Η Τουρκία στοχεύει να χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική της παρουσία ώς «μέσο επιρροής» των τοπικών κυβερνήσεων σε Αφρική και Ασία
Η Τουρκία φέρεται να έχει θέσει σε εφαρμογή ένα φιλόδοξο πρόγραμμα επέκτασης της στρατιωτικής της παρουσίας στο εξωτερικό,
με βάσεις και ανάπτυξη χερσαίων,
ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας.
Ήδη διαθέτει βάσεις στο Κατάρ, στη Σομαλία και στη Λιβύη, όμως η Άγκυρα φαίνεται να θέλει πλέον μια πιο οργανωμένη, λειτουργική και αποτελεσματική παρουσία σε τρίτες χώρες, και έχει κάνει τα πρώτα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
Μια νέα διοίκηση για τις δυνάμεις στο εξωτερικό
Το πρώτο βήμα ήταν η ίδρυση, τον περασμένο Αύγουστο, της Διεθνούς Διακλαδικής Στρατηγικής Διοίκησης. Η νέα δομή υπάγεται στο γενικό επιτελείο των ενόπλων δυνάμεων, επικεφαλής της είναι ο αντιστράτηγος Σεμπαχατίν Κιλίντς και θα είναι αρμόδια για τις τουρκικές δυνάμεις που θα αναπτύσσονται και θα επιχειρούν εκτός συνόρων. Στόχος της Άγκυρας σε αυτή τη φάση είναι η στρατιωτική ισχύς να μη χρησιμεύει μόνο για την υπεράσπιση των συνόρων, αλλά και για την οικοδόμηση αποτρεπτικής ικανότητας και διπλωματικής επιρροής σε περιοχές όπου η Τουρκία έχει συμφέροντα ασφαλείας.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Hande Firat στην εφημερίδα Hurriyet, το σχέδιο εντάσσεται σε ένα νέο δόγμα του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, που προετοιμάζει τις ένοπλες δυνάμεις για το ενδεχόμενο πολέμου μεγάλης κλίμακας, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν ταχύτατα στις όποιες ανάγκες προκύψουν. Στο πλαίσιο αυτό, η Άγκυρα διαπραγματεύεται με χώρες της Αφρικής και της Ασίας το ενδεχόμενο να φιλοξενήσουν τουρκικά στρατεύματα, αντιγράφοντας ουσιαστικά το αμερικανικό μοντέλο, που συνδέεται με την παρουσία αμερικανικών δυνάμεων σε χώρες του Κόλπου και της Ευρώπης.
Logistics, πολιτικοί δεσμοί και «προληπτική» προετοιμασία
Η ανάπτυξη χερσαίων, αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων θα συνοδεύεται από γραμμές εφοδιασμού, logistics και ισχυρούς πολιτικούς δεσμούς με τις κυβερνήσεις των χωρών υποδοχής. Πρόκειται για παράγοντες που η Άγκυρα λαμβάνει σοβαρά υπόψη, ώστε το εγχείρημα να είναι βιώσιμο και επιτυχημένο. Η δημοσιογράφος διευκρινίζει ότι η Τουρκία δεν σχεδιάζει να εμπλακεί σε πόλεμο, αλλά θέλει να είναι προετοιμασμένη για κάθε σενάριο, σε μια συγκυρία όπου αλλάζει η φύση των πολεμικών επιχειρήσεων και εντείνεται ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων.
Η πρόταση του Ριάντ
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Σαουδική Αραβία πρότεινε στην Τουρκία να αναπτύξει στρατεύματα σε στρατιωτική βάση στο έδαφός της. Η βάση θα λειτουργεί ξεχωριστά από την έδρα της «Συμφωνίας της Μέκκας», με τρόπο ανάλογο με αυτόν που ισχύει σήμερα στο Κατάρ. Το Ριάντ φέρεται να επιδιώκει την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος του βασιλείου και την εντατικότερη εκπαίδευση των σαουδαραβικών δυνάμεων από μια νατοϊκή δύναμη.
Αν η πρόταση υλοποιηθεί, θα αποτελέσει παγκόσμια πρωτοτυπία, καθώς στη Σαουδική Αραβία θα βρίσκονται ταυτόχρονα σε επιχειρησιακή ετοιμότητα ελληνικές και τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις. Η ΕΛΔΥΣΑ, με την πυροβολαρχία Patriot, φαίνεται πως θα παραμείνει στη χώρα.
Η Λιβύη στο προσκήνιο
Μία από τις χώρες στις οποίες έχει επενδύσει η Τουρκία είναι η Λιβύη, κάτι που φάνηκε πρόσφατα με την κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στη Βεγγάζη. Η Βουλή ελέγχεται από τον Χαλίφα Χαφτάρ και η κύρωση προκάλεσε έντονες περιφερειακές αντιδράσεις με γεωπολιτικές προεκτάσεις. Τον περασμένο Μάιο, στο περιθώριο της έκθεσης SAHA, ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ συναντήθηκε με τον Σαντάμ Χαφτάρ, υπαρχηγό του Λιβυκού Εθνικού Στρατού, και με τον επικεφαλής των στρατιωτικών δυνάμεων με έδρα την Τρίπολη, για να συζητήσουν την ενίσχυση των στρατιωτικών τους δεσμών.
Στις 23 Οκτωβρίου 2026, αντιπροσωπείες των κυβερνήσεων Βεγγάζης και Τρίπολης συζήτησαν στην Άγκυρα με Τούρκους αξιωματούχους το ενδεχόμενο δημιουργίας κοινής δομής διοίκησης στρατευμάτων. Έθεσαν ωστόσο ως απαραίτητη προϋπόθεση την ενοποίηση των στρατιωτικών δυνάμεων ανατολικής και δυτικής Λιβύης, που θα επιτρέψει την πολιτική συμφιλίωση των δύο αντιμαχόμενων πλευρών. Για την Τουρκία, το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει την παραμονή του Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά στη θέση του πρωθυπουργού της ενωμένης Λιβύης και την ανάληψη της θέσης του αρχηγού του γενικού επιτελείου ενόπλων δυνάμεων από τον Χαλίφα Χαφτάρ.
