Η «Θάλασσα της Φιλίας» φέρνει κοντά την Αίγυπτο και την Τουρκία… Θα υποχωρήσουν οι διαμάχες για τη Μεσόγειο; (αραβικό δημοσίευμα)
Η τουρκολιβυκή συμφωνία για τα θαλάσσια όρια δοκιμάζει την προσέγγιση μεταξύ Καίρου και Άγκυρας (γράφει η λεζάντα του αραβικού δημοσιεύματος)
Οι ναυτικές ασκήσεις «Θάλασσα Φιλίας», που φιλοξενήθηκαν στην Αλεξάνδρεια από τις 4 έως τις 9 Νοεμβρίου, αντανακλούσαν την επέκταση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Αιγύπτου και Τουρκίας, ενώ η οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων στην ανατολική Μεσόγειο παρέμεινε σημείο διαφωνίας.
Το Κάιρο θεωρεί άκυρο και χωρίς νομική ισχύ το μνημόνιο συνεννόησης που υπέγραψε η Άγκυρα με την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης το 2019, ενώ η Τουρκία διατηρεί το δικαίωμα των χωρών να συνάπτουν συμφωνίες και ζητά την αντιμετώπιση των αντιρρήσεων μέσω διαλόγου.
Μιλώντας στο Sky News Arabia, ο καθηγητής πολιτικών επιστημών Χαμέντ Φαρές και ο καθηγητής διεθνών σχέσεων Σαμίρ Σαλέχ δήλωσαν ότι η προσέγγιση επιτρέπει την επέκταση των διαύλων διαλόγου, αλλά διαφωνούν ως προς τη νομική βάση του μνημονίου και την πορεία προς μια διευθέτηση που σέβεται τα δικαιώματα των εμπλεκόμενων μερών.
Το Κάιρο απορρίπτει τον πρόσθετο θαλάσσιο χώρο
Ο Φαρές δήλωσε ότι η διεξαγωγή των ασκήσεων για δεύτερη φορά αντανακλά την επιθυμία των δύο χωρών να συνεχίσουν τη συνεργασία, αναζητώντας ταυτόχρονα μια πολιτική και νομική λύση στη διαφορά.
Ωστόσο, τόνισε ότι αυτό το άνοιγμα προς την Άγκυρα δεν αλλάζει τη θέση του Καίρου σχετικά με το μνημόνιο, ζητώντας την τήρηση του Δικαίου της Θάλασσας , ιδίως του Άρθρου 83 σχετικά με την επίτευξη δίκαιης λύσης στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.
Σημείωσε ότι οι αντιρρήσεις για το μνημόνιο περιλάμβαναν την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή την Ελλάδα, την Κύπρο, εκτός από την Αίγυπτο.
Η αντίρρησή του βασιζόταν στην απόσταση μεταξύ των τουρκικών και των λιβυκών ακτών, την οποία εκτίμησε σε περίπου 2.200 χιλιόμετρα, και στην τοποθεσία της νήσου Κρήτης , υποστηρίζοντας ότι τα θαλάσσια δικαιώματά της δεν μπορούσαν να αγνοηθούν κατά τη συζήτηση των ορίων των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών και της υφαλοκρηπίδας.
Ναυτικές Ασκήσεις «Θάλασσα Φιλίας»: Θα ξεπεράσουν οι διαφορές τους η Αίγυπτος και η Τουρκία;
Σύμφωνα με τον Φαρές, η Τουρκία προσέφερε στην Αίγυπτο μια επιπλέον θαλάσσια περιοχή περίπου 15.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, αλλά το Κάιρο απέρριψε την προσφορά επειδή δεν θέλει να αποκτήσει επιπλέον χώρο εις βάρος των δικαιωμάτων μιας άλλης χώρας και επιμένει στην καθιέρωση των δικαιωμάτων της σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Αγωγοί φυσικού αερίου και νερό Salloum
Ο Φαρές εντόπισε δύο αιγυπτιακές επιφυλάξεις σχετικά με την οριοθέτηση:
Η πρώτη αφορά την πιθανότητα να απαιτηθεί η τουρκική έγκριση για την κατασκευή αγωγών προς την Ευρώπη μέσω της Μεσογείου, γεγονός που ενδεχομένως θα παρεμποδίσει τη φιλοδοξία της Αιγύπτου να γίνει περιφερειακός ενεργειακός κόμβος.
