Σωτήριος Κροκιδάς – Πρωθυπουργός διμήνου με περιορισμένες εξουσίες

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κορίνθιος νομομαθής και πολιτικός, ο οποίος διατέλεσε επί δίμηνο πρωθυπουργός από τις 17 Σεπτεμβρίου έως τις 14 Νοεμβρίου του 1922.

Ο Σωτήριος Κροκιδάς γεννήθηκε το 1852 στο Βασιλικό (σημερινή Σικυώνα) Κορινθίας. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μετεκπαιδεύτηκε στη Γαλλία στο Εμπορικό Δίκαιο. Αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1880 και δίδαξε ως υφηγητής Εμπορικό Δίκαιο στο ίδιο πανεπιστήμιο από το 1881 έως το 1897.

Το 1883 εκλέχθηκε δήμαρχος Σικυώνος-Κιάτου για μια τετραετία και το 1892 μεταπήδησε στην κεντρική πολιτική σκηνή, καθώς εκλέχθηκε βουλευτής Κορινθίας. Επανεκλέχθηκε βουλευτής Κορινθίας στις εκλογές του 1899, 1905, 1906, 1910 και 1912. Τον Ιούλιο του 1917 διορίσθηκε γενικός γραμματέας του Υπουργείου Δικαιοσύνης και εν συνεχεία διετέλεσε γενικός διοικητής Κρήτης, από τις 29 Αυγούστου έως τις 7 Νοεμβρίου 1922.

Στις 17 Σεπτεμβρίου 1922 ο Κροκιδάς ανέλαβε την πρωθυπουργία της χώρας, με πρωτοβουλία της Επαναστατικής Επιτροπής, που προέκρινε τον σχηματισμό μιας μεταβατικής κυβέρνησης, μετριοπαθούς σύνθεσης, η οποία θα οδηγούσε την Ελλάδα σε εκλογές. Είχε προηγηθεί η Μικρασιατική Καταστροφή, το κίνημα των αξιωματικών υπό τον Νικόλαο Πλαστήρα (11 Σεπτεμβρίου), η εξορία του βασιλιά Κωνσταντίνου στην Ιταλία και η ανάρρηση στο θρόνο του Γεωργίου Β’ (14 Σεπτεμβρίου).

Αρχικά, η Επαναστατική Επιτροπή (την αποτελούσαν οι συνταγματάρχες Νικόλαος Πλαστήρας και Στυλιανός Γονατάς και ο αντιπλοίαρχος Δημήτριος Φωκάς) είχε διορίσει πρωθυπουργό τον Αλέξανδρο Ζαΐμη, ο οποίος όμως απουσίαζε στο εξωτερικό, γι’ αυτό και επελέγη ο Κροκιδάς, ο οποίος όμως επίσης βρισκόταν εκτός Αθηνών. Γι’ αυτό προτάθηκε ως προσωρινός πρωθυπουργός ο Αναστάσιος Χαραλάμπης, που παρέμεινε για μια μέρα (16 Σεπτεμβρίου) μέχρι να επιστρέψει από την Κορινθία και να ορκιστεί ο Κροκιδάς ενώπιον του νέου βασιλιά Γεωργίου Β’.

Η κυβέρνηση Κροκιδά είχε περιορισμένες εξουσίες, αφού τις τύχες της χώρας διαφέντευε η Επαναστατική Επιτροπή. Της εκχωρήθηκε το δικαίωμα να εκδίδει νομοθετικά Βασιλικά Διατάγματα και πράξεις συντακτικού περιεχομένου, με τις οποίες αναστέλλονταν ή τροποποιούνταν διατάξεις του ισχύοντος Συντάγματος. Επί των ημερών της, η χώρας μας προσχώρησε στη Συνθήκη των Μουδανιών (11 Οκτωβρίου 1922) -παρότι δεν είχε υπογραφεί από την ελληνική αντιπροσωπεία και παρά τις αντιρρήσεις του Πλαστήρα- με την οποία εκκενώθηκε από τον ελληνικό πληθυσμό η Ανατολική Θράκη και καθορίσθηκαν τα ελληνοτουρκικά σύνορα στο ποταμό Έβρο.

