Ανάπτυξη στους αριθμούς, ασφυκτική πίεση στην καθημερινότητα
Η έκθεση του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ καταρρίπτει την εικόνα ουσιαστικής ανάκαμψης για τους εργαζόμενους, καθώς η ακρίβεια συνεχίζει να εξανεμίζει το εισόδημα και να κρατά την αγοραστική δύναμη 31% χαμηλότερα από το 2009.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, οι μέσες ετήσιες ονομαστικές αποδοχές διαμορφώθηκαν το 2025 στις 18.134 ευρώ, αυξημένες κατά 3,9% σε σχέση με το 2024 και κατά 19,7% έναντι του 2019. Ωστόσο, το ποσό εξακολουθεί να υπολείπεται κατά 12% των επιπέδων του 2009, ενώ παραμένει χαμηλότερο ακόμη και από το αντίστοιχο του 2012, όταν η ελληνική οικονομία βρισκόταν στην πιο δύσκολη περίοδο της κρίσης.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα σε πραγματικούς όρους. Ο μέσος ετήσιος πραγματικός μισθός διαμορφώθηκε στα 14.998 ευρώ, μόλις 1,3% υψηλότερα από το 2024, αλλά παραμένει 31% χαμηλότερος από το 2009 και ουσιαστικά στάσιμος σε σύγκριση με το 2019.
Η ακρίβεια «σβήνει» κάθε αύξηση
Όπως επισημαίνει το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, οι συνεχείς ανατιμήσεις έχουν απορροφήσει σχεδόν κάθε μισθολογική αύξηση των τελευταίων ετών. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πραγματικός μισθός παραμένει χαμηλότερος ακόμη και από το 2021, όταν ξεκίνησε το μεγάλο κύμα πληθωρισμού, γεγονός που αποδεικνύει πως το κόστος ζωής αυξάνεται ταχύτερα από τις αποδοχές.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στο ωρομίσθιο. Το μέσο ονομαστικό ωρομίσθιο ανήλθε στα 9,6 ευρώ, όμως η πραγματική του αξία αντιστοιχεί μόλις στο 73,5% εκείνης του 2009, ενώ η αύξησή του από το 2019 δεν ξεπερνά το 2%.
Μεγάλες απώλειες σε υγεία, εκπαίδευση και υπηρεσίες
Η συμπίεση των πραγματικών αποδοχών αφορά σχεδόν το σύνολο της αγοράς εργασίας. Στην εκπαίδευση το πραγματικό ωρομίσθιο υποχώρησε στα 10,8 ευρώ από 17,2 ευρώ το 2009, ενώ στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής μέριμνας διαμορφώθηκε στα 8 ευρώ, έναντι 12,5 ευρώ πριν από δεκαπέντε χρόνια.
Σημαντικές απώλειες καταγράφονται και στις υπηρεσίες έντασης γνώσης, αλλά και στη μεταποίηση, με την έκθεση να επισημαίνει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να χάνει έδαφος σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες ως προς την πραγματική αξία των αμοιβών.
Οι νέοι συνεχίζουν να πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα
Ιδιαίτερα δύσκολη παραμένει η κατάσταση για τους νέους εργαζόμενους, κυρίως στους κλάδους του εμπορίου, της εστίασης, των καταλυμάτων και των μεταφορών. Εκεί, το πραγματικό ωρομίσθιο διαμορφώνεται στα 6,4 ευρώ, ενώ η αγοραστική δύναμη βρίσκεται αισθητά χαμηλότερα όχι μόνο σε σχέση με το 2009, αλλά και συγκριτικά με πολλές χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Στην έκθεσή του, το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ τονίζει ότι τα έκτακτα επιδόματα δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της διαρκούς απώλειας εισοδήματος. Όπως επισημαίνει, απαιτούνται μόνιμες παρεμβάσεις, όπως η ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, η αναθεώρηση του τρόπου καθορισμού του κατώτατου μισθού, η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της μισθωτής εργασίας και η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, ώστε η ανάπτυξη να μεταφραστεί σε πραγματική αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των εργαζομένων.