Τρόφιμα με μοναδική διατροφική αξία και πραγματικά ιδιαίτερη γεύση… που ωστόσο χάθηκαν στο χρόνο!
Η στροφή του κόσμου σε μία πιο θρεπτική και υγιεινή διατροφή μας έκανε να τις ξαναθυμηθούμε και να σας προτείνουμε τρόπους για να τις προσθέσετε στην καθημερινή σας διατροφή!
Εσείς τι ξέρετε για το πετιμέζι, το πλιγούρι τον τραχανά, την κάπαρη…
1.Τσουκνίδα
Το γνωστό φυτό πάνω στο οποίο, όλοι αποφεύγαμε να πέσουμε ως παιδιά, αποτελεί έναν θησαυρό της ελληνικής γης που ωστόσο χάθηκε με το πέρασμα του χρόνου. Η τσουκνίδα ήταν συνήθως βασικό συστατικό στις πίτες της γιαγιάς και πολύ συχνά καταναλωνόταν ως ρόφημα. Επιστημονικές μελέτες έχουν επιβεβαιώσει τα οφέλη της τσουκνίδας στην υγεία. Θεωρείται φυσικό αναλγητικό, διουρητικό και καθαρτικό με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. Η τσουκνίδα είναι πλούσια σε βιταμίνες A, C, E, Κ, B1, B2, B3, Β5 και ανόργανα στοιχεία, όπως το ασβέστιο ο σίδηρος, το θείο, το κάλιο, το μαγνήσιο, το μαγγάνιο, ο φώσφορος, το σελήνιο και ο ψευδάργυρος. Παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν για τη θεραπεία του σκορβούτου, της αναιμίας και της κόπωσης. Επίσης, το ρόφημα της τσουκνίδας είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στη θεραπεία του βήχα καθώς έχει αποχρεμπτικές ιδιότητες και μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από αναπνευστικές δυσκολίες.
Πώς να την προσθέσω στη διατροφή μου: Σε πίτες, σε συνδυασμό με άλλα βραστά χόρτα ή ως ρόφημα με λίγες σταγόνες χυμό λεμονιού.
2.Κάπαρη
Η κάππαρη εκτός από συνοδευτικό στις σαλάτες μας αποτελεί σημαντικό βότανο για τη θεραπεία διαφόρων ασθενειών. Είναι εξαιρετικά πλούσια πηγή ασβεστίου, καλίου, μαγνησίου, νατρίου και ψευδαργύρου. Ο φλοιός της ρίζας της κάπαρης χρησιμοποιούνταν στην αρχαιότητα για τη θεραπεία διαφόρων παθήσεων όπως αρθρίτιδες, ρευματισμοί, πονόδοντοι ή ως αλοιφή για την θεραπεία δερματικών παθήσεων. O αρχαίος γιατρός Διοσκουρίδης συνιστούσε τα φύλλα και τη ρίζα της κάππαρης για την καταπολέμηση των οιδημάτων και των ρευματικών παθήσεων. Η κάπαρη δίνει μόνο 23 θερμίδες ανά 100γραμμάρια. Ωστόσο, περιέχει πολλά φυτοθρεπτικά συστατικά, αντιοξειδωτικά (όπως η κερκετίνη) και βιταμίνες όπως η βιταμίνη Α, η νιασίνη και η ριβοφλαβίνη, απαραίτητα συστατικά για την προαγωγή της καλής υγείας και δεν θα πρέπει να λείπει από την διατροφή μας.
Πώς να την προσθέσω στην διατροφή μου: Η κάπαρη χρησιμοποιείται για γαρνιτούρα στις σαλάτες μας όπως η χωριάτικη, ή στον κρητικό ντάκο με τριμμένη ντομάτα και φέτα. Επίσης μπορεί να δώσει έντονη γεύση σε ζυμαρικά που συνδυάζονται με θαλασσινά όπως οι γαρίδες, οι καραβίδες, τα μύδια και ο τόνος.
