Ποιος φιλελευθερισμός;

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Μια εξαιρετικώς ενδιαφέρουσα δημοσκόπηση για τον φιλελευθερισμό στην Ελλάδα μού έστειλε προχθές προς μελέτη ο φίλος επικεφαλής της εταιρίας δημοσκοπήσεων Kapa Research Ντίνος Ρουντζούνης μαζί με τα συμπεράσματά της και ένα σημείωμα του δρος Αθανασίου Γραμμένου, ο οποίος ηγείται του ελληνικού παραρτήματος του Ιδρύματος Φρίντριχ Νάουμαν στην Αθήνα.

Από τον Μανώλη Κοττάκη

«Εστία»

Το γερμανικό ίδρυμα ήταν ο εντολεύς της δημοσκοπήσεως και, αν κρίνω από τις καταληκτικές ερωτήσεις που υποβλήθηκαν στους πολίτες, αυτό που διερευνήθηκε δεν ήταν μόνο ο βαθμός αποδοχής του φιλελευθερισμού στην Ελλάδα αλλά και η πιθανότης επιτυχίας ενός ανεξάρτητου κόμματος του φιλελεύθερου Κέντρου στις προσεχείς -με απλή αναλογική- εκλογές. Στα αριστερά της Ν.Δ. Τα εγχειρήματα του Ποταμιού, της Φιλελεύθερης Συμμαχίας και της Δημιουργίας Ξανά που δοκιμάστηκαν σε προηγούμενες αναμετρήσεις απέτυχαν.

Ο Έλλην Γκένσερ δεν ευρέθη, ακόμη αναζητείται. Διάβασα με συμπάθεια την έρευνα, ως μέλος της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ είχα παρακολουθήσει πολλές φορές ημερίδες των Ιδρυμάτων Αντενάουερ (κυρίως) και δευτερευόντως Νάουμαν (στην Ελλάδα επισήμως από το 2012) και γνωρίζω άριστα τι τα απασχολεί. Τι ψάχνουν. Παρά τη σαφή πρόοδο που υπάρχει από το 1990 στην κοινωνία μας, ειδικώς στη νέα γενιά, δεν νομίζω ότι αυτό που ψάχνουν υπάρχει.

Η Ελλάς δεν είναι φιλελεύθερη χώρα όπως την εννοούν και οι πολίτες προσφεύγουν σε αμιγώς φιλελεύθερες λύσεις σε εξαιρετικώς έκτακτες περιστάσεις. Για να απαλλαγούν από κακές, κάκιστες κυβερνήσεις ή επικίνδυνους πρωθυπουργούς, όπως το ΠΑΣΟΚ του 1989 ή ο ΣΥΡΙΖΑ του 2019.

Οι φιλελεύθεροι μεταπολεμικώς κυβερνούν βραχυβίως την Ελλάδα και ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ο πρώτος που καλείται να σπάσει τον κανόνα. Γιατί βραχυβίως; Διότι ο συντηρητισμός είναι ο πλειονοτικός παραδοσιακός κορμός της ελληνικής κοινωνίας και ο φιλελευθερισμός ο μειονοτικός πλούτος που μπολιάζει με πρωτοπορίες τον κορμό. Δεν είναι αυτός ο κορμός της ελληνικής κοινωνίας όμως. Η έρευνα το αποδεικνύει περίτρανα: Τόσο ο κορμός της ελληνικής κοινωνίας όσο και η συντριπτική πλειονότης των ψηφοφόρων της Ν.Δ. είναι συντηρητικοί. Με την καλή έννοια. Εις τρόπον ώστε, αν έπρεπε να τεθεί ένα ερώτημα, αυτό δεν θα ήταν αν πρέπει να ιδρυθεί ανεξάρτητο κόμμα του κοσμοπολίτικου Κέντρου, αλλά ανεξάρτητο κόμμα του πατριωτικού Κέντρου. Κόμμα που να συνθέτει και όχι να γκετοποιεί. Και κατά τούτο απορώ με το συμπέρασμα του δρος Αθανασίου Γραμμένου, ότι η έρευνα ενθαρρύνει την ίδρυση φιλελεύθερου κόμματος. Κωδικοποιώ απαντήσεις:

– Το 54% των Ελλήνων πιστεύει στην ελεύθερη αγορά και το 40% στον κρατικό σχεδιασμό (!)

– Το 65% των Ελλήνων θέλει το κράτος ρυθμιστή της ελεύθερης αγοράς.

– Το 71% ζητά να διαμορφώνει το κράτος και όχι η ελεύθερη αγορά τις τιμές των αγαθών (!)

