7/02/2021

Ο Χορός του Ζαλόγγου

horos zaloggou
Μία ομάδα από Σουλιώτισσες (ποικίλλει ο αριθμός τους, από 22 έως 57), για να μη συλληφθούν ζωντανές από τους Τουρκαλβανούς που τις πολιορκούσαν στο Ζάλογγο, στήνουν κυκλικό χορό και στη συνέχεια ρίχνονται στον γκρεμό με τα παιδιά τους. Πραγματικό γεγονός ή εθνικός μύθος;

Στα τέλη του 1803 ο Αλή Πασάς θέλησε να τελειώσει μία και καλή με τους Σουλιώτες, τους ανυπότακτους ορεσίβιους Θεσπρωτούς, που τόσα προβλήματα δημιουργούσαν στο Σουλτάνο και στη δική του εξουσία στην Ήπειρο. Τους πολιόρκησε στενά και τους εξανάγκασε να συνθηκολογήσουν στις 12 Δεκεμβρίου 1803. Ο βασικός όρος της συμφωνίας, που δεν τηρήθηκε, ήταν να εκκενώσουν τα χωριά τους συν γυναιξί και τέκνοις. Στις 16 Δεκεμβρίου οι Σουλιώτες χωρίστηκαν σε τρεις φάλαγγες και άφησαν πίσω τους την πατρογονική γη.
Δύο ημέρες αργότερα, η τρίτη φάλαγγα, που κατευθυνόταν νότια, δέχθηκε επίθεση στο Ζάλογγο από πολυάριθμο σώμα Τουρκαλβανών με αρχηγούς τους Μπεκίρ Τζογαδούρο, Άγο Μουχουρδάρη και Μέτζο Μπόνο. Κατά τη διάρκεια της σφοδρής σύγκρουσης που ακολούθησε, μία ομάδα Σουλιωτών εγκλωβίστηκε από τον εχθρό. Ανάμεσά τους και περίπου 60 γυναίκες, πολλές από αυτές σε κατάσταση εγκυμοσύνης. Προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια των διωκτών τους, έριξαν τα παιδιά τους από την απόκρημνη κορυφή του Ζαλόγγου και στη συνέχεια, πιασμένες χέρι – χέρι, έπεσαν και ίδιες χορεύοντας. Το Ζάλογγο με τα χρόνια μεταβλήθηκε σε σύμβολο ηρωισμού και αυτοθυσίας.
Η μοναδική συγκεκριμένη μαρτυρία για το Χορό του Ζαλόγγου προέρχεται από τον αξιωματικό του Αλή πασά, Σουλεϊμάν αγά, αυτόπτη μάρτυρα του περιστατικού. Το αφηγήθηκε στον εξισλαμισμένο γάλλο μισθοφόρο Ιμπραήμ Μανσούρ Εφέντι, ο οποίος τη συμπεριέλαβε σε βιβλίο του που κυκλοφόρησε στο Παρίσι το 1828 με τις αναμνήσεις του από την Αυλή του Αλή Πασά. Σύμφωνα με τη μαρτυρία αυτή, οι γυναίκες «πιάστηκαν από τα χέρια κι άρχισαν ένα χορό, που τα βήματά του τα κινούσε ένας ασυνήθιστος ηρωισμός και οι αγωνία τού θανάτου τόνιζε το ρυθμό του… Στο τέλος των επωδών, οι γυναίκες βγάζουν μία διαπεραστική και μακρόσυρτη κραυγή, που ο αντίλαλός της σβήνει στο βάθος ενός τρομακτικού γκρεμού, όπου ρίχνονται μαζί με όλα τα παιδιά τους».
Ο Πρώσος διπλωμάτης και περιηγητής Γιάκοπ Μπαρτόλντι (1779 – 1825) είναι ο πρώτος που κατέγραψε το γεγονός μεταξύ 1803 και 1804, ευρισκόμενος στα Ιωάννινα, χωρίς να αναφέρεται στο χορό. Ο αγωνιστής του ‘21 και απομνημονευματογράφος Χριστόφορος Περραιβός (1773 – 1863) είναι ο πρώτος Έλληνας συγγραφέας, που αναφέρεται στο Χορό του Ζαλόγγου στη δεύτερη έκδοση της «Ιστορίας του Σουλίου και της Πάργας» (1815). Στην έκδοση, όμως, του 1857 δεν κάνει αναφορά σε χορό.
Το 1888 ο Συριανός λόγιος και ιστορικός Περικλής Ζερλέντης (1852-1925) διατύπωσε επιφυλάξεις και αμφιβολίες για το χορό του Ζαλόγγου, ύστερα από επιτόπιο έρευνα, χωρίς να αμφισβητεί το γεγονός της αυτοθυσίας των Σουλιωτισσών. Χρόνια αργότερα, ο φιλόλογος Αλέξης Πολίτης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, υποστήριξε σε άρθρο του στο περιοδικό «Ο Πολίτης» (2005), ότι τραγούδι, που συνόδευε το χορό, το πασίγνωστο «Έχε γεια καημένε κόσμε» αναφέρεται για πρώτη φορά μόλις το 1908.
Το έτος αυτό ο συγγραφέας της «Γκόλφως» Σπυρίδων Περεσιάδης παρουσίασε για πρώτη φορά το θεατρικό έργο «Ο Χορός του Ζαλόγγου», που διαδόθηκε ευρύτατα στον ελλαδικό χώρο, μέσα από παραστάσεις «μπουλουκιών» και ερασιτεχνικών τοπικών θιάσων και ίσως εκεί να οφείλεται η διάπλαση του «Χορού του Ζαλόγγου» ως ιστορικού γεγονότος.
Σχετικά…
– Στις 23 Μαρτίου 1959 πρωτοπροβλήθηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες η ταινία του Στέλιου Τατασόπουλου «Ζάλογγο το κάστρο της λευτεριάς», με πρωταγωνιστές τους Τζαβαλά Καρούσο, Νίνα Σγουρίδου, Βύρωνα Πάλλη, Ελένη Ζαφειρίου και Δήμο Σταρένιο. Τη μουσική του έργου υπογράφει ο Μάνος Χατζιδάκις.
– Στο βράχο τού Ζαλόγγου στήθηκε το 1960 μνημείο, που παριστάνει σύμπλεγμα γυναικών που χορεύουν, έργο τού γλύπτη Γιώργου Ζογγολόπουλου.
sansimera

