Ένα διαφορετικό μοντέλο αγορών και τραπεζικών συναλλαγών διαμορφώνει η ταχεία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης
Οι ψηφιακοί πράκτορες (AI agents) αναμένεται να μπορούν να επιλέγουν προϊόταν,
να επικοινωνούν με ηλεκτρονικά καταστήματα
και να ολοκληρώνουν πληρωμές για λογαριασμό των χρηστών, ενώ παράλληλα οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί προχωρούν σε αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας τους.
Οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή αυτού του νέου μοντέλου, οι δικλίδες ασφαλείας και η κατανομή των ρόλων ανάμεσα σε τράπεζες, τεχνολογικές εταιρείες και παρόχους πληρωμών βρέθηκαν στο επίκεντρο συζήτησης στο συνέδριο Fintech Athens 5.0.
Στο πάνελ, με συντονίστρια την Έφη Μπίτρου, Senior Director και Head of Digital Business της Εθνικής Τράπεζας, συμμετείχαν ο Χριστόφορος Χατζόπουλος, CEO της NBG Pay, ο Moritz Platt, Capital Market Technology Manager της Google Cloud EMEA, και ο Christian Sarafidis από τη Microsoft EMEA Financial Services.
Google Cloud: Οι ψηφιακοί πράκτορες αλλάζουν τον τρόπο πληρωμής
Τις δυνατότητες που ανοίγονται από τη χρήση αυτόνομων ψηφιακών βοηθών στις αγορές ανέλυσε ο Moritz Platt της Google Cloud. Όπως περιέγραψε, στο νέο περιβάλλον οι καταναλωτές δεν θα είναι απαραίτητο να εισάγουν οι ίδιοι τα στοιχεία πληρωμής ή να ακολουθούν βήμα προς βήμα τη διαδικασία ολοκλήρωσης μιας παραγγελίας. Αντίθετα, οι AI agents θα μπορούν να συνδέονται με τις πλατφόρμες των εμπόρων και να διεκπεραιώνουν τις απαιτούμενες ενέργειες.
Για να καταστεί αυτό εφικτό, απαιτείται ένα κοινό τεχνολογικό πλαίσιο που θα καθορίζει τον τρόπο επικοινωνίας των συστημάτων, τα επίπεδα προστασίας και τα όρια εντός των οποίων θα ενεργεί κάθε ψηφιακός βοηθός. Βασική προϋπόθεση είναι ο χρήστης να έχει δώσει σαφή εξουσιοδότηση και να διατηρεί τη δυνατότητα ελέγχου των ενεργειών που πραγματοποιούνται για λογαριασμό του.
Ο Platt στάθηκε και στις αδυναμίες των σημερινών συστημάτων πληρωμών, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για διαφορετικές ανάγκες. Οι διαδικασίες εκκαθάρισης μπορεί να διαρκούν μία ή δύο ημέρες, ενώ η διάδοση των AI agents εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του αριθμού των συναλλαγών, μεταξύ των οποίων θα περιλαμβάνονται και πολλές πληρωμές μικρής αξίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, παρουσίασε την επένδυση της Google στην ανάπτυξη υποδομής blockchain πρώτου επιπέδου, με βάση την τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (DLT), η οποία φιλοδοξεί να εξυπηρετεί μεγάλο αριθμό συναλλαγών.
Αναφορικά με τον ρόλο των τεχνολογικών εταιρειών, αναγνώρισε ότι όσες αναπτύσσουν τις σχετικές υποδομές έχουν και εμπορικά συμφέροντα. Τόνισε, ωστόσο, ότι πρέπει να διατηρείται σαφής διάκριση ανάμεσα στην τεχνολογική βάση και στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες που αναπτύσσονται πάνω σε αυτήν. Όπως διευκρίνισε, στόχος της Google Cloud είναι να προσφέρει την υποδομή για τις νέες πληρωμές και όχι να αναλάβει τον ρόλο των τραπεζών ή άλλων εποπτευόμενων χρηματοπιστωτικών οργανισμών.
Microsoft: Το ηλεκτρονικό εμπόριο αποκτά νέο δίαυλο πωλήσεων
Την επίδραση των AI agents στη λειτουργία του λιανεμπορίου ανέδειξε ο Christian Sarafidis της Microsoft. Σύμφωνα με την προσέγγισή του, οι επιχειρήσεις αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τους ψηφιακούς βοηθούς ως ένα επιπλέον μέσο προσέγγισης πελατών, το οποίο μπορεί να ενισχύσει τις πωλήσεις.
Επικαλούμενος στοιχεία έρευνας της Adobe, ανέφερε ότι οι επισκέπτες που φτάνουν σε ηλεκτρονικά καταστήματα μέσω ψηφιακών βοηθών εμφανίζουν ποσοστό μετατροπής σε αγορές υψηλότερο κατά 60%. Όπως εξήγησε, οι έμποροι εξακολουθούν να επιδιώκουν περισσότερες πωλήσεις, καλύτερη απόδοση των ηλεκτρονικών τους πλατφορμών και χαμηλότερες επιβαρύνσεις από την αποδοχή πληρωμών.