– Δεύτερη πιο δημοφιλής ιδεολογία μετά το Κέντρο είναι ο… σοσιαλισμός!

– Το 64% των Ελλήνων είναι κατά της παγκοσμιοποίησης και το 52% ζητά την απαγόρευση της δημοσίευσης απόψεων που θεωρούνται επικίνδυνες.

– Το 66% των Ελλήνων θεωρεί ότι οι μετανάστες «επιβαρύνουν», το 66% διαφωνεί με το τέμενος (με αποχρώσεις), το 60% λέει «όχι» στην υιοθεσία τέκνων από ομοφυλοφίλους, το 47% «όχι» στην κάνναβη και το 70% «όχι» στις καταλήψεις.

– Ο Στρατός είναι ο πρώτος σε εμπιστοσύνη θεσμός (69%) σε ένα σκηνικό που καταρρέει, ενώ το 50% των Ελλήνων (έναντι 47%) ζητά σύρραξη με την Τουρκία, αν χρειαστεί, καθώς οι παραχωρήσεις που κάνουν στα εθνικά θέματα οι πολιτικοί θεωρούνται (64%) υπερβολικές.

– Ακόμη και οι θεσμοί της δημοκρατίας, η οποία ως πολίτευμα θεωρείται αποδεκτό με τα προβλήματά του (91%), είναι υπό κατάρρευση: Δικαιοσύνη, ΜΜΕ, Εκκλησία, κόμματα, Κοινοβούλιο, συνδικαλιστές, τράπεζες είναι στα τάρταρα της εμπιστοσύνης. Κατά μείζονα λόγο τα ποσοστά του συντηρητισμού είναι στον «ουρανό» μεταξύ των ψηφοφόρων της Ν.Δ., όπως η έρευνα επισημαίνει. Οι νεοδημοκράτες ζητούν νόμο και τάξη σε ποσοστό 60% (39% ο εθνικός μέσος όρος), να λαμβάνεται υπ’ όψιν η θρησκεία στη χάραξη πολιτικής σε ποσοστό 53% (32% ο μέσος όρος), επιθυμούν ολιγότερα δικαιώματα (39% έναντι 62%) και περισσότερη δικαιοσύνη και αξιοκρατία. Αυτό είναι και το μέγα ζητούμενο της κοινωνίας στο σύνολό της: Οι αξίες για τις οποίες διψά είναι η δικαιοσύνη και η αξιοκρατία, και τριτευόντως τα ανθρώπινα δικαιώματα, που τόσο λανσάρονται από τα ΜΜΕ. Θεωρώ κορωνίδα των συμπερασμάτων της έρευνας το εύρημα που λέει ότι το 82% των οπαδών της Ν.Δ. βλέπει ως «απειλή» τον ΣΥΡΙΖΑ και το 70% των οπαδών του ΣΥΡΙΖΑ «απειλή» τη Ν.Δ.

Ποσοστό που «αβγατίζει» όσο οι βάσεις των κομμάτων της Αριστεράς θα συναντώνται στην πορεία του Πολυτεχνείου του 2019, στο Εφετείο το 2020, στα επεισόδια για το Πολυτεχνείο το 2020. Εκτός από δύο Αμερικές, έχουμε με τις παρούσες πολωτικές ηγεσίες και δύο Ελλάδες. Αναβιώνουν σταδιακώς σκληρές διαχωριστικές γραμμές: Κράτος – Αγορά, Γηγενείς – Μετανάστες, Αντιδεξιά – Aντικομμουνισμός, Δικαιωματισμός – Αντιδικαιωματισμός, Εκκλησία – Τζαμιά, Χριστιανισμός – Ριζοσπαστικό Ισλάμ, Σύστημα – Αντισύστημα, Τάξη – Αταξία, Παγκοσμιοποίηση – Αντιπαγκοσμιοποίηση.

Τα πραγματικά ζητούμενα σε αυτή τη φάση είναι δύο: Η σύνθεση των δύο Ελλάδων. Και η αποκατάσταση της νοσούσης φιλελεύθερης δημοκρατίας στα μάτια των πολιτών. Διότι ούτε φιλελευθερισμό έχουμε όταν οι πολίτες ζητούν να διαμορφώνει το κράτος τις τιμές των αγαθών ούτε φιλελεύθερη δημοκρατία όταν οι πολίτες αμφισβητούν και τους τέσσερις πυλώνες της – Κοινοβούλιο, κόμματα, Δικαιοσύνη, ΜΜΕ.