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Τωρα: Κλείδωσε η απαγόρευση της κυκλοφορίας από τις 18:00 για τα Σαββατοκύριακα

Κλείδωσε η απόφαση για απαγόρευση της κυκλοφορίας από τις 18:00 το απόγευμα για τα Σαββατοκύριακα όσο αγορά την Αττική.Βέβαια με τον τρόπο που λειτουργεί...

Ο Γεωργιαδης καλεί τους Αλβανούς να αγοράσουν τις επιχειρήσεις των Ελλήνων που κλείνουν λόγω lockdown; Αυτό εννοεί;

Θυμάστε τον Αδωνι Γεωργιάδη που ζητούσε πριν λίγες μέρες από τους επιχειρηματιες να του πουλήσουν τις επιχειρήσεις τους; Τωρα το προχώρησε αρκετά βήματα περισσότερο...

Αισχρή παρέμβαση του Γερμανού πρέσβη! Είμαστε υπό κατοχή και δεν το ξέρουμε κύριε Μητσοτάκη;

Κάποιοι θεωρούν ότι η Ελλάδα είναι μπανανία. Και δυστυχώς οι κυβερνώντες τους το επιτρέπουν. Μόνο έτσι μπορεί να χαρακτηριστεί η απαράδεκτη παρέμβαση του Γερμανού...

“Ουστ! Φύγετε” Αποδοκιμασίες και Γιούχα στον Κυριάκο Μητσοτάκη που δεν έδειξαν τα ΜΜΕ σε Ικαρία Φούρνοι Άγιος Κήρυκος Θύμαινα (Βίντεο)

"Ουστ! Φύγετε" Αποδοκιμασίες και Γιούχα στον Κυριάκο Μητσοτάκη που δεν έδειξαν τα ΜΜΕ σε Ικαρία Φούρνοι Άγιος Κηρυκος Θύμαινα Εύδηλο.netakias.comΚαι δεν έφτανε αυτό. Ο...

Ο Ευ. Βενιζέλος δηλώνει έτοιμος να αναλάβει την διακυβέρνηση της χώρας!

Δήλωσε (εμμέσως) έτοιμος να αναλάβει την πρωθυπουργία ή την προεδρία της Δημοκρατίας και στήριξε σθεναρά τον συνέταιρό του Αντώνη Σαμαρά!Παριστάνοντας τον άνθρωπο που αίρεται...

Ουρουγουάη, η χώρα όπου 6.000 κάτοικοι μιλούν άπταιστα ελληνικά και γιορτάζουν την 25η Μαρτίου

Σε μια μικρή χώρα, 3.500.000 εκατομμυρίων κατοίκων, τουλάχιστον 6.000 άνθρωποι μιλούν άπταιστα τη μητρική τους γλώσσα, αλλά και την ελληνική. Μάλιστα, αρκετοί από αυτούς, γνωρίζουν...

