Κριτική παρουσίαση του βιβλίου του κ. Προκοπίου Παυλοπούλου «Μελέτες για τα Εθνικά Θέματα και το Κυπριακό Ζήτημα»
Κριτική παρουσίαση του βιβλίου του κ. Προκοπίου Παυλοπούλου «Μελέτες για τα Εθνικά Θέματα και το Κυπριακό Ζήτημα»
(4η έκδοση, εκδ. Ευρασία 2026) από την κα Χαρίκλεια Δημακοπούλου στην εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ» της Κυριακής 13/9/2026.
Ο Ομότιμος καί Επίτιμος Καθηγητής της Νομικης Σχολης του Πανεπιστημίου Αθηνων,
Ακαδημαϊκός καί πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος ειναι γνωστός στό Πανελλήνιο από τήν πορεία του στόν ακαδημαϊκό καί πολιτικό στίβο αλλά καί τό ευρύ συγγραφικό έργο του. Η τέταρτη συμπληρωμένη καί αναθεωρημένη έκδοση των «Μελετων γιά τά εθνικά θέματα» έρχεται σέ μία στιγμή πού θά μπορουσε νά θεωρηθη η καταλληλότερη.
Τά μεγάλα θέματα πού εξετάζονται στό βιβλίο αυτό περιλαμβάνονται δοκίμια καί μελετήματα πού αναφέρονται σέ ζητήματα γλώσσας, σχέσεων κράτους καί θρησκείας, διεκδικήσεων κλεμμένων κειμηλίων μας όπως εκεινα της Μονης της Εικοσιφοινίσσης, πρωτίστως όμως σχετικά μέ τά επανερχόμενα συνεχως καί κυρίως εκεινα πού αφορουν στό καθεστώς του Αιγαίου, της ΑΟΖ, της Μονης του Σινα, των υπαρκτων ή καί ανυπάρκτων μειονοτήτων στήν χώρα μας, τά Ολοκαυτώματα των Καλαβρύτων καί του Διστόμου, των Σκοπίων μέ τίς διεκδικήσεις τους, των Γλυπτων του Παρθενωνος, τέλος δέ του Κυπριακου. Θά σημειώσω μερικά σημεια πολύ σημαντικά από διάφορα δοκίμια.
Τό πρωτο ειναι η διατύπωσις -επί τέλους- της απογοητεύσεως πολλων εξ ημων από τήν αποστασιοποιημένη στάση της ΕΕ στά ζητήματα της εθνικης μας ακεραιότητος στό Αιγαιο καί στήν Κύπρο.
Εξ ίσου σημαντική ειναι η επισήμανσις ότι τό Διεθνές Δίκαιο βρίσκεται σέ παρακμιακή πορεία (σελ. 501-513). Υπάρχει επίσης μία ομιλία σχετική μέ τά 200 χρόνια της Εξόδου του Μεσολογγίου. Όμως κατά τήν ταπεινή μου γνώμη μία από τίς σημαντικώτερες μελέτες του βιβλίου ειναι αυτή πού επιγράφεται «Η θεσμική «μαρτυρία» του Συντάγματος γιά τήν συμπόρευση Πολιτείας καί Εκκλησίας στούς αγωνες του έθνους».
Στό μελέτημα αυτό, σέ αντίθεση πρός τά περισσότερα πού έχουν γραφη σχετικά μέ τήν σχέση της Εκκλησίας στούς εθνικούς μας αγωνες, δέν υπογραμμίζονται οι πολεμικές θυσίες καί οι πεσόντες κληρικοί, αλλά οι κρατικές θεσμικές προβλέψεις γιά τήν σχέση αυτήν πού εν όσω δέν καταργουνται σημαίνουν τήν γενική πολιτική θέση της Πολιτείας έναντι της θρησκείας καί της Εκκλησίας ως θεσμου συμβιωτικου πρός τό Νεοελληνικό Κράτος.
Ειναι μία μελέτη πού πρέπει νά προσεχθη ιδιαιτέρως από όλους εκείνους πού διαμαρτύρονται γιά τόν μή πλήρη χωρισμό Κράτους καί Εκκλησίας. Ειναι αληθές ότι οποιαδήποτε κυβέρνησις προσπαθήση νά ανατρέψη αυτήν τήν θεσμική κατάσταση καί πρόβλεψη θά πρέπει γιά αρκετά χρόνια ακόμη νά αναμένη ότι θά χάση τίς επόμενες εκλογές. Μπορει οι περισσότεροι Έλληνες νά μήν ειναι ενεργοί Ορθόδοξοι Χριστιανοί, αλλά ακόμη βαπτίζονται, παντρεύονται καί κηδεύονται σύμφωνα μέ τό ορθόδοξο τυπικό (στό κάτω-κάτω καλόν ειναι νά λαμβάνη τά μέτρα του καί νά διατηρη μία πόρτα ανοικτή καί στό μεταφυσικό…).
Ως πρός τό ύφος των δοκιμίων αξίζει μόνον αυτό μία ειδική μνεία. Ειναι εξαιρετική η οικονομία του λόγου, αλλά καί η κομψή διατύπωσις μέ λεξιλόγιο προσεγμένο, πλουσιώτατο καί ακριβολόγο στό έπακρο. Τό επιστημονικό δοκίμιο ειναι μία κατηγορία ιδιαίτερη, καθώς κινειται μεταξύ της επιστημονικης αυστηρότητος καί ακριβολογίας καί της εκλαϊκευτικης τάσεως καί της σαφηνείας πού θά καταστήση τό κείμενο προσιτό καί στούς μή ειδικούς. Καί η επιτυχία του κ. Παυλόπουλου ειναι ότι ακροβατώντας μεταξύ δύο μαλλον συγκρουομένων τάσεων ισορροπει καί ικανοποιει όλους, ειδικούς καί μή, ενημερώνει τούς τελευταίους καί διευκρινίζει πρός τούς πρώτους κάποιες πτυχές πού ίσως έχουν διαφύγει.
Ειναι ένα βιβλίο πού αξίζει νά χαρίσετε στόν εαυτό σας!