Έχουμε νοθευμένο φιλελευθερισμό, των ολιγοπωλιακών καρτέλ και της αναξιοκρατίας, αλλά και υπό αμφισβήτηση αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Για να φθάνει ο Ελλην, το πιο ελεύθερο πνεύμα του κόσμου, να ζητά τη βοήθεια του κράτους για να σωθεί από την αισχροκέρδεια, τη φτώχεια και την αναξιοκρατία, για να μας λέει καταπρόσωπο ότι «ΜΜΕ και πολιτική είστε σφιχταγκαλιασμένοι και δεν σας εμπιστεύομαι» (τα τελευταία δύο χρόνια περισσότερο μάλιστα) και για να φωνάζει «όχι άλλες παραχωρήσεις» στα εθνικά θέματα, σημαίνει ότι το «Όχι» του δημοψηφίσματος ανασυγκροτείται ανεπαισθήτως και, μάλιστα, χωρίς τον συστημικό ΣΥΡΙΖΑ. Για όσο χρόνο δεν υπάρχει κάτι που να το εκφράζει ενωτικά οι δύο Ελλάδες θα κρατούν μέσα τους αυτά που τους ενώνουν και θα κονταροχτυπιούνται στους ανά την επικράτεια καφενέδες του facebook και του twitter γι’ αυτά που τις διχάζουν. Υποστηρίζοντας απρόθυμα πολωτικές ηγεσίες.

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι τι άποψη έχουν οι Ελληνες για τον φιλελευθερισμό, αλλά για ποιον φιλελευθερισμό. Ο κοινωνικός φιλελευθερισμός του υπουργού Οικονομικών του Αντενάουερ Λούντβιχ Ερχαρτ πάντως -που ταιριάζει στη φύση του κατά βάση κρατιστή Ελληνα, ο οποίος δεν εμπιστεύεται τη στημένη «αυτορρύθμιση» της αγοράς- είναι μάλλον αποσυνάγωγος σήμερα στην κεντροδεξιά παράταξη. Προελαύνει ο φιλελευθερισμός των ολιγοπωλίων. ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Πόθεν Έσχες των πολιτικών μας αρχηγών: Η κοινή γνώμη παραξενεύτηκε με την κίνηση του Ανδρουλάκη

Την επικαιρότητα έχει απασχολήσει το Πόθεν Έσχες των πολιτικών μας αρχηγών Η κοινή γνώμη παραξενεύτηκε με αυτή την κίνηση του Ανδρουλάκη ο οποίος διόρθωσε το...

Πρέπει να γίνει η Συνταγματική Αναθεώρηση; – Απαντούν Παυλόπουλος, Βλαχόπουλος, Κοντιάδης, Σωτηρέλλης

«Κάτι παραπάνω από αναγκαία η αναθεώρηση του Συντάγματος, υπό τις παρούσες συνθήκες δεν πρέπει να προχωρήσει», είναι η κυρίαρχη άποψη.Με το που κατατέθηκε η...

Αυτό το πρωτάθλημα της ΑΕΚ είναι για τη γιαγιά Μαρούκα!

ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΤΗΣ ΑΕΚ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΓΙΑΓΙΑ ΜΑΡΟΥΚΑ! Η γιαγιά μου, η Μαρούκα, γεννημένη στη Μικρά Ασία, δεν είχε δει ποτέ της την...

Ινστιτούτο ΠΥΞΙΔΑ: Εκδήλωση-συζήτηση την Παρασκευή 15 Μαίου 2026 στις 18.30 στην αίθουσα «Γεώργιος Αναστασόπουλος» της ΕΣΗΕΑ

Επ’ αφορμή των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα στην Μέση Ανατολή, των γεωπολιτικών ανακατατάξεων που κυοφορούνται και των επιπτώσεων αυτών σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και δίνοντας...

Ιδεώδης συγκυρία

Ιδεώδης συγκυρία Κώστα Δημ Χρονόπουλου *Θετική η τελευταία συμφωνία Ελλάδας –Γαλλίας. Όχι μόνον επειδή θωρακίζει τη χώρα μας σε περίπτωση έξωθεν απειλής , αλλά και για...

Βόμβες από τον Γιώργο Χαρβαλιά: Σημάδια εκτροπής του Δημοκρατικού πολιτεύματος σε καιρούς παγκόσμιας δυστοπίας

Από το drone στη Λευκάδα, τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τα Τέμπη και τις υποκλοπές, μέχρι τις ανεξέλεγκτες, όπως λέει, ροές μεταναστών και το δημογραφικό, με κορωνίδα...

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (46ο Μέρος)

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης Βασίλης Δημ. Χασιώτης Ε. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 1940 (1940-1949)Μέρος 46ο(συνέχεια...

