7/03/2021

Στο 2ο [άγνωστο] υπόγειο γερμανικό καταφύγιο της Ραφήνας (εξερεύνηση)

f9a18 0
...Η έκπληξη ήταν μεγάλη και η αγωνία ακόμα μεγαλύτερη, όταν αντίκρισα την είσοδο της κατηφορικής στοάς, αλλά και το εσωτερικό της γεμάτο με μπάζα σχεδόν μέχρι την οροφή… Ήμουν σίγουρος όμως ότι στο τέλος της διόδου, θα υπήρχε κάποιο μικρό άνοιγμα που θα μας οδηγούσε στο εσωτερικό των στοών… Είπα στον εαυτό μου: “θα μπω!” και ειδοποίησα τους υπόλοιπους να έρθουν αμέσως στο σημείο όπου βρισκόμουν. Π.Δ.
 
Στο άρθρο αυτό μπορείτε να δείτε αποκλειστικές εικόνες από την εξερεύνηση του άγνωστου -και 2ου κατά σειρά- υπόγειου καταφυγίου που εντοπίζουμε στην περιοχή της Ραφήνας.
Το πρώτο και γνωστό πλέον καταφύγιο, παρουσιάστηκε στο ιστολόγιό μας στις 1/9/2013, ένα έτος μετά τον αρχικό του εντοπισμό και την πρώτη εξερεύνηση (Οκτώβριος 2012), και μπορείτε να διαβάσετε σχετικά με αυτό αλλά και με την ιστορία της περιοχής πατώντας στον σύνδεσμο: Υπόγειο γερμανικό καταφύγιο Ραφήνας Α΄.
Οι Γερμανοί μάλλον έχουν πάψει να βλέπουν “φαντάσματα” των Ελλήνων από τον πόλεμο του ’40 μετά τις πολιτικοοικονομικές εξελίξεις των τελευταίων ετών στη χώρα μας. Όμως την περασμένη Κυριακή, είμαι σίγουρος ότι αν υπήρχαν φαντάσματα Γερμανών στρατιωτών στις στοές του θαμμένου μέχρι προσφάτως άγνωστου γερμανικού καταφυγίου της Ραφήνας, θα θορυβήθηκαν από την παρουσία μας στους κλειστούς και ήσυχους για πολλά χρόνια υπόγειους διαδρόμους του, τόσο που αν είχαν τη δυνατότητα, οπωσδήποτε θα πυροβολούσαν με θυμό τις σκιές μας, ζωντανεύοντας και ξυπνώντας μέσα από τις φιγούρες που αναπαύονται χαραγμένες από τότε στους γκριζόμαυρους σκονισμένους και μπαρουτοκαπνισμένους τοίχους…





Περιγραφή του καταφυγίου
Οι χώροι του καταφυγίου αποτελούνται από μικρούς θαλάμους που κατανέμονται στο εσωτερικό και κατά μήκος περιμετρικής ορθογωνίου σχήματος διαδρομής υπογείων στοών, τυπικών διαστάσεων καταφυγίων της εποχής (βλέπε σχετικές αναρτήσεις στην ετικέτα “ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ”). Διαθέτει (όπως όλα τα καταφύγια) δύο εισόδους μετά κλιμακωτών στοών, των οποίων η διατομή είναι σε όλο το μήκος καλυμμένη σχεδόν μέχρι την οροφή από μπάζα: την είσοδο από την οποία μπήκαμε, και σχεδόν αντιδιαμετρικά, μία δεύτερη που είναι εντελώς κλειστή. Είναι κατασκευασμένο εξ’ ολοκλήρου από οπλισμένο σκυρόδεμα που βρίσκεται σε καλή κατάσταση, ενώ σε μερικά σημεία οι επιφάνειες είναι καπνισμένες. Διαθέτει μια υδατοδεξαμενή, υδραυλικά κανάλια απορροής στο δάπεδο των στοών, αλλά δεν διακρίνονται ίχνη ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, ούτε υπάρχουν τουαλέτες. Βρίσκεται στο ίδιο περίπου βάθος και στην ίδια κατάσταση με το έτερο γερμανικό καταφύγιο στην ίδια περιοχή, αλλά η διάταξη των χώρων του είναι διαφορετική, και δεν διαθέτει φρέαρ εξαερισμού, ενώ είναι μικρότερο από το πρώτο. Χαρακτηριστικό είναι ότι στα ανοίγματα υπάρχουν οξειδωμένοι μεντεσέδες θυρών, αλλά οι πόρτες ασφαλείας λείπουν. Μερικά ενδιαφέροντα (στατικά αλλά και κινητά) ευρήματα βρέθηκαν στα τοιχώματα και στο δάπεδο αντίστοιχα των σηράγγων του. Ας περιηγηθούμε λοιπόν στο εσωτερικό του, που από μόνο του μας αποκάλυψε τα μυστικά του!