3.Πλιγούρι
Το πλιγούρι ως δημητριακό αποτελεί άριστη πηγή σύνθετων υδατανθράκων, έχει χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη με αποτέλεσμα να ανεβάζει τη γλυκόζη του αίματος πολύ πιο αργά απ’ ό,τι το ρύζι και οι πατάτες. Για το λόγο αυτό, προτείνεται σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη ή αυξημένες τιμές σακχάρου. Επιπλέον, προσφέρει γρήγορα το αίσθημα του κορεσμού και αποτελεί μια καλή επιλογή γενικά για άτομα που θέλουν να αδυνατίσουν ή να ελέγξουν το βάρος τους. Περιέχει σημαντικές ποσότητες βιταμινών του συμπλέγματος Β, όπως η θειαμίνη, η ριβοφλαβίνη και η νιασίνη που είναι απαραίτητες για τον μεταβολισμό και τη σωστή λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Επίσης, περιέχει βιταμίνη Ε η οποία συμβάλλει στην καλή λειτουργία της καρδιάς. Το πλιγούρι έχει τριπλάσια ποσότητα καλίου και τετραπλάσια φωσφόρου σε σχέση με το άσπρο ρύζι. Το κάλιο είναι απαραίτητο για τη σωστή λειτουργία όλων των κυττάρων, των ιστών και των οργάνων του σώματος Επίσης, η αυξημένη πρόσληψη καλίου βοηθάει στην πρόληψη και τον έλεγχο της αυξημένης πίεσης αίματος, του εγκεφαλικού επεισοδίου και των καρδιακών νοσημάτων.
Τα 100γρ ωμό πλιγούρι δίνουν 322 θερμίδες ενώ ένα φλιτζάνι (175γρ) ωμό πλιγούρι δίνει περίπου 565 θερμίδες. Οι θερμίδες αυτές αναφέρονται στο ωμό τρόφιμο. Ωστόσο, όταν βραστεί το πλιγούρι, το βάρος του σχεδόν τριπλασιάζεται. Άρα ένα φλιτζάνι βρασμένο πλιγούρι είναι περίπου 190 θερμίδες.
Πώς να το προσθέσω στη διατροφή μου: Το πλιγούρι είναι ένα τρόφιμο που μπορεί να συνοδεύσει επάξια όλα τα γεύματα. Μπορείτε να το προσθέσετε στις σαλάτες σας ή ως συνοδευτικό του κρέατος ή των θαλασσινών.
4.Τραχανάς
Ένα δημητριακό με μέτρια θερμιδική αλλά υψηλή θρεπτική αξία. Υπάρχουν δυο είδη τραχανά, ο ξινός και ο γλυκός τραχανάς. Ο ξινός τραχανάς παρασκευάζεται από φρέσκο γάλα που έχει ξινίσει (αγελαδινό, πρόβειο ή γίδινο) ή από αγελαδινό ή πρόβειο γιαούρτι με την προσθήκη αλευριού από σιτάρι ή σιμιγδάλι. Ο γλυκός τραχανάς παρασκευάζεται από νωπό φρέσκο γάλα (αγελαδινό ή πρόβειο ή γίδινο) που δεν είναι ξινισμένο και δίνει μια πιο γλυκιά γεύση στον τραχανά. Και σε αυτόν προστίθεται αλεύρι από σιτάρι, πλιγούρι ή σιμιγδάλι.
Ο τραχανάς είναι ένα δημητριακό με υψηλή συγκέντρωση ασβεστίου και μαγνησίου χάρις στην παρουσία του γάλακτος στην συνταγή του τραχανά. Είναι ιδανικό γεύμα για τα παιδιά που έχουν αυξημένες απαιτήσεις ασβεστίου και μαγνησίου καθώς και για άτομα που έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης. Η καροτονοειδής λουτεΐνη που συναντάται στον τραχανά βοηθά στην καλή υγεία του δέρματος, των ματιών και της καρδιάς.
