Κεφάλαιο Τρίτο: Ζώα είμαστε

Κεφάλαιο Τρίτο: Ζώα είμαστε

Τίποτε παραπάνω.

Ζώα που κινούμαστε αποκλειστικά από το ένστικτο· ζώα που όποιος μας κουνήσει περισσότερο φαγητό, τον ακολουθούμε τυφλά, ακόμα και αν είναι ο μελλοντικός σφαγέας μας. Ζώα είμαστε και λειτουργούμε βάσει ενστίκτου και όχι λογικής.

Ζώα είμαστε και μάλιστα ατομικιστικά, κι ας λένε ότι ο άνθρωπος ζει σε αγέλες. Διότι πώς είναι δυνατόν να θες να ζεις σε αγέλη και να πράττεις ατομικά; Είμαστε ζώα που θέλουν να ζουν ελεύθερα και αυτόνομα, χωρίς όμως το ρίσκο της ελευθερίας. Θέλουν να αποφασίζουν για τη ζωή τους χωρίς το ρίσκο της απόφασης και της γνώμης· θέλουν μια καλύτερη αγέλη, χωρίς το συναίσθημα του αλτρουισμού.

Ζώα και μάλιστα οικόσιτα, που κάθε τέσσερα χρόνια εκλέγουμε νέο τσοπάνη για να μας οδηγήσει σε μια νέα σφαγή. Και μετά πάλι κλάμα και μοιρολατρία. Και μετά πάλι ένας νέος τσοπάνης, σαν μηρυκαστικά που μασάνε, φτύνουν και αναμασούν την ίδια τροφή.

Ψάχνουμε, ως άλλα ζώα, τον τσοπάνη-ηγέτη που θα σώσει το κοπάδι, τον τσοπάνη-τιμωρό που θα πάρει εκδίκηση, τον τσοπάνη-μεταρρυθμιστή ή τον «μη χείριστο βέλτιστο» τσοπάνη. Με αποτέλεσμα όλοι μαζί να υπογράφουμε την ίδια μας τη σφαγή. Διότι, όπως το δέντρο θα υπακούει πάντα στη ρίζα του, έτσι και ο τσοπάνης θα υπακούει πάντα είτε στο ένστικτο του κέρδους είτε –αν είναι καλός σφαγέας– στην οικονομική του επιβίωση. Νομοτελειακά, το κοπάδι θα θανατωθεί.

Και το πιο τραγικό δεν είναι η ίδια η σφαγή, αλλά η ψευδαίσθηση της ανωτερότητάς μας.

Αυτοαποκαλούμαστε «έλλογα όντα», χτίσαμε πολιτισμούς, επιστήμες και τεχνολογίες, μόνο και μόνο για να τις εκχωρήσουμε στο τέλος στον επόμενο διαχειριστή της μάνδρας μας. Το οικόσιτο ζώο δεν μπορεί πια να επιβιώσει στη φύση· έχει μάθει να τρέφεται αποκλειστικά από το χέρι που κρατάει το μαχαίρι. Έτσι, το μόνο που μας απομένει είναι να βελάζουμε περήφανα στην ουρά για το σφαγείο, νομίζοντας ότι κάνουμε επανάσταση επειδή απλώς αλλάξαμε τη σειρά.

Ας μην αυταπατώμαστε, λοιπόν. Για να βγούμε από την αλληγορία: οι εκλογές –έτσι όπως γίνονται, αλλά και έτσι όπως τις αντιμετωπίζουμε– είναι η ίδια μας η σφαγή. Ας κάτσουμε να σκεφτούμε, αντί να αναμασάμε. Ας κάτσουμε να διαβάσουμε, αντί να σκρολάρουμε. Ας δούμε επιτέλους τι δύναμη έχει ο άνθρωπος να δημιουργεί, αντί να την εκχωρεί μέσω της ανάθεσης.

Σε τελική ανάλυση, ας κοιτάξουμε τα ανθρωπάκια που ζητούν την ψήφο μας και, αφού γελάσουμε –διότι είναι πραγματικά για γέλια– ας πάρουμε τη ζωή στα χέρια μας, κλείνοντάς τους την πόρτα κατάμουτρα.

Συντεχνίτης