Η τελευταία λειτουργία στην Αγία Σοφία από τον ιερέα του ΑΒΕΡΩΦ – 14 Νοεμβρίου 1918

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Γράφει ο Δημήτρης Σταυρόπουλος

Η σημερινή μέρα είναι ιστορική!

Πριν από 102 χρόνια τελέστηκε η τελευταία λειτουργία στην Αγία Σοφια στην Κωνσταντινούπολη, που μετά την άλωση είχε μετατραπεί σε τζαμί!
Με μια μυστική και… καταδρομική «επιχείρηση» ο παπάς του θωρηκτού «Αβέρωφ» και αξιωματικοί του πλοίου, μπήκαν στην εκκλησία, τελέσαν την Θεια λειτουργία, έψαλαν τω Υπερμαχω, μπροστά στα έκπληκτα μάτια των αποσβολωμένων Τούρκων και μετά ξυλοκοπήθηκαν!
Η ιστορία είναι συγκλονιστική και άγνωστη στους περισσότερους.
Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΜΟΥΔΡΟΥ
Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918), με την υπογραφή της «ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΤΟΥ ΜΟΥΔΡΟΥ», μεταξύ της ηττημένης Τουρκίας και των Συμμαχικών Δυνάμεων (ΑΝΤΑΝΤ), Αγγλίας, Γαλλίας, Ιταλίας και Ελλάδας, τον Οκτώβριο του 1918, έβαινε προς το τέλος του.
Ενας από τους όρους της παραπάνω Συνθήκης, ήταν η ελεύθερη είσοδος πολεμικών σκαφών του Συμμαχικού Στόλου στον Ελλήσποντο (Δαρδανέλλια) και η αγκυροβολία του στο λιμάνι της Κωνσταντινούπολης.

Αν και η «Συνθήκη Ειρήνης Μούδρου» ήταν ταπεινωτική για την Τουρκία, είχε υπογραφεί από τους Τούρκους αντιπροσώπους, με μόνη «αντίρρησή τους» η είσοδος και η αγκυροβολία των ελληνικών πολεμικών πλοίων στην Κωνσταντινούπολη, με τον ισχυρισμό ότι ίσως (!!!) θα προκαλούσε τον ενθουσιασμό του πολυπληθούς –τότε- ελληνικού στοιχείου και την αντίδραση του τουρκικού πληθυσμού, με πιθανή συνέπεια την πρόκληση επεισοδίων και ταραχών!
Υπό την απειλή όμως και τον φόβο πιθανής διακοπής των διαπραγματεύσεων, ενέργεια την οποίαν δεν ήθελαν οι Τούρκοι, υπεχώρησαν και στις 12 Νοεμβρίου 1918, Μοίρα συγκροτούμενη από το Θ/Κ. «Γ. ΑΒΕΡΩΦ», το «ΛΗΜΝΟΣ» και τέσσερα ακόμη αντιτορπιλικά, αγκυροβόλησε μαζί με τα άλλα συμμαχικά πολεμικά, κάτω από τα Ανάκτορα «ΝΤΟΛΜΑ ΜΠΑΞΕ», απέναντι ακριβώς από τον Ναό της Αγίας Σοφίας.