Τα 100γρ γλυκού τραχανά (βρασμένου) δίνουν μόλις 106 θερμίδες ενώ τα 100γρ ξινού τραχανά δίνουν 146 θερμίδες.
Πώς να τον προσθέσω στη διατροφή μου: Ο τραχανάς είναι ένα τρόφιμο με το οποίο μπορούμε να δημιουργήσουμε γευστικότατες σούπες με λαχανικά, τυρί γάλα ή σάλτσα ντομάτας και το σημαντικότερο … με λίγες θερμίδες! Η κλασσική τραχανόσουπα μπορεί να εμπλουτιστεί με μπουκίτσες κρέατος ή ψαριού.
5.Πετιμέζι
Το πετιμέζι που προκύπτει από το βράσιμο του μούστου ,περιέχει πλήθος θρεπτικών συστατικών που θεωρούνται ιδιαίτερα ωφέλιμα για την υγεία μας. Έχει ανάλογη διατροφική αξία με αυτή του σταφυλιού, είναι πλούσιο σε βιταμίνη Α, βιταμίνη C καθώς και σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Επίσης, αποτελεί πολύ καλή πηγή βιταμίνης Β6, καλίου, μαγνησίου, μαγγανίου ασβεστίου αλλά και σιδήρου. Είναι ιδανική τροφή για άτομα που πάσχουν από αναιμία. Σύμφωνα με μελέτες η χορήγηση πετιμεζιού σε βρέφη απέτρεψε την εμφάνιση σιδηροπενικής αναιμίας. Τέλος, το πετιμέζι αποτελεί τροφή με ισχυρή αντιοξειδωτική αλλά και αντικαρκινική δράση, λόγω της ρεσβερατρόλης του.
Μια κουταλιά της σούπας πετιμέζι περιέχει 42 θερμίδες, 0.2 γραμ πρωτείνης, 7.8 γραμμ υδατάνθρακες και 0.1 γραμ λίπους. Το πετιμέζι προέρχεται από συμπύκνωση μούστου ώριμων φρέσκων σταφυλιών.
Πώς να το προσθέσω στη διατροφή μου: Το ξεχασμένο πετιμέζι δεν είναι ένα συστατικό που προστίθεται στις τηγανίτες αλλά έχει εισβάλλει σε όλες τις γκουρμέ κουζίνες. Χρησιμοποιήστε το για να αντικαταστήσετε τη ζάχαρη στα κουλουράκια που δίνετε στα παιδιά σας ενώ αν εμφανίζετε χαμηλές τιμές σιδήρου μην διστάσετε να το προσθέσετε στις σαλάτες σας ή να φτιάξετε γλυκόξινο μοσχαράκι με πετιμέζι!
Βιβλιογραφία
Aslan Y, Erduran E, Mocan H, Gedik Y, Okten A, Soylu H, Değer O. Absorption of iron from grape-molasses and ferrous sulfate: a comparative study in normal subjects and subjects with iron deficiency anemia. Turk J Pediatr. 1997 Oct-Dec;39(4):465-71.
Johnson TA, Sohn J, Inman WD, Bjeldanes LF, Rayburn K. Lipophilic stinging nettle extracts possess potent anti-inflammatory activity, are not cytotoxic and may be superior to traditional tinctures for treating inflammatory disorders. Phytomedicine. 2013 Jan 15;20(2):143-7.
Anderson J, Capper BS, Bromage NR. Measurement and prediction of digestible energy values in feedstuffs for the herbivorous fish tilapia (Oreochromis niloticus Linn.). Br J Nutr. 1991 Jul;66(1):37-48.
Jamel N, Hajri S, Jenkins DJ, Bousnina S, Naggati K, Jedidi H, Boukhris R, Bennaceur B.[Comparative effects of couscous and pasta on glycemia in normal subjects and type I diabetics].