Ξεκινά μια νέα διαδικασία για διευθέτηση στο Αιγαίο;

Το κύριο θέμα στη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στην Αθήνα ήταν η νέα διαδικασία που σχεδιάζεται να ξεκινήσει για την επίλυση των προβλημάτων του Αιγαίου.

Τη συγκεκριμένη εξέλιξη επί του θέματος ανακοίνωσε στη δημοσιότητα ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος είπε: «Μιλήσαμε για τις προϋποθέσεις για να ξεκινήσουν οι συνολικές διαπραγματεύσεις για την υφαλοκρηπίδα και την αποκλειστική οικονομική ζώνη».

Φιντάν και Γεραπετρίτης συναντήθηκαν για να συζητήσουν τις σχέσεις Τουρκίας-Ελλάδας και τις προετοιμασίες για τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υψηλού Επιπέδου Συνεργασίας (ΥΔΙΚ), που αναμένεται να διεξαχθεί σε επίπεδο ηγεσίας στις αρχές του 2025.

Πριν από την επίσκεψη, ο Φιντάν έδωσε το μήνυμα στον ελληνικό Τύπο και ο Γεραπετρίτης στον τουρκικό Τύπο, ότι η διαδικασία εξομάλυνσης μεταξύ των δύο χωρών προχωρά αποφασιστικά και θετικά.

Οι Υπουργοί έδωσαν ολοκληρωμένες απαντήσεις για την επίλυση των προβλημάτων του Αιγαίου και ενημέρωσαν το κοινό πριν από τη συνάντηση.

Το σημαντικότερο θέμα της ημερήσιας διάταξης της συνάντησης στην Αθήνα ήταν το αν θα ξεκινήσει μια νέα διαδικασία για την επίλυση των προβλημάτων του Αιγαίου.

Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέθεσαν στους υπουργούς Εξωτερικών τους να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα του Αιγαίου φέτος.

Μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά τη συνάντησή του στην Αθήνα, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ανακοίνωσε ότι συζήτησαν για το θέμα του Αιγαίου με τον Χακάν Φιντάν.

Ο Γεραπετρίτης είπε, «Μιλήσαμε για τις προϋποθέσεις για τις ολοκληρωμένες διαπραγματεύσεις που θα ξεκινήσουν για την επίλυση των προβλημάτων της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Γνωρίζουμε ότι υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ των στάσεων Ελλάδας και Τουρκίας, αλλά είμαστε αποφασισμένοι να μειώσουμε αυτή την απόσταση», είπε.

Έτσι, ο Έλληνας υπουργός σημείωσε ότι για την Αθήνα το πρόβλημα αφορά μόνο την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ.

Ο Γεραπετρίτης σημείωσε επίσης ότι παρά τις διαφορές απόψεων, οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν ότι είναι αποφασισμένες να προστατεύσουν και να αναπτύξουν τη θετική ατζέντα που οικοδόμησαν πρόσφατα.

Φιντάν: Πρέπει να είμαστε ρεαλιστές, υπάρχουν πολλά αλληλένδετα προβλήματα στο Αιγαίο

Ο υπουργός Εξωτερικών Φιντάν αναφέρθηκε και στα προβλήματα του Αιγαίου στη συνέντευξη Τύπου και επεσήμανε ότι τα κόμματα έχουν διαφορετικές απόψεις.

«Έχουμε συζητήσει αυτά τα θέματα σε συμβουλευτικές συναντήσεις στο παρελθόν. Πρέπει να είσαι ρεαλιστής. «Υπάρχουν πολλά αλληλένδετα προβλήματα στο Αιγαίο», είπε ο Φιντάν, προσθέτοντας ότι δεν θα ήταν σωστό να « περιοριστούν στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ».

Ωστόσο, στη συνέντευξη Τύπου, αντί να μιλήσει για μια νέα διαδικασία, ο Φιντάν αναφέρθηκε στη συνάντηση των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης που πραγματοποιήθηκε από τα Υπουργεία Άμυνας Τουρκίας και Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη στις 6 Νοεμβρίου και τόνισε τα θετικά αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν εκεί.