89χρονος πιστολέρο: Πότε θα πληροφορηθεί η Κοινωνία υπεύθυνα, από εργατολόγο, για τους λόγους που έφεραν σε αυτή την κατάσταση έναν άνθρωπο;

Διεξάγεται μία διαδικτυακή δημοσκόπηση στο ερώτημα αν θα πρέπει να είναι προφυλακισμένος ο 89χρονος «πιστολέρο» του ΕΦΚΑ και των δικαστηρίων. Αν είναι δυνατόν! Μα και...

Ινστιτούτο ΠΥΞΙΔΑ: Εκδήλωση-συζήτηση την Παρασκευή 15 Μαίου 2026 στις 18.30 στην αίθουσα «Γεώργιος Αναστασόπουλος» της ΕΣΗΕΑ

Επ’ αφορμή των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα στην Μέση Ανατολή, των γεωπολιτικών ανακατατάξεων που κυοφορούνται και των επιπτώσεων αυτών σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και δίνοντας...

Η διεκδίκηση των κλαπέντων από τους Βουλγάρους Χειρογράφων και Κειμηλίων της Ιεράς Μητροπόλεως Σερρών και Νιγρίτης με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Η διεκδίκηση των κλαπέντων από τους Βουλγάρους Χειρογράφων και Κειμηλίων της Ιεράς Μητροπόλεως Σερρών και Νιγρίτης με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Προκόπιος Παυλόπουλος Σέρρες, 10.5.2026 Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας,...

Η αποκοπή του «ομφάλιου λώρου» με την Ελλάδα

Προμελετημένη προετοιμασία για τουρκική εισβολή από τους αυτουργούς για 10 χρόνια μπροστά. Της Φανούλας Αργυρου από το simerini.sigmalive.comSir Crispin Tickell.Σε συνέχεια του άρθρου μου «Η...

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (45ο Μέρος)

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης Βασίλης Δημ. Χασιώτης  Δ. ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ...

Η σημερινή κατάσταση της πολιτικής πραγματικότητας στη χώρα μας δεν εμπνέει τη νεολαία για κανένα αισιόδοξο αύριο

Η σημερινή κατάσταση της πολιτικής πραγματικότητας στη χώρα μας δεν εμπνέει τη νεολαία για κανένα αισιόδοξο αύριο αφού η κατάσταση είναι κατακερματισμένη ανάμεσα στα κόμματα...

Ο Μητσοτάκης κραυγάζοντας πατριωτικά, κατηγόρησε την αντιπολίτευση πως με πατριωτικές κραυγές δεν γίνεται πολιτική

Ο Μητσοτάκης στην ομιλία του στη Θεσσαλονίκη που επικεντρώθηκε στα Ραφάλ και στα F16 (επιτυχία του Πάνου Καμμένου τον οποίο εξύβριζε) όπως και στα...

Γιώργος Βενετσάνος: Ένα δώρο από το πουθενά

Ένα δώρο από το πουθενά Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος Σύμφωνα με τα πρόσφατα γεγονότα, εντοπίστηκε ένα θαλάσσιο drone το οποίο φέρεται να είναι ουκρανικής κατασκευής. Το...

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (44ο Μέρος)

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης Βασίλης Δημ. Χασιώτης :  Δ. ΠΕΡΙΟΔΟΣ...

Η αδηφάγος κερδοφορία των τραπεζών και οι δίκαιες προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για την στήριξη των αδυνάτων

Η αδηφάγος κερδοφορία των τραπεζών και οι δίκαιες προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για την στήριξη των αδυνάτων    Γράφει ο  Πάνος Ν. ΑβραμόπουλοςΠαρακολουθώντας κανείς τα οικονομικά μας...

”Ιδρωμένες φανέλες” και ”λερωμένα σώβρακα”

”Ιδρωμένες φανέλες” και ”λερωμένα σώβρακα” Θέλει ο παπάς ν’ αγιάσει και δεν τον αφήνουν οι διάβολοι. Δεν ήταν στις προθέσεις μου να ασχοληθώ, άμεσα,με την τρέχουσα...

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (43ο Μέρος)

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης Βασίλης Δημ. Χασιώτης Δημοσιεύτηκε στο ιστολόγιο...

Το δασκαλεμένο Ιράν σε μία έξαρση επίδειξης των ειρηνευτικών του «ευαισθησιών»

Το δασκαλεμένο (και η Τουρκία συμπτωματικά κομπάζει μαζί του ταυτόχρονα για τους δικούς της) Ιράν σε μία έξαρση επίδειξης των ειρηνευτικών του «ευαισθησιών» έδειξε μάλιστα...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