Οι Τελχίνες είναι μια από τις πιο διττές και μυστηριώδεις ομάδες όντων στην Αρχαία Ελληνική Μυθολογία
Εμφανίζονται ταυτόχρονα ως θεϊκοί τεχνίτες που έφεραν τον πολιτισμό και ως κακόβουλοι δαίμονες (βάσκανοι) που κατέστρεφαν τη φύση με μαύρη μαγεία.
Απο το arxaiaellinika.gr
1. Καταγωγή και Γενεαλογία
Η καταγωγή των Τελχίνων διαφέρει ανάλογα με την πηγή, υποδεικνύοντας τη βαθιά ριζωμένη παρουσία τους στην προελληνική παράδοση. Ανήκαν στα αρχέγονα, αμφίβια όντα που συνδέονταν με το υγρό στοιχείο.
Παιδιά της Θάλασσας: Σύμφωνα με τον Διόδωρο τον Σικελιώτη, ήταν γιοι της Θαλάσσης.
Παιδιά του Πόντου και της Γαίας: Άλλες παραδόσεις τους θέλουν γεννημένους από τον Πόντο (τη θάλασσα) και τη Γη.
Γόνοι του Ταρτάρου και της Νέμεσης: Ο λυρικός ποιητής Βακχυλίδης (και μεταγενέστερα ο Ιωάννης Τζέτζης) αναφέρει ότι γεννήθηκαν από τον Τάρταρο και τη Νέμεση, ή εναλλακτικά από τις σταγόνες αίματος του Ουρανού που έπεσαν στη Γη μετά τον ευνουχισμό του από τον Κρόνο (όπως οι Ερινύες).
2. Γεωγραφική Εξάπλωση
Αν και συνδέονται στενά με πολλά νησιά του Αιγαίου, η κατεξοχήν πατρίδα τους θεωρείται η Ρόδος.
Ρόδος (Τελχινίς): Ήταν οι πρώτοι κάτοικοι του νησιού, γι’ αυτό και η Ρόδος στην αρχαιότητα ονομαζόταν «Τελχινίς» ή «Τελχινία».
Άλλες περιοχές: Αναφέρεται ότι πέρασαν από την Κρήτη (όπου συγχέονται συχνά με τους Κουρήτες και τους Ιδαίους Δακτύλους), την Κύπρο, την Κέα (Τζια), και τη Βοιωτία (όπου ίδρυσαν ναό της Αθηνάς Τελχινίας).
3. Οι Μεγάλοι Εφευρέτες και Καλλιτέχνες (Το Φωτεινό Πρόσωπο)
Οι Τελχίνες θεωρούνται τα “πνεύματα των μετάλλων”. Ήταν οι πρώτοι που επινόησαν την κατεργασία του χαλκού και του σιδήρου.
Όπλα των Θεών: Σμιλεύσαν την περίφημη Τρίαινα του Ποσειδώνα και το Δρεπάνι (Άρπη) που χρησιμοποίησε ο Κρόνος εναντίον του Ουρανού.
Πρώτοι Αγαλματοποιοί: Η μυθολογία τούς αποδίδει την κατασκευή των πρώτων αγαλμάτων (ξόανα) προς τιμήν των θεών, πριν καν δημιουργηθεί η ανθρώπινη τέχνη.
Τροφοί του Ποσειδώνα: Όπως οι Κουρήτες ανέθρεψαν τον Δία, έτσι και οι Τελχίνες (μαζί με την Καφείρα, κόρη του Ωκεανού) ανέθρεψαν το βρέφος Ποσειδώνα που τους εμπιστεύτηκε η Ρέα. Η αδερφή τους, η Αλία, ενώθηκε με τον Ποσειδώνα γεννώντας έξι γιους και τη Ρόδη (από την οποία πήρε το όνομά του το νησί).
4. Γόητες, Βάσκανοι και Μάγοι (Το Σκοτεινό Πρόσωπο)
Παρά τη σοφία τους, οι Τελχίνες έμειναν στην ιστορία ως διαβολικά πλάσματα.
Μαύρη Μαγεία & Καιρικά Φαινόμενα: Μπορούσαν να προκαλέσουν κατά βούληση βροχή, χαλάζι και χιόνι. Άλλαζαν μορφές (shapeshifters) και κατείχαν το «κακό μάτι» (βασκανία).
Το Νερό της Στυγός: Σύμφωνα με τον Στράβωνα, πότιζαν τη γη με νερό από τον ποταμό των νεκρών, τη Στύγα, ανακατεμένο με θειάφι (θείον), για να καταστρέψουν τις σοδειές, τα ζώα και τα φυτά.
Μορφολογία: Σε κάποιες ύστερες πηγές περιγράφονται ως υβρίδια: χωρίς χέρια και πόδια, με μεμβράνες (σαν αμφίβια) ή με κεφάλια σκύλων.
5. Γνωστοί Τελχίνες (Ονόματα)
Τα ονόματα που διασώζονται σχετίζονται άμεσα με τα μέταλλα ή τη δύναμη:
Άρρενες: Χρύσων (Χρυσός), Αργύρων (Άργυρος), Χάλκων (Χαλκός), Λύκος, Σκέλμις, Δαμναμενεύς, Ακταίος, Μεγαλήσιος, Ορμενός.
Θήλεις: Αλία, Δεξιθέα, Μακελώ. (Η Δεξιθέα λέγεται πως ήταν η μόνη που σώθηκε από την οργή των θεών, γιατί ήταν ευσεβής και είχε φιλοξενήσει τον Δία).
6. Η Τιμωρία και ο Αφανισμός
Η ύβρις και η κακοβουλία των Τελχίνων εξόργισαν τους θεούς του Ολύμπου. Προαισθανόμενοι τον κίνδυνο, διασκορπίστηκαν, αλλά δεν γλίτωσαν.
Σύμφωνα με διάφορες εκδοχές:
Ο Ζευς τους καταπόντισε με κατακλυσμό ή τους χτύπησε με τους κεραυνούς του.
Ο Απόλλων (που λατρευόταν ως Τελχίνιος στη Λίνδο) πήρε τη μορφή λύκου και τους εξόντωσε με τα βέλη του.
