«Αυτή είναι μια αποφασιστική φάση και μια αποφασιστική αλλαγή στην πολιτική μας»
«Έχουμε σπάσει το φράγμα του φόβου», δήλωσε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, στις 24 Μαίου, όταν το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι κατέλαβε το φρούριο.
«Αναλαμβάνουμε την πρωτοβουλία. Επιχειρούμε σε όλα τα μέτωπα – στη Συρία, στη Λωρίδα της Γάζας, στον Λίβανο», πρόσθεσε.
Η κατάληψη του φρουρίου έγινε σε μια εποχή που το ισραηλινό πεζικό διεισδύει βαθύτερα στο λιβανέζικο έδαφος, υπερβαίνοντας κατά πολύ τη γραμμή οριοθέτησης – τον ποταμό Λιτάνι, σύμφωνα με τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του Απριλίου του τρέχοντος έτους.
Δεν είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που το Ισραήλ ελέγχει το κάστρο Μποφόρ
Ο ισραηλινός στρατός το κατέλαβε πριν από 44 χρόνια, σε αυτό που οι Ισραηλινοί αποκαλούν τον Πρώτο Πόλεμο του Λιβάνου.
Η μακρά ιστορία του κάστρου και η στρατηγική σημασία της κορυφογραμμής στην οποία βρίσκεται το τείχος βοηθούν στην κατανόηση του γιατί αυτός ο τόπος αμφισβητείται τόσο έντονα.
Μερικοί ιστορικοί πιστεύουν ότι η κορυφή του λόφου οχυρώθηκε για πρώτη φορά κατά τους φοινικικούς ή ρωμαϊκούς χρόνους και ότι το κάστρο στην τρέχουσα κατάστασή του χρονολογείται από τον 12ο αιώνα.
Κατά την εποχή των Σταυροφοριών – από τα τέλη του 11ου έως τον 13ο αιώνα – οι ευρωπαϊκοί στρατοί έχτισαν μια αλυσίδα από φρούρια στις κορυφές των λόφων στην Ανατολική Μεσόγειο, φρουρώντας τις διαδρομές μεταξύ της ακτής και των πόλεων στην ενδοχώρα.
Το Μποφόρ έγινε ένα από τα πιο σημαντικά μνημεία
Γύρω στο 1190, κατακτήθηκε από τον Σαλαντίν, τον μουσουλμάνο ηγέτη που νίκησε τους Σταυροφόρους και αναμόρφωσε την περιοχή.
Στις μεσαιωνικές ευρωπαϊκές πηγές, η τοποθεσία εμφανίζεται ως «Μποφόρ» (Beaufort), ένα παλιό γαλλικό όνομα που σημαίνει «όμορφο φρούριο», αντανακλώντας την υπερυψωμένη θέση του.
Η αραβική του ονομασία, Kal’at el-Shaqif ή Shakif Arnun, σημαίνει Κάστρο στον Ψηλό Βράχο.
Η ιστορία του αντικατοπτρίζεται στον μοναδικό σχεδιασμό του, ο οποίος συνδυάζει την αρχιτεκτονική των Σταυροφόρων με ανατολικά ισλαμικά στοιχεία.
Από το 2024, το Μποφόρ είναι ένας από τους αρχαιολογικούς και ιστορικούς χώρους που τελούν υπό την «ενισχυμένη προστασία» της Σύμβασης της Χάγης για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς σε Περίπτωση Ένοπλης Σύγκρουσης.
Οι Ισραηλινοί είχαν παλαιότερα καταλάβει το κάστρο στις 6 Ιουνίου 1982
Το κάστρο Μποφόρ επανέλαβε σημαντικό ρόλο στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, καθώς η αραβοϊσραηλινή σύγκρουση εντάθηκε και ο νότιος Λίβανος έγινε η πρώτη γραμμή.
«Καθώς προσφέρει μια συναρπαστική θέα της περιοχής, από τη δεκαετία του 1970 έως τον Ιούνιο του 1982, χρησίμευσε ως βάση για τους Παλαιστίνιους αντάρτες που πολεμούσαν εναντίον του Ισραήλ», λέει ο καθηγητής Άσερ Κάουφμαν του Πανεπιστημίου της Νοτρ Νταμ.
Κατά τη διάρκεια της ισραηλινής εισβολής το 1982, μια από τις πιο σφοδρές μάχες του πολέμου δόθηκε γύρω από το φρούριο.
Η Μάχη του Σακίφ, μια από τις πιο ευρέως καταγεγραμμένες μάχες της σύγκρουσης, εξακολουθεί να κατέχει εξέχουσα θέση στη στρατιωτική μνήμη του Ισραήλ και του Λιβάνου, λέει ο Κάουφμαν.
Αφού τελικά κατέλαβε το Μποφόρ στις 6 Ιουνίου 1982, το Ισραήλ το χρησιμοποίησε ως οχυρωμένο σημείο παρατήρησης εντός της «ζώνης ασφαλείας» που έλεγχε στο νότιο Λίβανο μέχρι την αποχώρηση του ισραηλινού στρατού το 2000.
Βρίσκεται σε έναν βραχώδη λόφο κοντά στην πόλη Αρνούν, στο Κυβερνείο Ναμπάτι, το φρούριο προσφέρει θέα στο βόρειο Ισραήλ και στις πεδιάδες του νότιου Λιβάνου, καθώς και στην κοιλάδα Λιτάνι.
Ιστορικά, όποιος κατείχε το κάστρο μπορούσε να επιβλέπει τους σημαντικούς δρόμους που οδηγούσαν νότια, γι’ αυτό και γύρω του διεξήχθησαν σφοδρές μάχες από τον Μεσαίωνα μέχρι τη σύγχρονη εποχή.
Τα στενά πέτρινα περάσματα του φρουρίου, τα οχυρωμένα δωμάτια, οι δεξαμενές νερού και τα πηγάδια επέτρεπαν στους μαχητές να αντέχουν περισσότερο κατά τη διάρκεια των πολιορκιών.
Εξαιρετική στρατηγική θέση φρουρίων και κορυφογραμμών για αιώνες – θέα προς τον ποταμό Λιτάνι
Η ανακατάληψη του κάστρου Μποφόρ από το Ισραήλ είχε ως πρωταρχικό σκοπό να πλήξει το ηθικό της Χεζμπολάχ και των υποστηρικτών της, σύμφωνα με τη Δρ Λίνα Χατίμπ, από το Πρόγραμμα Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής στο Chatham House (Τσάταμ Χάους).
«Η κατάληψη του κάστρου Μποφόρ δείχνει ότι η Χεζμπολάχ δεν είναι σε θέση να αποτρέψει το Ισραήλ από το να επεκτείνει την κατοχή του σε λιβανέζικα εδάφη», λέει.
Ως προστατευόμενη τοποθεσία πολιτιστικής κληρονομιάς, που αναπαλαιώθηκε και άνοιξε ξανά για τους επισκέπτες τα τελευταία χρόνια, το Μποφόρ θεωρείται ευρέως μέρος της ιστορικής και πολιτιστικής ταυτότητας του Λιβάνου.
BBC na srpskom
—