Γιατί γίνονται όλα αυτά;

«Γιατί γίνονται όλα αυτά;»

Γράφει ο Ιάκωβος Ποθητός

Καίγεται ο τόπος από τις αντιδράσεις των πολιτών, ακόμη και σε χώρες που μέχρι χθες θεωρούνταν πρότυπα ανάπτυξης, ευημερίας και καλής ποιότητας ζωής. Αντί να ρωτήσουμε μόνο «ποιος φταίει», ας ρωτήσουμε κάτι πιο χρήσιμο: τι μπορεί να διορθωθεί;

Δεν γράφω για να συγκρουστώ με κανέναν. Γράφω γιατί, όταν η εξουσία αποτυγχάνει στα βασικά, οι πολίτες αντιδρούν, και καλό είναι να δούμε τι τους πονά πριν γίνει αργά.

Φορολογία και καταστολή.

Αν ένας άρχοντας, βασιλιάς, πρόεδρος ή πρωθυπουργός φροντίζει να εξοπλίζει την αστυνομία με όπλα καταστολής, ορισμένα από τα οποία είναι άκρως επικίνδυνα, και την ίδια στιγμή επιβάλλει φορολογία που στερεί από τους πολίτες μια αξιοπρεπή διαβίωση, οι πολίτες νιώθουν ότι η εξουσία τούς φοβάται αντί να τους υπηρετεί. Ζητούμενο: δίκαιη φορολογία και καταστολή μόνο ως έσχατη λύση.

Η είσοδος στη χώρα.

Κάθε κράτος έχει δικαίωμα και υποχρέωση να γνωρίζει ποιος εισέρχεται στη χώρα, πόσοι και με ποιον σκοπό. Ο έλεγχος δεν είναι εχθρότητα προς τον ξένο· είναι ευθύνη προς όλους, και προς τους νεοφερμένους και προς τους πολίτες. Όταν οι ροές ξεπερνούν τις δυνατότητες υποδοχής και ένταξης, επιβαρύνονται και οι δύο πλευρές, και το κόστος το πληρώνουν συχνά οι πιο αδύναμοι. Ζητούμενο: ταυτοποίηση και καταγραφή, ρυθμός ανάλογος με τις δυνατότητες, ένταξη με κανόνες και υποχρεώσεις, και ίση φροντίδα για τα δικαιώματα των πολιτών. Όποιος κινδυνεύει πραγματικά βρίσκει καταφύγιο· όποιος έρχεται χωρίς έλεγχο δεν βοηθά ούτε τον εαυτό του ούτε τον τόπο που τον φιλοξενεί.

Οικονομία και διαφάνεια.

Αν επιτρέπεται η αισχροκέρδεια των οικονομικών κολοσσών, ο πλουτισμός της πολιτικής ελίτ και η σπατάλη του δημόσιου χρήματος, ενώ πόροι που προορίζονταν για αγρότες, αλιείς και εργαζόμενους δεν φτάνουν σε αυτούς, και ταυτόχρονα η μέση οικογένεια οδηγείται στην ένδεια από τη φορολογία, τότε υπάρχει πρόβλημα. Ζητούμενο: διαφάνεια στα δημόσια έσοδα και έξοδα, αυστηροί έλεγχοι, και κυρώσεις για όσους διασπαθίζουν.

Παιδεία.

Αν η εκπαίδευση της νέας γενιάς γίνεται υπό άθλιες συνθήκες, αν λείπουν εκπαιδευτικοί από τα σχολεία, και αν οι φοιτητές πρέπει να βρίσκουν υπέρογκα ποσά για ενοίκια, βιβλία και διαβίωση, τότε υπάρχει πρόβλημα. Ζητούμενο: επαρκές προσωπικό, ουσιαστική στήριξη των φοιτητών και σχολεία που να αξίζουν το όνομά τους.

Η μνήμη δεν φταίει.

Σε πολλές χώρες οι αντιδράσεις φτάνουν στο σημείο να καταστρέφονται ακόμη και ιστορικά μνημεία. Διαφωνώ κάθετα. Τα μνημεία είναι η κοινή μας μνήμη, δεν ανήκουν σε όποιον κυβερνά, και δεν έχουν καμία ευθύνη για τις επιλογές του. Όταν χάνεται η μνήμη, χάνονται και τα μέσα για να μη ξαναγίνουν τα ίδια λάθη. Η διαμαρτυρία έχει δύναμη όταν στρέφεται εκεί που ανήκει: στις πολιτικές και στις επιλογές της εξουσίας.

Πώς λοιπόν να μην ξεσηκωθούν οι πολίτες ενάντια στην καταπίεση, την εκμετάλλευση και την αδικία; Πώς οι νέοι να μην αντιδράσουν κατά ενός συστήματος που τους σβήνει και το πιο αμυδρό φως για το αύριο;
Η απάντηση δεν είναι η καταστολή, ούτε η σύγκρουση. Είναι η διόρθωση, και μάλιστα πριν η αδικία γίνει κανόνας.