Ο ενθουσιασμός και η συγκίνηση των Ελλήνων της Πόλης και των πληρωμάτων των ελληνικών πολεμικών, απερίγραπτος.
Κατά την παραμονή λοιπόν των πολεμικών μας πλοίων στην Πολη, ήρωας έγινε ο ΠΑΠΑ ΦΩΤΗΣ, ιερέας στο Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ».
Συνοδευόμενος από Αξιωματικούς του Θωρηκτού , δυο μέρες αργότερα, με πολιτική περιβολή και με τα περίστροφά τους στην τσέπη για τη φρούρηση των εισόδων της εκκλησίας, τέλεσε λειτουργία μέσα στην Αγιά-Σοφιά μας, με σεμνότητα, συγκίνηση, κατάνυξη, ενθουσιασμό και δάκρυα στα μάτια, όλων των παρευρισκομένων Αξιωματικών.
Οι Τούρκοι Στρατοφύλακες, που είχαν αντιληφθεί το «συμβάν», δεν τόλμησαν να πλησιάσουν, για οποιαδήποτε αντίδρασή τους, ίσως και με εντολή των προϊσταμένων τους.
Η παραπάνω «αποκοτιά» – παράτολμη ενέργεια – του Έλληνα ιερέα, όπως ήταν επόμενο, είχε προκαλέσει την αντίδραση των Τουρκικών Αρχών, γεγονός που «ανάγκασε» τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Ελευθέριο Βενιζέλο, να «αποδοκιμάσει» με δημόσια δήλωσή του την παραπάνω ενέργεια του στρατιωτικού ιερέα,, τον οποίο κάλεσε και σε απολογία στο Γραφείο του.
Στην ιδιαίτερη όμως συνάντησή τους στο Γραφείο του Πρωθυπουργού η συμπεριφορά του Έλληνα Πρωθυπουργού υπήρξε …διαφορετική. Αγκάλιασε με μεγάλη συγκίνηση τον Παπά Φώτη και με δάκρυα στα μάτια είπε: , «θα ήθελα να είχα ακόμη πενήντα σαν και σένα…»
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΗΜΑ
Ο παπά-Φώτης μόλις μπήκε στην Αγία Σοφία έκανε τον σταυρό του και άρχισε λέει με τρεμάμενη από την συγκίνηση τα λόγια που λέει κάθε ιερέας μόλις μπαίνει στο Ιερό όταν ετοιμάζεται να ξεκινήσει την λειτουργία.

Εντοπίζει το χώρο στον οποίο βρισκόταν το Ιερό και η Αγία Τράπεζα. Βρίσκει ένα τραπεζάκι, το τοποθετεί σ’ αυτή τη θέση, ανοίγει την τσάντα του, βγάζει όλα τα απαραίτητα για τη Θεία λειτουργία, βάζει το πετραχήλι του και αρχίζει
– Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων.
Στο μεταξύ η Αγία Σοφία αρχίζει να γεμίζει με Τούρκους. Ο ιερέας δεν πτοείται και συνεχίζει.

Οι άλλοι κοιτάζουν σαστισμένοι πότε τον ατρόμητο παπά και πότε τους Τούρκους που μέχρι εκείνη τη στιγμή παρακολουθούν σιωπηλοί μη μπορώντας ίσως να πιστέψουν στα μάτια τους, γιατί αυτό που γινόταν εκείνη την ώρα μέσα στην Αγία Σοφία, ήταν πραγματικά κάτι το απίστευτο.

Οι Τούρκοι είναι έτοιμοι να τους επιτεθούν, όταν ένας Τούρκος αξιωματούχος παρουσιάζεται με την ακολουθία του και τους λέει: «Ντουρούν χέμεν….» (Αφήστε τους να περάσουν).
Το είπε με μίσος. Θα ήθελε να βάψει τα χέρια του στο αίμα τους, όμως εκείνη την στιγμή έτσι έπρεπε να γίνει, αυτό επέβαλαν τα συμφέροντα της πατρίδας του, δεν ήταν χρήσιμο γι’ αυτούς να σκοτώσουν τώρα πέντε Ρωμιούς αξιωματικούς μέσα στην Αγία Σοφία. Δεν ξεχνά ότι στ’ ανοιχτά της Πόλης βρίσκονται δύο ετοιμοπόλεμες Ελληνικές Μεραρχίες κι ακόμη ότι η Κωνσταντινούπολη βρίσκεται ουσιαστικά υπό την επικυριαρχία των νικητών του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου στους οποίους βέβαια δεν συμπεριλαμβάνονται οι Τούρκοι.
Στο άκουσμα αυτών των λόγων οι Τούρκοι υποχωρούν. Ο παπάς και οι άλλοι αξιωματικοί βγαίνουν από την Αγία Σοφία και κατευθύνονται προς την προκυμαία, όπου τους περιμένει η βάρκα.
Ένας μεγαλόσωμος Τούρκος τους ακολουθεί, σηκώνει ένα ξύλο και ορμά για να χτυπήσει τον ιερωμένο. Διαισθάνεται, ξέρει ότι αυτός ο παπάς είναι ο εμπνευστής, ο δημιουργός αυτού του γεγονότος.

Ο ηρωικός παπάς σκύβει για να προφυλαχθεί, αλλά ο Τούρκος καταφέρνει και τον χτυπά στον ώμο.
Ήδη, πλησιάζουν στην βάρκα.