Ο εκπρόσωπος της Microsoft περιέγραψε τρεις διαδοχικές φάσεις στην εξέλιξη της αγοράς. Αρχικά, τα ηλεκτρονικά καταστήματα θα προσαρμοστούν ώστε να μπορούν να εξυπηρετούν αιτήματα από AI agents. Στη συνέχεια, οι ψηφιακοί βοηθοί των καταναλωτών θα επικοινωνούν απευθείας με τα συστήματα των επιχειρήσεων. Το τελικό στάδιο προβλέπει την εκτέλεση αγορών χωρίς να απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση σε κάθε βήμα.
Η πλήρως αυτόνομη συναλλαγή, ωστόσο, παραμένει σε αρχικό επίπεδο εφαρμογής. Παρά τις δοκιμές που γίνονται με τη συμμετοχή διεθνών δικτύων καρτών, ο αριθμός των συναλλαγών αυτού του τύπου παραμένει ακόμη πολύ μικρός.
Το ζήτημα της ταυτοποίησης και της εμπιστοσύνης
Καθοριστικής σημασίας για την ευρύτερη υιοθέτηση των νέων υπηρεσιών θεωρείται η δυνατότητα αναγνώρισης και πιστοποίησης κάθε ψηφιακού πράκτορα. Είτε πρόκειται για το Copilot είτε για το ChatGPT ή το Claude, θα πρέπει να είναι σαφές ποιος είναι ο κάθε agent, ποιες ενέργειες δικαιούται να πραγματοποιεί και μέχρι ποιο σημείο μπορεί να ενεργεί για λογαριασμό του χρήστη.
Η ύπαρξη τέτοιων μηχανισμών θεωρείται απαραίτητη για την αποτροπή μη εγκεκριμένων πληρωμών, αλλά και για την αντιμετώπιση κακόβουλων ψηφιακών πρακτόρων. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο Sarafidis αναφέρθηκε στην JPMorgan, η οποία, σύμφωνα με όσα είπε, αποκλείει ορισμένες αλληλεπιδράσεις όταν διαπιστώνει ότι απέναντί της βρίσκεται ένας ψηφιακός βοηθός.
Όπως προκύπτει από την τοποθέτησή του, το πλαίσιο που θα επιτρέπει την ασφαλή συνεργασία μεταξύ καταναλωτών, επιχειρήσεων και AI Agents δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
NBG Pay: Οι πληρωμές γίνονται μέρος μιας συνολικής επιχειρηματικής λύσης
Τον τρόπο με τον οποίο αλλάζουν οι απαιτήσεις των επιχειρήσεων από τους παρόχους πληρωμών ανέλυσε ο Χριστόφορος Χατζόπουλος, CEO της NBG Pay. Όπως σημείωσε, οι συναλλαγές δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως μια μεμονωμένη διαδικασία που ολοκληρώνεται στο ταμείο, αλλά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σύνολο υπηρεσιών που υποστηρίζουν τη λειτουργία μιας επιχείρησης.
Οι έμποροι αναζητούν πλέον εργαλεία που μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση του τζίρου, στην καλύτερη διαχείριση των χρημάτων τους, στην αξιοποίηση των διαθέσιμων πληροφοριών και στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση. Με αυτόν τον τρόπο, το τερματικό πληρωμών μετατρέπεται σταδιακά από μια συσκευή αποδοχής καρτών σε ένα ευρύτερο σημείο παροχής επιχειρηματικών υπηρεσιών.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στη διασύνδεση των συστημάτων που χρησιμοποιούν οι επαγγελματίες. Οι εφαρμογές πληρωμών, η τιμολόγηση, η παρακολούθηση των αποθεμάτων και τα πληροφοριακά συστήματα ERP χρειάζεται να λειτουργούν συντονισμένα, ώστε να περιορίζεται η πολυπλοκότητα της καθημερινής διαχείρισης.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι να επιβαρύνονται οι επιχειρήσεις με ολοένα περισσότερες εφαρμογές, αλλά να αποκτούν ένα πιο απλό και αποτελεσματικό περιβάλλον εργασίας. Η αξία ενός παρόχου πληρωμών θα αποτιμάται, επομένως, και από την ουσιαστική συμβολή του στην ανάπτυξη των πελατών του.
Ο κ. Χατζόπουλοςαναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη να παραμένει ο καταναλωτής κυρίαρχος των επιλογών του όταν χρησιμοποιεί προσωπικούς AI agents. Στο νέο οικοσύστημα αναμένεται να συνυπάρχουν ψηφιακοί πράκτορες που θα εκπροσωπούν διαφορετικές πλευρές, όπως τους αγοραστές, τους εμπόρους και τους εποπτικούς φορείς.
