Καστελλόριζο: Το MarineTraffic εμφανίζει εκεί το τουρκικό θαλάσσιο πάρκο «Fethiye–Kaş»
Οι τουρκικές αξιώσεις στο Αιγαίο και στο Καστελλόριζο
εδραιώνονται σταδιακά και μέσα από φαινομενικά δευτερεύουσες λεπτομέρειες, όπως η καθιέρωση μιας τοπωνυμίας σε διεθνείς χάρτες,
η μονομερής αποτύπωση μιας ζώνης σε δημοφιλείς πλατφόρμες ή η συνεχής επανάληψη ενός γεωγραφικού όρου μέχρι να εμπεδωθεί ως κανονικότητα.
Μια τέτοια περίπτωση ήρθε στο φως σχετικά με το MarineTraffic, μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες πλατφόρμες παρακολούθησης της παγκόσμιας ναυσιπλοίας. Στην ψηφιακή απεικόνιση της θαλάσσιας περιοχής γύρω από το Καστελλόριζο εμφανίστηκε η ένδειξη «Fethiye–Kaş Marine National Park».
Πρόκειται για την ονομασία που έχει δώσει η Άγκυρα στο λεγόμενο «θαλάσσιο εθνικό πάρκο» μεταξύ Φετιγιέ και Κας, η οριοθέτηση του οποίου εκτείνεται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα, περικλείοντας θαλάσσιες ζώνες γύρω από τη Μεγίστη. Η συγκεκριμένη απεικόνιση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς καταγράφηκε σε δημοσιεύματα και αναρτήσεις.
Αν και η παρουσία μιας ονομασίας σε έναν ψηφιακό χάρτη δεν μεταβάλλει τα θαλάσσια σύνορα ούτε παράγει νομικά αποτελέσματα,
καθώς το MarineTraffic δεν αποτελεί διεθνή οργανισμό ή υδρογραφική υπηρεσία, η ουσία του προβλήματος έγκειται στην επικοινωνιακή του επιρροή. Μια πλατφόρμα παγκόσμιας εμβέλειας, την οποία συμβουλεύονται ναυτιλιακές εταιρείες, κρατικοί φορείς, δημοσιογράφοι και εκατομμύρια χρήστες, διαθέτει μεγάλη συμβολική ισχύ.
Όταν ένας μονομερής τουρκικός ισχυρισμός προβάλλεται χωρίς την επισήμανση ότι αποτελεί αμφισβητούμενη διεκδίκηση, δημιουργείται η εντύπωση μιας διεθνώς αποδεκτής πραγματικότητας. Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνονται ψηφιακά τετελεσμένα, καθώς η συνεχής προβολή συμβάλλει στη σταδιακή εξοικείωση της διεθνούς κοινής γνώμης με μια παράνομη αξίωση.
Η υπόθεση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον λόγω της ελληνικής αφετηρίας του MarineTraffic,
το οποίο δημιουργήθηκε το 2007 στην Αθήνα από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αιγαίου Δημήτρη Λέκκα. Ωστόσο, η ιδιοκτησία της πλατφόρμας πέρασε το 2023 στη γαλλική εταιρεία Kpler. Συνεπώς, η ευθύνη για τις γεωγραφικές επισημάνσεις και την πολιτική των χαρτών ανήκει στη σημερινή διοίκηση της εταιρείας.
Το γεγονός αυτό εγείρει σειρά ερωτημάτων τόσο για τη διοίκηση της Kpler όσο και για τις ελληνικές αρχές. Η εταιρεία καλείται να διευκρινίσει από ποια πηγή άντλησε την οριοθέτηση «Fethiye–Kaş Marine National Park», πότε και με ποιες διαδικασίες ελέγχου την ενσωμάτωσε, καθώς και για ποιον λόγο δεν υπάρχει επισήμανση ότι η περιοχή αμφισβητείται από την Ελλάδα. Παράλληλα, τίθεται το ερώτημα εάν προτίθεται να αφαιρέσει ή να διορθώσει τη συγκεκριμένη ένδειξη.
Από την πλευρά της, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να διευκρινίσει εάν έχει προβεί σε επίσημο διάβημα
ή παρέμβαση προς την εταιρεία και αν έχει ενημερώσει τους αρμόδιους ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς.
Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν άμεση τουρκική παρέμβαση για την εισαγωγή του όρου, η απουσία θεσμικής αντίδρασης απέναντι σε τέτοιου είδος ψηφιακές αποτυπώσεις εγκυμονεί κινδύνους, καθώς η εμπειρία του παρελθόντος έχει δείξει ότι τα τετελεσμένα συχνά ξεκινούν από φαινομενικά ασήμαντες λεπτομέρειες στους χάρτες.