Η δεύτερη αφορά τη διασταύρωση της οριοθετικής γραμμής με τα αιγυπτιακά ύδατα ανατολικά του Σαλλούμ, σύμφωνα με την ερμηνεία του χάρτη.
Ζήτησε τη σύσταση τεχνικών και νομικών επιτροπών που θα λαμβάνουν υπόψη τα δικαιώματα της Λιβύης, της Ελλάδας και της Κύπρου, και πρότεινε τη διεθνή διαιτησία ως επιλογή σε περίπτωση αποτυχίας των επιτροπών, υπό την προϋπόθεση ότι η Αίγυπτος και η Τουρκία θα συμφωνήσουν εκ των προτέρων.
Έκανε επίσης διάκριση μεταξύ της συμφωνίας οριοθέτησης των θαλάσσιων συνόρων Αιγύπτου-Ελλάδας, την οποία χαρακτήρισε μερική και αφήνοντας περιθώρια διαλόγου, και του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο πιστεύει ότι επιβάλλει ένα τετελεσμένο γεγονός.
Η Άγκυρα προτείνει τετραμερές τραπέζι
Αντιθέτως, ο Σαλέχ δήλωσε ότι οι χώρες έχουν το δικαίωμα να συνάπτουν συμφωνίες, αλλά ότι οι αντιρρήσεις από άλλα μέρη πρέπει να αντιμετωπίζονται πολιτικά ή νομικά.
Ανέφερε την επίσκεψη του Αιγύπτιου Υπουργού Εξωτερικών στη Λιβύη και την επαφή μεταξύ των Αιγύπτιων και Τούρκων Υπουργών Εξωτερικών , θεωρώντας αυτές τις κινήσεις ως αντικατοπτρισμό της ύπαρξης περισσότερων από ενός διαπραγματευτικών διαπραγματεύσεων.
Εξήγησε ότι η συζήτηση περιλαμβάνει, εκτός από την οριοθέτηση των συνόρων, συμφωνίες για το φυσικό αέριο και την εξερεύνηση, θαλάσσιες οδούς και την πιθανότητα τοποθέτησης στρατηγικών αγωγών κάτω από τη θάλασσα.
Επεσήμανε μια τουρκική πρόταση για τετραμερείς συνομιλίες που θα περιλαμβάνουν την Αίγυπτο, την Τουρκία, τη Λιβύη και την Ιταλία, ή για μετάβαση από διμερείς συμφωνίες σε τριμερή.
Απέδωσε τον αποκλεισμό της Ελλάδας από την τετραμερή μορφή στην αξιολόγηση της Άγκυρας για τη θέση της Αθήνας, την οποία θεωρεί κλιμακούμενη.
Ο Σαλέχ δεν τάχθηκε υπέρ της προσφυγής σε διαιτησία, εφόσον παρέμεναν οι επιλογές διπλωματικής διευθέτησης. Πίστευε ότι η βελτίωση των σχέσεων θα επέτρεπε τον άμεσο διάλογο μεταξύ Καίρου και Άγκυρας και ότι οι προηγούμενες προσπάθειες ευθυγράμμισης με οποιαδήποτε από τις δύο πλευρές είχαν αποτύχει.
Ο Σαλέχ συνέδεσε τις πιθανότητες περιορισμού της διαμάχης με την επέκταση της στρατιωτικής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της διερεύνησης τρόπων ενίσχυσης του συντονισμού και κοινών έργων για την κατασκευή μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Θεώρησε επίσης το προσωρινό πάγωμα της εξερεύνησης μια πιθανή χειρονομία καλής θέλησης εάν οι θετικοί δείκτες μεταφραστούν σε συγκεκριμένα βήματα.
Καθώς ο Σαλέχ προτιμά να αξιοποιήσει την προσέγγιση για την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας, ο Φαρές επιμένει σε μια τεχνική και νομική πορεία που να καθορίζει τα θαλάσσια δικαιώματα πριν από την επίτευξη οποιασδήποτε διευθέτησης.
Sky News Arabia
—
