Πώς ο «Ομέρ» χτίζει τη νέα τουρκική ταυτότητα του επόμενου αιώνα

Πώς ο «Ομέρ» χτίζει τη νέα τουρκική ταυτότητα του επόμενου αιώνα

Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος 

Μπορεί να θεωρεί κάποιος ότι «μόνοι τους τα λένε, μόνοι τους τ΄ ακούνε», αλλά η προπαγάνδα είναι ένας μηχανισμός που λειτουργεί με υπομονή, σιγανά βήματα και σταθερά. Ο δε χρόνος κυλάει μάλλον εις βάρος μας, παρά εις βάρος τους.

Σε εμάς τους Έλληνες φαντάζει ανοησία και βλακώδης λαϊκισμός η επίσημη προσπάθεια των Τούρκων να μετονομάσουν τον Όμηρο σε «Ομάρ» ή «Ομέρ από την Ανατολία». Είναι προφανές ότι ένα τέτοιο αφήγημα απευθύνεται αρχικά σε άτομα κατώτατου μορφωτικού επιπέδου, τα οποία έχουν ήδη πειστεί ότι ο πατέρας της επικής ποίησης ήταν Τούρκος. Αν όμως εμείς απλώς γελάμε με αυτά τα ανυπόστατα μυθεύματα, υποτιμούμε τον πραγματικό κίνδυνο.

Στην πραγματικότητα, πίσω από αυτή τη φαινομενικά φαιδρή θεωρία κρύβεται ο συστηματικός σχεδιασμός μιας νέας εθνικής ταυτότητας. Το τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού ποντάρει –με τη συνεπικουρία Τούρκων ακαδημαϊκών που προβάλλονται συστηματικά από σημαντικές διεθνείς επιθεωρήσεις– στη σταδιακή σμίλευση μιας μελλοντικής συνείδησης για τον λαό τους. Στόχος τους είναι η διαμόρφωση μιας μικτής μικρασιατικής τουρκικής ταυτότητας των «νεοτούρκων του μέλλοντος», η οποία θα έχει κλέψει και ενσωματώσει κάθε τι ελληνικό.

Προβάλλοντας τον Όμηρο ως μορφή της Ανατολίας,

η Άγκυρα κάνει ένα καθοριστικό στρατηγικό βήμα. Δεν επιχειρεί να δημιουργήσει μια γλωσσική ή πολιτισμική συγγένεια, αλλά μια καθαρά εδαφική, εθνική ιστορική ταυτότητα. Θέλει να δέσει τους συμπατριώτες της κυρίως με τη γη που κατέκτησαν, αντικαθιστώντας και σβήνοντας τις παλιές, νομαδικές τουρανικές τους ρίζες.

Αυτός ο μηχανισμός δεν δουλεύει για την επόμενη πενταετία ή τις επόμενες εκλογές· εργάζεται μεθοδικά για τον επόμενο αιώνα. Όταν μια ψευδής θεωρία επαναλαμβάνεται για γενιές μέσα από σχολικά βιβλία, κρατικά μουσεία και διεθνή ακαδημαϊκά δίκτυα, κάποια στιγμή κανονικοποιείται διεθνώς. Αν η ελληνική πλευρά συνεχίσει να αντιμετωπίζει το θέμα με απάθεια ή ειρωνεία, σε μερικές δεκαετίες η κλοπή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς στη Μικρά Ασία θα θεωρείται από την παγκόσμια κοινή γνώμη ως μια «εναλλακτική ιστορική πραγματικότητα».

Πώς πρέπει να απαντήσει η Ελλάδα: Από την ειρωνεία στην πράξη

Η απάντηση της Ελλάδας δεν μπορεί να περιορίζεται σε εγχώρια ειρωνικά σχόλια. Απαιτείται μια συγκροτημένη, επιθετική πολιτιστική διπλωματία και ακαδημαϊκή εγρήγορση:

Ίδρυση και Χρηματοδότηση Εδρών Κλασικών Σπουδών: Το ελληνικό κράτος και οι εύποροι ομογενείς οφείλουν να χρηματοδοτήσουν έδρες ελληνικών σπουδών σε κορυφαία πανεπιστήμια του εξωτερικού, λειτουργώντας ως ανάχωμα στην τουρκική ακαδημαϊκή διείσδυση.

Διεθνείς Εκστρατείες και Ψηφιακή Παρουσία: Δημιουργία σύγχρονου, ξενόγλωσσου ψηφιακού υλικού (ντοκιμαντέρ, πλατφόρμες, εφαρμογές) από το Υπουργείο Πολιτισμού, που θα αναδεικνύει την αδιαμφισβήτητη ελληνικότητα των μνημείων και των προσωπικοτήτων της Μικράς Ασίας στη διεθνή κοινή γνώμη.

Ακαδημαϊκό Over-reaction (Θεσμική Απάντηση): Τα ελληνικά πανεπιστήμια και οι Έλληνες ακαδημαϊκοί πρέπει να παρεμβαίνουν άμεσα με επιστημονικές επιστολές και μελέτες κάθε φορά που διεθνή περιοδικά φιλοξενούν ανιστόρητα άρθρα Τούρκων συναδέλφων τους.

Αξιοποίηση της UNESCO και Διεθνών Φόρουμ: Συστηματική καταγγελία της προσπάθειας παραποίησης της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς σε διεθνείς οργανισμούς.

Ο πολιτισμός είναι πεδίο γεωπολιτικής ισχύος. Αν δεν υπερασπιστούμε την ιστορία μας στο διεθνές στερέωμα σήμερα, το αυριανό ψέμα της Άγκυρας θα γίνει η επίσημη αλήθεια των ξένων βιβλίων.