Πανος Καμμενος: Υπερήφανος πατέρας δίπλα στον καταδρομέα γιο του

Ποζάρει υπερήφανος ο Πανος Καμμενος δίπλα στον καταδρομέα γιο του. Όπως γράφει σε ανάρτηση του στα social media: Στη ζωή αξιώματα περνάν αυτό που...

Παρέμβαση – φωτιά του Κώστα Βαξεβάνη για τον Πέτρο Φιλιππίδη

Με ανάρτηση του πριν λίγο στο διαδίκτυο ο Κώστας Βαξεβάνης σημειώνει για τον Πέτρο Φιλιππιδη πως:Όποιος συμβούλεψε τον #Φιλιππιδης να στείλει προκαταβολικά εξώδικο...

Τεράστια επιτυχία Μητσοτάκη: Απέλασε τον πρέσβη και αυτός εγινε προεδρος!

Μια διπλωματική επιτυχία Μητσοτακη που δεν έχουμε ξαναδεί. Ο πρέσβης της Λιβύης Mohamed Younis Menfi απελάθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2019 από την Κυβέρνηση του...

Φοβούνται ταραχές για τα νέα σκληρά μέτρα – Στο τραπέζι ισχυρά σχέδια καταστολής

Η ανάγκη για νέα πιο σκληρά μέτρα τρομαζει το Μαξίμου καθώς φοβούνται ότι κάποια στιγμή η κοινωνία θα εκραγεί.Ειδικά με το θέμα της...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Τωρα: Κλείδωσε η απαγόρευση της κυκλοφορίας από τις 18:00 για τα Σαββατοκύριακα

Κλείδωσε η απόφαση για απαγόρευση της κυκλοφορίας από τις 18:00 το απόγευμα για τα Σαββατοκύριακα όσο αγορά την Αττική.Βέβαια με τον τρόπο που λειτουργεί...

Ο Γεωργιαδης καλεί τους Αλβανούς να αγοράσουν τις επιχειρήσεις των Ελλήνων που κλείνουν λόγω lockdown; Αυτό εννοεί;

Θυμάστε τον Αδωνι Γεωργιάδη που ζητούσε πριν λίγες μέρες από τους επιχειρηματιες να του πουλήσουν τις επιχειρήσεις τους; Τωρα το προχώρησε αρκετά βήματα περισσότερο...

Αισχρή παρέμβαση του Γερμανού πρέσβη! Είμαστε υπό κατοχή και δεν το ξέρουμε κύριε Μητσοτάκη;

Κάποιοι θεωρούν ότι η Ελλάδα είναι μπανανία. Και δυστυχώς οι κυβερνώντες τους το επιτρέπουν. Μόνο έτσι μπορεί να χαρακτηριστεί η απαράδεκτη παρέμβαση του Γερμανού...

“Ουστ! Φύγετε” Αποδοκιμασίες και Γιούχα στον Κυριάκο Μητσοτάκη που δεν έδειξαν τα ΜΜΕ σε Ικαρία Φούρνοι Άγιος Κήρυκος Θύμαινα (Βίντεο)

"Ουστ! Φύγετε" Αποδοκιμασίες και Γιούχα στον Κυριάκο Μητσοτάκη που δεν έδειξαν τα ΜΜΕ σε Ικαρία Φούρνοι Άγιος Κηρυκος Θύμαινα Εύδηλο.netakias.comΚαι δεν έφτανε αυτό. Ο...

Ο Ευ. Βενιζέλος δηλώνει έτοιμος να αναλάβει την διακυβέρνηση της χώρας!

Δήλωσε (εμμέσως) έτοιμος να αναλάβει την πρωθυπουργία ή την προεδρία της Δημοκρατίας και στήριξε σθεναρά τον συνέταιρό του Αντώνη Σαμαρά!Παριστάνοντας τον άνθρωπο που αίρεται...

Ουρουγουάη, η χώρα όπου 6.000 κάτοικοι μιλούν άπταιστα ελληνικά και γιορτάζουν την 25η Μαρτίου

Σε μια μικρή χώρα, 3.500.000 εκατομμυρίων κατοίκων, τουλάχιστον 6.000 άνθρωποι μιλούν άπταιστα τη μητρική τους γλώσσα, αλλά και την ελληνική. Μάλιστα, αρκετοί από αυτούς, γνωρίζουν...