3842c p1060671
Είσοδος, ξεκινάει η κάθοδος!

 

0eaf8 p1060677
Η κλιμακωτή σήραγγα είναι όμως μπαζωμένη

 

f1ac1 p1060679
Η πρόσβαση θα μπορούσε να γίνει έρποντας πάνω από τα μπάζα;

 

b9f82 p1060680
Επιχειρώντας το, δικαιώθηκα! 

 

a3852 p1060682
Από μια μικρή οπή, μετακινώντας μερικά τεμμάχια, βρέθηκα μέσα στις στοές

 

3759b p1060683
Ο μικρός θάλαμος απέναντι από το άνοιγμα της εισόδου

 

8e7eb p1060685
Στα δεξιά υπάρχει μια υδατοδεξαμενή

 

5aadc p1060686
Μεταλλικά σκαλοπάτια προς το εσωτερικό της δεξαμενής

 

f625c p1060690
Ο διάδρομος που ανοίγεται σε ορθή γωνία αριστερά

 

5ce0e p1060692
Οδηγεί προς την ανηφορική στοά της δεύτερης και κλειστής εισόδου

 

70c43 p1060694
Επάνω στα μπάζα υπάρχουν μερικά ενδιαφέροντα ευρήματα άλλης εποχής

 

943e8 p1060696
Παλιές κονσέρβες. Διακρίνεται μαρμελάδα βερίκοκο ΠΑΥΛΙΔΟΥ

 

3b059 p1060697
Κονσέρβα βούτυρο, ως βοήθεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες

 

bf5ec p1060698
Αποτελεί προϊόν δωρεάς και έτσι “απαγορεύεται η πώλησις”!

 

1d3e1 p1060699
Κονσέρβα ψαριού

 

9d417 p1060700
Άλλη μία της ίδιας μάρκας

 

55d35 p1060701
Εδώ ανηφορίζουμε προς την κλειστή είσοδο

 

033af p1060701a
Τα σκαλοπάτια είναι μπαζωμένα

 

5baba p1060701b
[Α-δι]-έξοδος

 

782af p1060701c
Κάθοδος προς τα πίσω, ενώ τα μπάζα κατρακυλούν

 

0cbb7 p1060702
Συνεχίζουμε από το ίδιο σημείο στην- παράλληλη της αρχικής- στοά

 

cdc42 p1060703
Στα αριστερά μας υπάρχουν πόρτες προς μικρούς θαλάμους

 

ff8a0 p1060705
Το εσωτερικό του πρώτου εκ των θαλάμων

 

bf4c0 p1060708
Σκουριασμένο βαρέλι, που δεν έχει μετακινηθεί για χρόνια!

 

e8b3c p1060711
Συνεχίζουμε κατά μήκος του διαδρόμου. Και άλλες πόρτες…

 

5e9a7 p1060712
Παλιό μεταλλικό θερμός στο δάπεδο της στοάς

 

103c6 p1060714
Εδώ υπάρχουν δύο ακόμη θάλαμοι

 

b7a68 p1060718
(προς το τέλος και αυτής της στοάς)

 

eedf2 p1060721
Οξειδωμένος μεντεσές πόρτας

 

57470 p1060725
Έχουμε στρίψει αριστερά και διανύουμε την τρίτη περιμετρική στοά

 

