Γιώργος Βενετσάνος: Σε τεντωμένο σχοινί το Αιγαίο – Το επιχειρησιακό σχέδιο της Αθήνας απέναντι στις τουρκικές απειλές για το GSI

Σε τεντωμένο σχοινί το Αιγαίο – Το επιχειρησιακό σχέδιο της Αθήνας απέναντι στις τουρκικές απειλές για το GSI.

Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος

Οι ισορροπίες στο Αιγαίο για τα επόμενα 50 χρόνια κρίνονται αυτό το διάστημα,

με φόντο τις απειλές της Τουρκίας εναντίον του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo που εργάζεται για την ηλεκτρική διασύνδεση GSI. Η ελληνική πλευρά απαντά σε αυστηρό τόνο: ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, υπογράμμισε από το βήμα της Βουλής ότι η Ελλάδα είναι πλήρως προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο. Η Αθήνα διαμηνύει προς πάσα κατεύθυνση τις στρατηγικές της κόκκινες γραμμές, έτοιμη για άμεση διπλωματική και επιχειρησιακή αντίδραση αν η Άγκυρα επιχειρήσει να μπλοκάρει το έργο.

Με έτοιμα συγκεκριμένα σχέδια αντίδρασης, η Ελλάδα διαμηνύει ότι οποιαδήποτε απόπειρα της Τουρκίας να μπλοκάρει την πόντιση του καλωδίου θα αντιμετωπιστεί «επιχειρησιακά». Η Αθήνα ξεκαθαρίζει κατηγορηματικά πως δεν πρόκειται να ζητήσει την άδεια της Άγκυρας για την ολοκλήρωση του έργου, ακυρώνοντας στην πράξη τις τουρκικές διεκδικήσεις που βασίζονται στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, ένα έργο ύψους σχεδόν 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση,

στοχεύει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Λευκωσίας. Παρά τις προκλήσεις, η ελληνική διπλωματία θεωρεί ότι η Τουρκία θα διστάσει να τραβήξει το σχοινί, καθώς το έργο στηρίζεται από τις ΗΠΑ και αφορά άμεσα τη γαλλική Nexans. Η Αθήνα υπογραμμίζει πως η τήρηση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και η προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας είναι αδιαπραγμάτευτες αρχές, διαμηνύοντας ότι το καλώδιο θα προχωρήσει κανονικά.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι το Abeille Marengo και τα πλοία πόντισης δεν θα μείνουν απροστάτευτα. Μονάδες του ελληνικού στόλου θα αναπτυχθούν σε απόσταση αναπνοής, έτοιμες να εμποδίσουν κάθε τουρκική προσπάθεια παρενόχλησης, όπως είχε συμβεί στην Κάσο. Τα σχέδια της ελληνικής πλευράς είναι ξεκάθαρα: προστασία του έργου με ψυχραιμία, χωρίς να προκληθεί θερμό επεισόδιο, εκτός αν η Τουρκία το επιδιώξει εσκεμμένα. Η λέξη-κλειδί «επιχειρησιακά» δείχνει ότι η Αθήνα αλλάζει γραμμή πλεύσης σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις: οι εργασίες δεν πρόκειται να σταματήσουν ούτε μπροστά σε τουρκικά πολεμικά πλοία ούτε εξαιτίας παράνομων αντι-NAVTEX.

Τι θα συνέβαινε όμως αν η Τουρκία επιχειρούσε να μπλοκάρει το πλοίο πόντισης;

Η απάντηση είναι ο σχηματισμός μιας «ασπίδας» στο πεδίο: ελληνικές φρεγάτες και πλοία επιφανείας, που θα πλέουν σε απόσταση αναπνοής, θα σπεύσουν αμέσως να δημιουργήσουν έναν προστατευτικό κλοιό γύρω από το σκάφος της Nexans. Με αυτή την κίνηση τακτικής συνοδείας, η Αθήνα στοχεύει στο να συνεχιστούν κανονικά οι εργασίες, θωρακισμένες πλήρως από την παρουσία και την ισχύ των ελληνικών όπλων.

Η επιχειρησιακή αυτή ετοιμότητα θα εξελιχθεί παράλληλα με τις προσπάθειες διεθνοποίησης του ζητήματος, την ενεργοποίηση του «ευρωπαϊκού αντίβαρου», αλλά και τη λειτουργία των διπλωματικών διαύλων επικοινωνίας μεταξύ των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με αναλυτές, εάν η Τουρκία δεν υπαναχωρήσει μετά από αυτές τις κινήσεις, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ενός θερμού επεισοδίου, το οποίο θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε μια ελεγχόμενη στρατιωτική σύρραξη. Σε αντίθεση, ωστόσο, με προηγούμενες κρίσεις (όπως αυτή της Κάσου), η Αθήνα δεν δείχνει τάσεις υποχώρησης, διαμηνύοντας προς κάθε κατεύθυνση ότι είναι αποφασισμένη να προστατεύσει το πλοίο και το έργο μέχρι τέλους.

Η στάση αυτή αντανακλά την άποψη ότι η παρατεταμένη σιωπή και οι επιμέρους υποχωρήσεις οδηγούν συχνά σε εις βάρος μας συμφωνίες, φέρνοντας τελικά τη χώρα στο σημείο όπου η χάραξη μιας απόλυτης «κόκκινης γραμμής» καθίσταται πλέον επιβεβλημένη, ανεξαρτήτως κόστους. Όλα δείχνουν ότι η κατάσταση έχει φτάσει ακριβώς σε αυτό το οριακό σημείο.