Το Ιράν πρόσθεσε την τελευταία στιγμή στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες ρήτρα που προβλέπει την επιβολή τελών
για ναυτιλιακές υπηρεσίες στο στρατηγικό Στενό του Ορμούζ, μεταδίδει το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars.
«Τα τελευταία λεπτά των διαπραγματεύσεων, το κείμενο του μνημονίου κατανόησης τροποποιήθηκε για να τονίσει ξεκάθαρα και απερίφραστα το ζήτημα της ιρανο-ομανικής κυριαρχίας στο Στενό του Ορμούζ», γράφει το Fars επικαλούμενο ανώνυμη πηγή.
«Η χρήση του όρου “ναυτιλιακές υπηρεσίες” (στο τελικό κείμενο) σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαιτήσουν την καταβολή τελών στο Ιράν», διευκρινίζει το πρακτορείο.
ΗΠΑ και Ιράν επιβεβαίωσαν την επίτευξη συμφωνίας για τον άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα της σύγκρουσης, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Ωστόσο, το στοιχείο που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο διεθνές ενδιαφέρον είναι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, της σημαντικότερης ενεργειακής αρτηρίας του πλανήτη.
Τα βασικά σημεία της συμφωνίας
- Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη κατέληξαν σε συμφωνία για την άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
- Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η συμφωνία έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται στο στάδιο της επίσημης υπογραφής.
- Η τελετή υπογραφής αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις 19 Ιουνίου στη Γενεύη, παρουσία υψηλόβαθμων αξιωματούχων των δύο πλευρών.
Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ αλλάζει τα δεδομένα
- Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης για τη διεθνή ναυσιπλοία.
- Η εφαρμογή της απόφασης θα ξεκινήσει αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας, καθώς απαιτείται προηγουμένως η αποναρκοθέτηση της θαλάσσιας περιοχής.
- Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
- Το κλείσιμο του περάσματος μετά την έναρξη του πολέμου είχε προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και έντονες ανησυχίες για την παγκόσμια οικονομία.
- Η ανακοίνωση για την επαναλειτουργία του διαδρόμου προκάλεσε άμεση υποχώρηση στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, καθώς οι αγορές προεξοφλούν ομαλοποίηση των ενεργειακών ροών.
Οι επόμενες διαπραγματεύσεις
- Εντός 60 ημερών προβλέπεται να ξεκινήσει νέος κύκλος διαπραγματεύσεων για μια συνολική και μόνιμη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών.
- Στο τραπέζι θα βρεθούν η πλήρης άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν, το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, η οικονομική ανασυγκρότηση και η δημιουργία μηχανισμού διεθνούς εποπτείας για την εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
Τα οικονομικά ανταλλάγματα
- Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο MEHR, προβλέπεται η αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.
- Το ήμισυ του ποσού φέρεται να καταβληθεί πριν από την έναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων, αν και το συγκεκριμένο σημείο δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως.
Διεθνείς αντιδράσεις
- Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαρακτήρισε τη συμφωνία «κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης».
- Από την πλευρά του, το Ιράν παρουσίασε τη συμφωνία ως στρατηγική νίκη απέναντι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι οι αντίπαλοί του αναγκάστηκαν να αποδεχθούν τους όρους της Τεχεράνης.
Παρά την αποκλιμάκωση, παραμένει η επιφυλακτικότητα
- Λίγο πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας, η Τεχεράνη είχε προειδοποιήσει για επικείμενα αντίποινα μετά τον ισραηλινό βομβαρδισμό στη Βηρυτό.
- Ιρανοί αξιωματούχοι τονίζουν ότι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με δυσπιστία τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά την επίτευξη της συμφωνίας.
- Η επιτυχία της συμφωνίας θα κριθεί από την εφαρμογή των όρων της και κυρίως από τη διατήρηση ανοικτών των Στενών του Ορμούζ, τα οποία αποτελούν τον βασικό πυλώνα της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας.