Νομική Μελέτη: Τι είναι πιθανό να συμβεί αν το Καστελλόριζο φτάσει στη Χάγη;
ΝΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΙΘΑΝΟ ΝΑ ΣΥΜΒΕΙ ΑΝ ΤΟ ΚΑΣΤΕΛΛΟΡΙΖΟ ΦΤΑΣΕΙ ΣΤΗ ΧΑΓΗ;
Στη μελέτη του Hardly Predictable and Yet an Equitable Solution (2022) που δημοσιεύτηκε στο Leiden Journal of International Law (Cambridge University Press)
ο Γερμανός διεθνολόγος Δρ Christian Schaller (έχει διατελέσει και νομικός σύμβουλος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης) εξετάζει τις πιθανές εκβάσεις μιας ελληνοτουρκικής προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ειδικά για το Καστελλόριζο, υποστηρίζει ότι,
μολονότι το νησί δικαιούται ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, η μικρή του έκταση, η εγγύτητα στις τουρκικές ακτές και η ενδεχόμενη αποκοπή της τουρκικής θαλάσσιας προβολής δικαιολογούν περιορισμένη επήρεια. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζει δύο εναλλακτικές λύσεις:
Πρώτη εναλλακτική – Περιορισμένος θαλάσσιος θύλακας (enclave): Προβλέπει την αναγνώριση μιας πρόσθετης ζώνης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας 3–6 ναυτικών μιλίων πέραν των υφιστάμενων 6 ν.μ. χωρικών υδάτων του Καστελλορίζου. Η ζώνη αυτή θα εκτεινόταν κυρίως προς ανατολάς, δυσμάς και νότο, χωρίς να εισέρχεται στα τουρκικά χωρικά ύδατα, περιορίζοντας έτσι τη γεωγραφική επήρεια του νησιού.
Δεύτερη εναλλακτική – Νότιος θαλάσσιος διάδρομος (corridor): Προτείνει τη δημιουργία ενός στενού διαδρόμου ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας με κατεύθυνση προς νότο, του οποίου το πλάτος θα αντιστοιχούσε στην ανατολοδυτική έκταση του Καστελλορίζου. Ο διάδρομος θα μπορούσε θεωρητικά να εκτείνεται έως τα 200 ν.μ., υπό την επιφύλαξη των δικαιωμάτων τρίτων κρατών. Η λύση αυτή θα εξασφάλιζε μεγαλύτερη θαλάσσια προβολή στο νησί, περιορίζοντας συγχρόνως την αποκοπή των τουρκικών ακτών.
Ο Schaller απορρίπτει την τουρκική θέση περί πλήρους αποκλεισμού του Καστελλορίζου από την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, θεωρώντας ότι δεν συνιστά δίκαιη λύση. Ωστόσο, δεν προκρίνει ως βέβαιη δικαστική έκβαση καμία από τις δύο εναλλακτικές, επισημαίνοντας ότι η διεθνής νομολογία δεν παρέχει επαρκώς προβλέψιμα κριτήρια για τον ακριβή καθορισμό της επήρειας των νησιών.
ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΜΕΛΕΤΗ ΕΔΩ: cambridge.org/core/journals/…