Μπαίνουν όλοι μέσα. Ο ναύτης μαζεύει τα σχοινιά και αρχίζει γρήγορα να κωπηλατεί. Σε λίγο βρίσκονται πάνω στο Ελληνικό πολεμικό πλοίο ασφαλείς και θριαμβευτές!
ΠΗΓΗ: www.militaire.gr ( 14/11)
(Syros today.gr) ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Σήμερα η εκκλησία μας τιμά την μνήμη της Αγίας Νίνας Ισαποστόλου

Σύμφωνα με τον συναξαριστή, η Αγία Νίνα (ή Νίνω) γεννήθηκε στην Καππαδοκία, όπου κατοικούσαν πολλοί Γεωργιανοί και φέρεται ως συγγενής του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Γεωργίου...

Σήμερα η εκκλησία μας τιμά την μνήμη των των Αγίων Ερμύλου και Στρατόνικου των μαρτύρων και του Οσίου Μάξιμος του Καυσοκαλυβίτη

Σήμερα Τρίτη 13/1 η εκκλησία μας τιμά την μνήμη των των Αγίων Ερμύλου και Στρατόνικου των μαρτύρων και του Οσίου Μάξιμος του Καυσοκαλυβίτη Τα ονόματα...

«Κυριακάτικα»: Η επιστολή 207 Πυργίων στον Καποδίστρια εν έτει 1830 – Γιατί την είχαν στείλει – Τα ονόματα

Οι κοτσαμπάσηδες της περιοχης καθώς καί οι πολιτευτές συνασπισμένοι υπό τόν Λυκουργο Κρεστενίτη, δημιουργουσαν προσκόμματα στό έργο του Κυβερνήτη  του Αθανάσιου Φωτόπουλου, πρ. Καθηγητή Ιστορίας...

Η δολοφονία των αναπήρων στη ναζιστικη Γερμανια

Την 1η Ιανουαρίου 1934, οι εγκληματίες ναζιστές ενεργοποιούν τον νόμο για "πρόληψη απογόνων ασθενών με κληρονομικές ασθένειες" ενάντια σε ΑμεΑ που είχαν ψήφισει λίγους...

Η ναυμαχία της Λήμνου: Όταν το θωρηκτό Αβέρωφ έκλεισε τον τουρκικό στόλο μέσα στα στενά

Σαν σήμερα, πριν από 113 χρόνια, ο ελληνικός στόλος υπό την ηγεσία του Παύλου Κουντουριώτη σφράγισε την κυριαρχία του στις ελληνικές θάλασσες Η ναυμαχία της...

Σήμερα η εκκλησία τιμά την μνήμη των Οσίου Σεραφείμ του Σαρώφ

Σήμερα 2/1 η εκκλησία τιμά την μνήμη των Οσίου Σεραφείμ του Σαρώφ, Αγίου Σιλβέστρου Επισκόπου Ρώμης – Οσίου Σιλβέστρου εκ Ρωσίας. Έτσι λοιπόν τα ονόματα...

Τα άγνωστα Χριστούγεννα του 1944 στη Μυτιλήνη

Ο Δεκέμβρης του 1944 στη Μυτιλήνη έληξε με τη νίκη των δυνάμεων της αριστεράς που με διαπραγματεύσεις αλλά και έντονη την παρουσία των στρατιωτικών...

Σαν σήμερα 18 Δεκεμβρίου 1803 ο “Χορός του Ζαλόγγου”

Διηγηθείτε στα παιδιά σας τι διαδραματίστηκε τότε στο Σούλι Εξηγείστε τους γιατί οι Σουλιώτισσες προτίμησαν γι' αυτές και τα παιδιά τους τον θάνατο παρά την...

Οι Άγιοι Ευστράτιος, Αυξέντιος, Ευγένιος, Μαρδάριος και Ορέστης τιμώνται σήμερα, Σάββατο 13 Δεκεμβρίου

Εορτολόγιο: Σε ποιους να ευχηθείτεΆρης Ευστράτιος, Ευστράτης, Στρατής, Στράτος, Ευστρατάς, Στρατάς, Ευστρατία, Στρατούλα, Στράτα, Ευστρατούλα Αυξέντιος, Αυξέντης, Αυξεντία, Αυξεντούλα Ευγένιος, Ευγένης Μαρδάριος, Μαρδάρης,...

