει και μπορεί να σε λυτρώσει από το αμεράκλευτο της εποχής μας, από το πλαστικό και τη συνεχή ασχήμια. Από τον Μπάλο αντικρύζεις τη νήσο Γραμβούσα. Από τα Φαλάσαρνα την Πεταλίδα κι από τη Νέα Χώρα Χανίων και το Ακάλη βλέπεις τη Λαζαρέτα το νησάκι απ’ την εποχή της Ενετοκρατίας….
Το «Ακάλη» ( Akali-hotel.gr )διαθέτει 81 δωμάτια είναι ένα από τα πιο δυνατά αποτυπώματα Κρητικής φιλοξενίας
κι η οικογένεια Θεοδωράκηεπεκτείνει τα πλάνα της στην τουριστική αγορά με ήπια ανάπτυξη και σεβασμό στην πρώτη ύλη του τόπου που είναι το φυσικό περιβάλλον και τα ασυναγώνιστα τοπικά προϊόντα. Σε συνεργασία και με την Ένωση Ξενοδόχων δείχνουν σε όλους τους φιλοξενούμενους (σαν να πρόκειται για αληθινή διπλωματική εκπροσώπηση) πως η Κρητική γη κι οι άνθρωποί της αποτελούν το μεγάλο κεφάλαιο του τουρισμού μας. Η Γενική Διευθύντρια του «Ακάλη» Φωτ. Ξηρουχάκη είχε πρωτοστατήσει και στην πρόσφατη μεγάλη ανακαίνιση του ξενοδοχείου τονίζοντας πως στόχος των αλλαγών ήταν η αναβάθμιση του επισκέπτη μέσω ενός πιο σύγχρονου σχεδιασμού διατηρώντας την αυθεντική Κρητική φιλοξενία που χαρακτηρίζει και την κεντρική θεωρία των ιδιοκτητών.
Τα Χανιά δεν είναι οδός διαφυγής. Μα, ορμητήριο χαράς. Περιδιαβαίνεις τον Κήπο (Kiposcafe.gr) του Βασίλη Σταθάκη εκεί που έπιναν τον καφέ τους όλες οι μεγάλες προσωπικότητες του αιώνα Βενιζέλος, Καζαντζάκης, Καρυωτάκης,(το τραπέζι που προτιμούσαν οι τρεις τους είναι συγκεκριμένο) αλλά και συγγραφείς, ένδοξοι οπλαρχηγοί των Κρητικών επαναστάσεων λογοτέχνες, πολιτικοί, θεατράνθρωποι, διπλωμάτες, αρχηγοί κρατών! Κι από κει αναζητάς τα Ενετικά τόξα στο μοναστήρι Καρυδίου Αρμένων, ψάχνεις τα Βυζαντινά ίχνη στο Γαβαλοχώρι, βρίσκεις το αριστουργηματικό στρατηγείο του τελευταίου αρχηγού των Κρητικών Επαναστάσεων Κων. Μαλινού στον Άγιο Παύλο-που ευτυχώς διασώθηκε με τις πολεμίστρες του και τις θαυμαστές ενετικές καμάρες. Αναζητάς τη Μονή Γωνιάς με το μοναδικής ομορφιάς μουσείο και τις εικόνες της Δευτέρας Παρουσίας στο Κολυμπάρι , ανάβεις ένα κερί στη σπηλιά του Αη-Γιάννη στα Ντουλιανά , αποθησαυρίζεις Κρητικές αρετές από τον Πέτρο Μανιουδάκη που γι’ αυτόν η Ντειλι Τελεγκραφ έγραψε ότι είναι η συμπυκνωμένη ουσία της εικόνας της Κρήτης….Ταπεινοχώρια όπως οι Κάμποι Κεραμιών με ιστορία σαν αυτή του καπετάν -Καλογερή ! Μου τα θυμίζει ο ιστορικός Μιχ. Κατσανεβάκης απ το χωριό που πρωταγωνίστησε στις Κρητικές εξεγέρσεις . Αντικρύζω παντού σε όλους τους δρόμους ονοματοδοσίες ηρώων από τον Μυριδάκη μέχρι τον Δρουγγάριο Μανούσο Καλλικράτη κι από τον καπετάν Κριάρη μέχρι τον Δασκαλογιάννη,τον Γιαμπουδάκη, σαφέστατα τον ήρωα Κωνσταντίνο Μαλινό και τον πρωτοπόρο δήμαρχο Σκαμνάκη.
Τα Χανιά είναι συμπυκνωμένες ιστορίες ανθρώπων με δυνάμεις αγγέλων .
Ένας Ελευθέριος Βενιζέλος απλωμένος με χάρη μεταφυσική σε όλες τις γειτονιές και τα χωριά της καταιγίδας ξεκινώντας τη διαδρομή του απ’ τις πηγές των Αρμένων που υπογράφτηκε το πρώτο Σύνταγμα της Κρητικής Πολιτείας. Κι ένας Καζαντζάκης που ακόμα τραγουδά μαντινάδες απ’ τα χάλκινα κατώφλια του Άδη. Θέλω να πω πως τα Χανιά είναι ιδιωτική προβολή χωρίς εισιτήριο. Έχει πειρατές ,νεράιδες και ξωτικά . Είναι τόπος με λογοτεχνία κι επαναστατικό βλέμμα. Κι είναι αμόλυντος απ’ την ξιπασιά . Βρίσκομαι εδώ γιατί ο συγγραφέας είναι το παιδί που μετοίκησε στο σώμα ενός ενήλικα. Κι όπως έλεγε η βραβευμένη με Νόμπελ το 2020 Λουίζ Γκλούκ τα πάντα είναι η παιδική μας ηλικία. Όλα τα άλλα είναι ασήμαντα». Παιδική ηλικία στα Χανιά είναι να περιδιαβαίνεις την οδό Σπάρτης και Ζίμπερ, στο Κουμ-Καπί. Να ακούς αστικούς μύθους για τον περίφημο Τοτή. Να θαυμάζεις τη συνταξιοδότηση των πλοίων στα Νεώρια. Να επιμένεις για τα σκληρά, αιμάτινα αποτυπώματα της ιστορίας στον πλάτανο της Σπλάντζιας. Και να γίνεσαι αναχωρητής για τις θάλασσες της Αλμυρίδας , ανοίγοντας τους χάρτες για το δικό σου Βατικανό της ευζωίας.