24ddc p1060727
Και συναντάμε εδώ την αρχική στοά στην άλλη της άκρη από την είσοδό μας

 

cabdf p1060728
Λεπτομέρεια των καναλιών απορροής των υδάτων στο δάπεδο, τα οποία ήταν καλυμμένα από πλάκες και όχι από μεταλλικές σχάρες (που θα σκούριαζαν)

 

b4895 p1060729
Στρίβουμε ξανά αριστερά και βρισκόμαστε στην αρχική στοά, που στο σημείο αυτό σχηματίζει δύο συνεχείς θαλάμους, καθώς διαθέτει διπλάσιο πλάτος

 

9d877 p1060732
Στον δεύτερο θάλαμο, όπου έχουν εισχωρήσει τα μπάζα της καθόδου

 

37a5e p1060735
Πίσω από αυτό ακριβώς το σημείο ξεκίνησε η περιήγησή μας

 

78af3 p1060736
Μεταλλικά στηρίγματα στους τοίχους

 

f2f50 p1060737
…ένα παλιό μελανοδοχείο (;)

 

1c167 p1060738
Άποψη του ίδιου σημείο προς τα πίσω (φωτό Α. Γλαράκης)

 

7d5e8 p1060739
Και ο προηγούμενος θάλαμος επίσης προς την αντίθετη κατεύθυνση

 

cb32f p1060766
Η οπή προς την έξοδο…

 

eee29 p1060769
Ανεβαίνοντας…

 

5f7a7 p1060770
Α. Γλαράκης, Ι. Γάλλου, Γ. Μπουρμπούλη
6b2b9 dsc 2825
Παναγιώτης Δευτεραίος (φωτό Γ. Μπουρμπούλη)
 
d33db p1060776
Βγαίνοντας μέσα από τα μπάζα

 

fb36d p1060777
Τέλος, τα σκαλοπάτια που  καταλήγουν στην επιφάνεια



Τα ιστορικά χαράγματα στους τοίχους
Δεν είναι πολύ συχνό φαινόμενο να συναντάμε ιστορικά χαράγματα σχεδιασμένα στους τοίχους των καταφυγίων του Β΄ Παγκοσμίου, που να προέρχονται από εκείνη την εποχή. Σε αυτό το καταφύγιο όμως έγινε η έκπληξη! Σε κάποια γωνιά του υπάρχουν χαραγμένα σκίτσα από Γερμανούς στρατιώτες που απεικονίζουν μεταξύ άλλων: τα σύμβολα των SS και του αγκυλωτού σταυρού, έναν οργισμένο Γερμανό που φοράει κράνος με τον αγκυλωτό σταυρό, και οπλοφορεί βάλλοντας (προφανώς) κατά ελληνικού στόχου, άρμα που εξαπολύει πυρά προς λόφο που φέρει την ελληνική σημαία, φλόγες, κ.ά. που δεν διακρίνοντας καθαρά. 

74da0 rafina2b252802529ok

 

845bf rafina2b252812529ok

 

e33a9 rafina2b252842529ok
Αν παρατηρήσουμε από κοντά τον Γερμανό στρατιώτη, θα διαπιστώσουμε την οργισμένη του έκφραση, αλλά και τον αγκυλωτό σταυρό που φέρει στο κράνος

 

8f485 rafina2b252852529ok
Σε ένα άλλο σημείο των τοίχων

 

67f59 rafina2b252862529ok
Φλόγες (;) που καίνε (;) τη γερμανική σημαία ή κάτι άλλο;
 