Επισήμανε επίσης ότι η άνιση εξοικείωση των πολιτών με τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, αλλά και οι διαφορετικές οικονομικές δυνατότητές τους, ενδέχεται να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο θα αξιοποιήσουν τις νέες τεχνολογίες.
Πώς η AI μετασχηματίζει τις εσωτερικές λειτουργίες των τραπεζών
Πέρα από τις συναλλαγές με τους πελάτες, η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει και τις εσωτερικές διαδικασίες των τραπεζικών οργανισμών. Ο Christian Sarafidis υπογράμμισε ότι η ουσιαστική αλλαγή δεν προκύπτει απλώς από την εγκατάσταση νέων ψηφιακών εργαλείων, αλλά προϋποθέτει αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο είναι οργανωμένες οι εργασίες.
Οι τράπεζες καλούνται να ενσωματώσουν τις δυνατότητες της AI σε ένα περιβάλλον όπου εξακολουθούν να λειτουργούν παλαιότερα πληροφοριακά συστήματα. Για να μπορούν οι ψηφιακοί πράκτορες να διεκπεραιώνουν σύνθετες εργασίες, απαιτείται μια ενιαία βάση επιχειρησιακής γνώσης, στην οποία θα συνδέονται τα δεδομένα, οι διαδικασίες και οι κανόνες λειτουργίας. Η αυτοματοποίηση, παράλληλα, πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλους ελέγχους και δικλίδες ασφαλείας.
Societe Generale: Από 1.300 εξωτερικούς συνεργάτες σε ομάδα 50 ατόμων
Ως χαρακτηριστική περίπτωση αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης παρουσίασε τη γαλλική Societe Generale. Όπως ανέφερε ο Sarafidis, η τράπεζα απασχολούσε 1.300 εξωτερικούς συνεργάτες για εργασίες που αφορούσαν την ταυτοποίηση και τον έλεγχο πελατών, γνωστές ως διαδικασίες KYC.
Με την εισαγωγή AI agents, η συγκεκριμένη δραστηριότητα εκτελείται πλέον από ομάδα 50 ατόμων, με βελτιωμένη ποιότητα, ενώ οι υπόλοιποι διαθέσιμοι πόροι αξιοποιούνται σε άλλες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Στη συνέχεια, αναφέρθηκε και στην Commerzbank, η οποία έχει αναπτύξει την Ava, έναν ψηφιακό βοηθό με ανθρωποειδή παρουσία. Μέσω αυτού, οι πελάτες μπορούν να λαμβάνουν πληροφορίες για τους τραπεζικούς λογαριασμούς τους και να ξεκινούν διαδικασίες πληρωμών. Η επόμενη εξέλιξη, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά υπηρεσίες που θα λειτουργούν συνεχώς μέσω τεχνητής νοημοσύνης, αναλαμβάνοντας ενέργειες για λογαριασμό των πελατών.
Ασφάλεια και ανθρώπινος έλεγχος οι κρίσιμοι παράγοντες
Από τις παρεμβάσεις των εκπροσώπων της Google Cloud, της Microsoft και της NBG Pay αναδείχθηκε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αλλάξει ριζικά τόσο την εμπειρία των καταναλωτών όσο και τη λειτουργία των τραπεζών.
Οι αυτόνομες αγορές, η ταχύτερη διεκπεραίωση συναλλαγών και η αυτοματοποίηση σύνθετων εργασιών αποτελούν ορισμένες από τις δυνατότητες που αναπτύσσονται. Ωστόσο, η ευρεία χρήση τους θα εξαρτηθεί από τη δημιουργία αξιόπιστων συστημάτων ταυτοποίησης, την προστασία των συναλλαγών και τη διατήρηση του ελέγχου από τους ίδιους τους χρήστες.
Διεθνείς συμμετοχές
Το διεθνές συνέδριο Fintech Athens 5.0 πραγματοποιήθηκε για πέμπτη διαδοχική χρονιά στην Αθήνα, συγκεντρώνοντας στελέχη από τον χρηματοπιστωτικό και τεχνολογικό κλάδο, εκπροσώπους της ακαδημαϊκής κοινότητας και παράγοντες του επενδυτικού χώρου.
Στη διοργάνωση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι διεθνών εταιρειών όπως οι Amazon, Microsoft, Google και Mastercard, καθώς και πανεπιστήμια και οργανισμοί που δραστηριοποιούνται στον χρηματοοικονομικό τόμεα.
Τη διοργάνωση ανέλαβαν το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Τεχνολογία – Fintech» του ΕΚΠΑ, η Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας «Αρχιμήδης», το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οργανισμών του Πανεπιστημίου, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και το Greek Fintech Hub.
Βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενίσχυση της συνεργασίας ανάμεσα στις επιχειρήσεις, την τεχνολογική κοινότητα, τα πανεπιστήμια και τους επενδυτές, καθώς και η ανάδειξη των ευκαιριών που δημιουργεί η χρηματοοικονομική τεχνολογία για την καινοτομία και την οικονομική ανάπτυξη.
