Η ατμοσφαιρική ρύπανση σκοτώνει τους Έλληνες
Η Ελλάδα βιώνει έναν εφιάλτη διαρκείας,
σκαρφαλώνοντας στην ντροπιαστική 7η θέση πανευρωπαϊκά στις χώρες με τον πιο μολυσμένο αέρα
και τους περισσότερους θανάτους που σχετίζονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Σύμφωνα με τα σοκαριστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος (ΕΥΠ), μόνο μέσα στο 2023, ο τοξικός αέρας στοίχισε τη ζωή σε 10.249 συμπολίτες μας, ένας ασύλληπτος αριθμός που ισοδυναμεί με τον αφανισμό μιας ολόκληρης κωμόπολης κάθε χρόνο.
Παρά τις προσπάθειες των τελευταίων τριάντα ετών να μειωθούν οι ρύποι, η ατμοσφαιρική ρύπανση παραμένει μακράν ο μεγαλύτερος περιβαλλοντικός κίνδυνος, με 182.000 Ευρωπαίους να χάνουν συνολικά τη ζωή τους από την έκθεση σε λεπτά μικροσωματίδια (PM2.5) σε ένα μόλις έτος. Πρόκειται για έναν αόρατο εχθρό που τρέφεται καθημερινά από τις εκπομπές των μεταφορών, τη βιομηχανική δραστηριότητα και την αλόγιστη χρήση συστημάτων οικιακής θέρμανσης.
Στις χώρες με την υψηλότερη μόλυνση η Ελλάδα
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος μας τοποθετεί επίσημα στις χώρες με την υψηλότερη μόλυνση πανευρωπαϊκά. Η αξιολόγηση 761 ευρωπαϊκών πόλεων αποκαλύπτει το απόλυτο μέγεθος της κατάρρευσης της ποιότητας ζωής στα ελληνικά αστικά κέντρα. Τα Ιωάννινα κατακρημνίζονται στην 755η θέση, αποτελώντας μια από τις πιο επικίνδυνα μολυσμένες πόλεις ολόκληρης της Ευρώπης, με την Αθήνα να ακολουθεί σε απόσταση αναπνοής στην 750η θέση και τη Θεσσαλονίκη στην 730η.
Ο χάρτης της χώρας είναι βαμμένος με το «κόκκινο» του ακραίου κινδύνου,καθώς η Λάρισα, ο Βόλος, τα Τρίκαλα, οι Σέρρες, το Ηράκλειο και η Πάτρα βρίσκονται όλες στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης, καταγράφοντας δραματικές υπερβάσεις στα όρια ασφαλείας. Ακόμα και πόλεις που παραδοσιακά θεωρούνταν πιο «καθαρές» βρίσκονται στην πορτοκαλί ζώνη, αποδεικνύοντας ότι η χώρα μας αποτελεί έναν τεράστιο θάλαμο αερίων όπου δεν υπάρχει πλέον κανένα απολύτως ασφαλές καταφύγιο.
Βαρύ το τίμημα για την υγεία των πολιτών
Ο κίνδυνος που ελλοχεύει σε κάθε μας εισπνοή προέρχεται από ένα θανατηφόρο κοκτέιλ ρύπων, με κυριότερους τα λεπτά μικροσωματίδια (PM2.5), το διοξείδιο του αζώτου (NO2) και το όζον (O3). Αυτά τα μικροσκοπικά σωματίδια είναι τόσο ανεπαίσθητα που παρακάμπτουν τις φυσικές άμυνες του οργανισμού, εισχωρώντας βαθιά στους πνεύμονες και περνώντας απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος. Η μακροχρόνια έκθεση σε αυτό το τοξικό νέφος καταστρέφει τον ανθρώπινο οργανισμό εκ των έσω. Πυροδοτεί και επιδεινώνει ραγδαία χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις όπως το άσθμα και η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ). Παράλληλα, λειτουργεί ως καταλύτης για θανατηφόρα καρδιαγγειακά νοσήματα, πολλαπλασιάζοντας τονκίνδυνο για εγκεφαλικά επεισόδια και εμφράγματα. Το πιο τραγικό, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι αυτή η διαρκής δηλητηρίαση σαμποτάρει την ανάπτυξη των πνευμόνων στα μικρά παιδιά, καταδικάζοντας τη νέα γενιά σε μια ζωή με σοβαρά προβλήματα υγείας και δραματικά μειωμένο προσδόκιμο επιβίωσης.
Ανάγκη για δραστικά μέτρα προστασίας
Η ριζική αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί γενναίες κρατικές παρεμβάσεις, αυστηρούς ελέγχους στη βιομηχανία και οριστική στροφή στις καθαρές πηγές ενέργειας, διαφορετικά η αδράνεια ισοδυναμεί με συμμετοχή. Η προστασία της υγείας μας μέσα στα ίδια μας τα σπίτια αποτελεί πλέον ζήτημα επιβίωσης. Η άμεση προμήθεια και η συνεχής χρήση καθαριστών αέρα με πιστοποιημένα φίλτρα υψηλής απόδοσης έχει πάψει προ πολλού να θεωρείται πολυτέλεια. Αποτελεί ίσως τη μοναδική ασπίδα προστασίας για τους εσωτερικούς χώρους, τα υπνοδωμάτια και τα σχολεία, ώστε να φιλτράρονται τα θανατηφόρα σωματίδια PM2.5.
Ταυτόχρονα, απαιτείται ριζική αλλαγή νοοτροπίας σε συλλογικό επίπεδο. Η καύση βιομάζας, τα παραδοσιακά τζάκια και οι ξυλόσομπες, που κάθε χειμώνα πνίγουν τις ελληνικές πόλεις στην αιθαλομίχλη, πρέπει να περιοριστούν δραστικά. Οι πολίτες οφείλουν να ενημερώνονται καθημερινά για τους δείκτες ποιότητας του αέρα μέσω αξιόπιστων μετρήσεων και να οχυρώνονται, αποφεύγοντας την άσκηση και την παρατεταμένη παραμονή σε εξωτερικούς χώρους τις ημέρες με έντονο νέφος. Ο κώδωνας του κινδύνου ηχεί εκκωφαντικά σε όλη την ελληνική επικράτεια. Η καθαρή αναπνοή δεν είναι προνόμιο, είναι θεμελιώδες δικαίωμα στη ζωή, και ήρθε η ώρα να το διεκδικήσουμε με κάθε δυνατό μέσο.