Και ένα χρονολογικό ντοκουμέντο
Κλείνοντας, να παραθέσουμε ένα σκάλισμα -ντοκουμέντο- που εντοπίστηκε σε εξωτερικό τοιχίο όχι του καταφυγίου, αλλά μιας άλλης παραπλήσιας μικρής υπόγειας κατασκευής. Είναι η χρονολογία 1943, και ενδεχομένως να τεκμηριώνει το πότε ακριβώς κατασκευάστηκε. Προφανώς όμως αφορά στο συγκεκριμένο κτίσμα, και όχι απαραίτητα σε κάποιο από τα δύο καταφύγια, αν και το διάστημα παραμονής των Γερμανών στην περιοχή ήταν βραχύ, ξεκινώντας από το 1941 (Μάιος), μέχρι το 1944 (Οκτώβριος) που έφυγαν ανατινάζοντας τις εγκαταστάσεις τους. Οπότε η σημασία του είναι ούτως ή άλλως μεγάλη, αν λογαριαστεί και μόνο ως μια χρονική αποτύπωση της εποχής, χωρίς να έχει και ιδιαίτερη σημασία το αν αποτελεί ή όχι έτος κατασκευής κάποιου από τα έργα της τοποθεσίας.  
 
ad656 20160717 151809
[youtube https://www.youtube.com/watch?v=Sq4bIdF85Lw]
Κείμενο, φωτογραφίες: Παναγιώτης Δευτεραίος
Φωτογραφίες εξωφύλλου, γερμανικών χαραγμάτων, βίντεο: Αλέξανδρος Γλαράκης
Δραστηριότητα: Αστική Σπηλαιολογία (Urban Speleology)
Συμμετείχαν:  Παναγιώτης Δευτεραίος, Γεωργία Μπουρμπούλη, Αλέξανδρος Γλαράκης, Ιωάννα Γάλλου 
 


 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑΣΕ ΤΟ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Κατέρρευσε ο Ευαγγελατος με την παρέμβαση τηλεθεατή στην εκπομπή του (Βίντεο)

Αυτά έχουν οι ζωντανές συνδέσεις. Εκεί που όλα μοιάζουν να κυλούν ήρεμα και καλά ξαφνικά πετάγεται κάποιος από το πουθενά και λέει πράγματα που...

Λουκέτο στο εστιατόριο του λίγδα Salt Bae – Έκλεισαν οι αρχές τον λεχρίτη μετά από καταγγελίες στην υγειονομική υπηρεσία

Salt Bae: ”Λουκέτο” στο εστιατόριό του – Το έκλεισαν οι αρχές μετά από καταγγελίεςSalt Bae: Ο γνωστός σεφ βρέθηκε αντιμέτωπος με πλήθος καταγγελιών, οι...

Κόπηκε στον αέρα η εκπομπή της Αννιτα Πάνια – Βρέθηκαν κρούσματα Κορωνοϊού σε συνεργάτες της εκπομπής

Θυμάστε το αστείο που παει ο σύζυγος στο περίπτερο για τσιγάρα και εξαφανίζεται από το σπίτι; Κάτι τέτοιο περίπου συνέβη και με την εκπομπή...

Ρωσικά πλοία έριξαν πυραύλους σε φιλοτουρκικούς στόχους

Συμφωνα με Τουρκικό δημοσιευμα οι ρωσικοί βαλλιστικοί πύραυλοι είχαν στόχο τις φιλοτουρκικές ομάδες που ελέγχουν την Τζαράμπλους και την Ελ Μπάμπ στη βόρεια Συρία.Αρχικα...

Τρόμος σε όλη την Ελλάδα από την υποχώρηση της στάθμης της θάλασσας

Μάρτυρες ενός σπάνιου φαινομένου έγιναν όσοι βρέθηκαν στη θάλασσα στο Καβούρι, καθώς η στάθμη τoυ νερού υποχώρησε λόγω άμπωτης και οι κάτοικοι της περιοχής μπορούσαν να πάνε μέχρι το νησάκι που...

Ντροπή! Περαστικοί εξύβρισαν τον πρωθυπουργό σε ζωντανή σύνδεση στο Mega!

Απίστευτη εξέλιξη στην εκπομπή που παρουσιάζει ο Νίκος Ευαγγελατος στο Mega.Την ώρα που συνομιλούσε σε ζωντανή σύνδεση ένας κύριος με τον δημοσιογράφο, ακούστηκαν...