Η Ελλάδα πιστεύει ότι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ είναι η μόνη διαφορά που μπορεί να τεθεί σε διεθνή δικαιοδοσία.

Ο Γεραπετρίτης είπε στον τουρκικό Τύπο: «Αυτή δεν είναι μόνο η θέση μας, αλλά και ότι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας μεταξύ κρατών με αμοιβαίες ή γειτονικές ακτές θα πρέπει να γίνει με συμφωνία βασισμένη στο διεθνές δίκαιο και εάν δεν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ τους για ένα εύλογο χρονικό διάστημα, τα σχετικά κράτη θα πρέπει, βάσει κοινής συμφωνίας, να φτάσουν στο Δικαστήριο της Χάγης «Είναι η θέση του διεθνούς ναυτικού δικαίου που απαιτεί τη δυνατότητα προσφυγής στο Δικαστήριο της Δικαιοσύνης», είπε.

Η Τουρκία, από την άλλη, τονίζει ότι εκτός από την υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο, υπάρχουν προβλήματα με τον εναέριο χώρο, τις νησίδες και τους «βράχους άγνωστης προέλευσης» και τη στρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών και ότι αυτά τα προβλήματα θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως πακέτο.

Μιλώντας στον ελληνικό Τύπο για αυτό το θέμα, ο Φιντάν είπε, «Αρκεί να ακολουθήσουμε τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών για μεθόδους επίλυσης των προβλημάτων. «Εάν δεν μπορέσουμε να καταλήξουμε σε ολοκληρωμένες λύσεις ως αποτέλεσμα ουσιαστικού διαλόγου, θα πάμε στη διεθνή δικαιοδοσία με μια ολιστική προσέγγιση», είπε.

Ο Φιντάν επέστησε επίσης την προσοχή στις διαφορές απόψεων των δύο χωρών που προκύπτουν από την Ανατολική Μεσόγειο και τόνισε ότι τάσσονται υπέρ της «ισότιμης κατανομής» του πλούτου στην περιοχή.

Η Τουρκία και η Ελλάδα γνώρισαν σοβαρή ένταση το 2019 σχετικά με τα σύνορα αποκλειστικών οικονομικών ζωνών, οι οποίες έχουν μεγάλη σημασία για την κοινή χρήση των πόρων υδρογονανθράκων της Ανατολικής Μεσογείου.

Η Τουρκία θέλει να λυθεί το πρόβλημα μέσω διάσκεψης που θα πραγματοποιηθεί με τη συμμετοχή όλων των πλευρών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης ήπιαν μαζί καφέ και έφαγαν κρουασάν στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στη Βουδαπέστη.

Συμβουλευτικές και διερευνητικές συνομιλίες

Η Τουρκία και η Ελλάδα βρίσκονται σε επαφή από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 για την επίλυση προβλημάτων στο Αιγαίο που έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν μια καυτή σύγκρουση, όπως στην κρίση των Ιμίων το 1996.

Πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 60 συναντήσεις στη διαδικασία που ξεκίνησε το 2002 με την ονομασία «διερευνητικές συνομιλίες» για την ανακάλυψη και τον προσδιορισμό των προβλημάτων.

Τα μέρη άλλαξαν πρόσφατα το όνομα αυτής της διαδικασίας σε «συμβουλευτικές συνομιλίες», αλλά δεν έχουν πραγματοποιήσει συναντήσεις με αυτόν τον τίτλο πρόσφατα.

Τα αποτελέσματα της συνάντησης Φιντάν-Γεραπετρίτη στην Αθήνα αναμένεται να συζητηθούν στη συνάντηση της ΥΔΙΚ που θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία στις αρχές του 2025.

BBC, Reuters

—

Αποκλειστικά στο  ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