Η σφαγή στα Καλαβρυτα σαν σήμερα το 1943: Ένα από τα πιο φρικτά εγκλήματα πολέμου των Γερμανών που διαπράχθηκαν στην κατεχόμενη Ελλάδα

Η Σφαγή των Καλαβρύτων έλαβε χώρα στις 13 Δεκεμβρίου 1943, από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής της 117ης Μεραρχίας Καταδρομών (Jäger-Division) Η επιχείρηση «Καλάβρυτα» (Unternehmen Kalavryta)...

Άγιος Νικόλαος: Γιατί είναι προστάτης του Ναυτικού

Θεωρείται προστάτης των ναυτικών σε όλο τον κόσμο και δεν είναι τυχαίο. Κάποτε αποφάσισε να ταξιδέψει με πλοίο στους Άγιους Τόπους, για να προσκυνήσειΚατά...

Ρησεις Αγιου Πορφυριου

ΡΗΣΕΙΣ ΑΓΙΟΥ ΠΟΡΦΥΡΙΟΥ "Κοιμήθηκε" σαν σήμερα το 1991, ας έχουμε την ευχή και την ευλογία του...«Ο Θεός μας αγαπάει πολύ, μας έχει στο νου Του...

Άγιος Ανδρέας, γιορτάζει σημερα 30 Νοεμβρίου

Ένας από τους 12 Αποστόλους, ο επονομαζόμενος και Πρωτόκλητος, επειδή πρώτος αυτός, μαζί με τον αδελφό του Πέτρο, κλήθηκε να ακολουθήσει τον Ιησού Η μνήμη...

Άγιος Στυλιανός: Ο Προστάτης των παιδιών και Ιατρός τεκνογονίας

Γνώριζε ο Άγιος Στυλιανός, ότι για να κερδίσει κάνεις την Βασιλεία των Ουρανών πρέπει να έχει την ψυχή του σαν την ψυχή των μικρών παιδιών...

Άγιος Στυλιανός: Προστάτης των βρεφών και νηπίων και θεραπευτής παιδικών ασθενειών – Ο βίος του και η λαογραφία

Ασκήσεως πέπτωκεν ο στερρός στυλος. Στυλιανός γάρ τόν βίον καταστρέφει.Ο Όσιος Στυλιανός ήταν γιος πλουσίων γονέων (που μάλλον γεννήθηκε στην Παφλαγονία, χωρίς αυτό να είναι...

Αγία Αικατερίνη: Η προστάτιδα δεκάδων επαγγελμάτων και ανύπαντρων γυναικών

Η Αγία Αικατερίνη είναι από τα πρόσωπα εκείνα της Ορθοδοξίας που η ζωή και η δράση της αγγίζει τα όρια του μύθουΤιμάται παντού, παρά...

113 χρόνια από τότε που ο Ελληνικός Στρατός απελευθέρωσε το χωριό Πεστά Ιωαννίνων από τον τούρκο κατακτητή

Στις 29 Νοεμβρίου 2025, συμπληρώνονται 113 χρόνια από τότε που ο Ελληνικός Στρατός απελευθέρωσε το χωριό Πεστά Ιωαννίνων από τον τούρκο κατακτητή μετά από σκληρή μάχη που...

Η μαύρη επέτειος της παράνομης ανακήρυξης του ψευδοκράτους

Στις 15 Νοεμβρίου 1983 η Τουρκία επιχείρησε να εδραιώσει και να νομιμοποιήσει τα τετελεσμένα της βάρβαρης εισβολής μέσω της παράνομης ανακήρυξης του ψευδοκράτους Ο Πρόεδρος...

Άγιος Μηνάς: Ο μεγαλομάρτυρας και θαυματουργός

Άγιος Μηνάς: Ανήκει στους πιο δημοφιλείς Αγίους της Εκκλησίας μας Γεννήθηκε το 245 μ.Χ. στο Νίκιο της Κάτω Αιγύπτου.Οι γονείς του Αγίου ήταν ειδωλολάτρες.Ο Μηνάς...

Μαρτυρίες γιά συμβάντα, στό έπος του ΄40 Από τό αρχειο του υποστράτηγου Δρακούλη Βασιλαράκου

Πρόλογος Δέν ειναι μόνο τά πρόσωπα πού έχουν τή δική τους ιστορία, αλλά καί τά κείμενα, τά έργα τέχνης καί γενικως όλα τά πράγματα. Μπορει νά περάσουν...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