Έξαλλοι στη ΝΔ με την τοποθέτηση του Βαρεμένου ότι σε λίγο θα πουν τον Μητσοτάκη και

Απίστευτο σχόλιο του Γιώργου Βαρεμένου στο διαδίκτυο για τον Κυριακο Μητσοτακη που με ανάρτηση του σχολίασε πως:- Σε λίγο θα παρουσιάσουν τον Κυριάκο...

Ο κύβος ερρίφθη για κάλπες τον Μάϊο – Η χώρα θα βγει από το lockdown και ταυτόχρονα ο Μητσοτάκης από το Μαξίμου

Αποκαλυπτικό  ρεπορτάζ στην Κυριακάτικη Δημοκρατία για το ρίσκο Μητσοτακη να στήσει πρόωρες κάλπες τον Μάϊο, καθώς πιστεύει ότι θα σαρώσει μετά από τόσους μήνες...

Απασφαλίζει ο Πούτιν και απειλεί να χτυπήσει πρώτος

2021 Πούτιν Φάση 3«΄Ετοιμοι και να χτυπήσουμε πρώτοι»https://rusreinfo.ru/fr/ Reseau International /3-3-21Μετάφραση/ εισαγωγή: Μιχαήλ ΣτυλιανούΟι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη γελοιοποιούνται για άλλη μια φορά με τις...

Διευθυντής στο Αγία Ολγα: Με θλίψη και ντροπή παραιτούμαι, στα όρια παραφροσύνης οι γιατροί μου

Με μια επιστολή κόλαφο ο διευθυντής του Αγίου Ολγα, Ιωάννης Ιωαννιδης, αποτυπώνει την χαοτική κατάσταση στα νοσοκομεία όπου κάνει λόγο για γιατρούς στα...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Κατέρρευσε ο Ευαγγελατος με την παρέμβαση τηλεθεατή στην εκπομπή του (Βίντεο)

Αυτά έχουν οι ζωντανές συνδέσεις. Εκεί που όλα μοιάζουν να κυλούν ήρεμα και καλά ξαφνικά πετάγεται κάποιος από το πουθενά και λέει πράγματα που...

Λουκέτο στο εστιατόριο του λίγδα Salt Bae – Έκλεισαν οι αρχές τον λεχρίτη μετά από καταγγελίες στην υγειονομική υπηρεσία

Salt Bae: ”Λουκέτο” στο εστιατόριό του – Το έκλεισαν οι αρχές μετά από καταγγελίεςSalt Bae: Ο γνωστός σεφ βρέθηκε αντιμέτωπος με πλήθος καταγγελιών, οι...

Κόπηκε στον αέρα η εκπομπή της Αννιτα Πάνια – Βρέθηκαν κρούσματα Κορωνοϊού σε συνεργάτες της εκπομπής

Θυμάστε το αστείο που παει ο σύζυγος στο περίπτερο για τσιγάρα και εξαφανίζεται από το σπίτι; Κάτι τέτοιο περίπου συνέβη και με την εκπομπή...

Ρωσικά πλοία έριξαν πυραύλους σε φιλοτουρκικούς στόχους

Συμφωνα με Τουρκικό δημοσιευμα οι ρωσικοί βαλλιστικοί πύραυλοι είχαν στόχο τις φιλοτουρκικές ομάδες που ελέγχουν την Τζαράμπλους και την Ελ Μπάμπ στη βόρεια Συρία.Αρχικα...

Τρόμος σε όλη την Ελλάδα από την υποχώρηση της στάθμης της θάλασσας

Μάρτυρες ενός σπάνιου φαινομένου έγιναν όσοι βρέθηκαν στη θάλασσα στο Καβούρι, καθώς η στάθμη τoυ νερού υποχώρησε λόγω άμπωτης και οι κάτοικοι της περιοχής μπορούσαν να πάνε μέχρι το νησάκι που...

Ντροπή! Περαστικοί εξύβρισαν τον πρωθυπουργό σε ζωντανή σύνδεση στο Mega!

Απίστευτη εξέλιξη στην εκπομπή που παρουσιάζει ο Νίκος Ευαγγελατος στο Mega.Την ώρα που συνομιλούσε σε ζωντανή σύνδεση ένας κύριος με τον δημοσιογράφο, ακούστηκαν...