Η κυβέρνηση Κροκιδά άρχισε να κλονίζεται στις αρχές Νοεμβρίου, εξαιτίας της Δίκης των Έξι. Τις βραδινές ώρες της 11ης Νοεμβρίου 1922 ο Κροκιδάς ανακοίνωσε την παραίτηση της κυβερνήσεώς του στην Επαναστατική Επιτροπή, επειδή αυτός και άλλα μέλη του υπουργικού συμβουλίου διαφωνούσαν με την επικείμενη εκτέλεση των δικαζομένων ως πρωταιτίων της Μικρασιατικής Καταστροφής. Την επόμενη ημέρα υπέβαλε την παραίτησή του στον βασιλιά Γεώργιο Β’.

Παρέμεινε στη θέση του έως τις 14 Νοεμβρίου, οπότε παρέδωσε την πρωθυπουργία στον συνταγματάρχη Στυλιανό Γονατά, μία ημέρα πριν από την εκτέλεση των «έξι».

Ο Σωτήριος Κροκιδάς έγραψε τα βιβλία Περί παραγγελίας εν γένει (διατριβή επί υφηγεσία, 1880) και το δίτομο Εγχειρίδιον Εμπορικού Δικαίου (1894-1896), ενώ μετέφρασε το βιβλίο του Κάρολου Ζιδ Πολιτική Οικονομία (1912). Πέθανε στις 29 Ιουλίου 1924 στο Περιγιάλι Κορινθίας, σε ηλικία 72 ετών.

Η σύνθεση της κυβέρνησης του Σωτηρίου Κροκιδά

Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου (πρωθυπουργός) και Υπουργός Εσωτερικών: Σωτήριος Κροκιδάς (πανεπιστημιακός-πολιτικός)
Υπουργός Στρατιωτικών: Αναστάσιος Χαραλάμπης (στρατιωτικός-πολιτικός)
Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και προσωρινά Εξωτερικών: Ευθύμιος Κανελλόπουλος (διπλωματικός)
Υπουργός Δικαιοσύνης: Φίλιππος Βασιλείου (δικαστικός)
Υπουργός Εκκλησιαστικών και Δημοσίας Εκπαιδεύσεως: Ιωάννης Σιώτης (ιατρός)
Υπουργός Συγκοινωνίας και προσωρινώς Ταχυδρομείων, Τηλεγράφων και Τηλεφώνων: Πέτρος Καλλιγάς (αρχιτέκτων-μηχανικός και πολιτικός)
Υπουργός Περιθάλψεως: Απόστολος Δοξιάδης (ιατρός-πολιτικός)
Υπουργός Επισιτισμού και προσωρινώς Οικονομικών και Δημοσίου Θησαυρού: Γεώργιος Εμπειρίκος (εφοπλιστής – πολιτικός)
Υπουργός Ναυτικών: Δημήτριος Παπαχρήστου (στρατιωτικός)
Υπουργός Οικονομικών (Διορισμός 19/9/1922): Αλέξανδρος Διομήδης (οικονομολόγος – πολιτικός)
Υπουργός Εξωτερικών (Διορισμός 3/10/1922): Νικόλαος Πολίτης (διπλωματικός)
Υπουργός Ταχυδρομείων, Τηλεγράφων και Τηλεφώνων (Διορισμός 6/10/1922): Αντώνιος Χρηστομάνος (ιατρός – πολιτικός)
Υπουργός Γεωργίας (Διορισμός 9/11/1922): Αλέξανδρος Μυλωνάς (οικονομολόγος-πολιτικός)

sansimera

ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Άγιος Στυλιανός: Ο Προστάτης των παιδιών και Ιατρός τεκνογονίας

Γνώριζε ο Άγιος Στυλιανός, ότι για να κερδίσει κάνεις την Βασιλεία των Ουρανών πρέπει να έχει την ψυχή του σαν την ψυχή των μικρών παιδιών...

Άγιος Στυλιανός: Προστάτης των βρεφών και νηπίων και θεραπευτής παιδικών ασθενειών – Ο βίος του και η λαογραφία

Ασκήσεως πέπτωκεν ο στερρός στυλος. Στυλιανός γάρ τόν βίον καταστρέφει.Ο Όσιος Στυλιανός ήταν γιος πλουσίων γονέων (που μάλλον γεννήθηκε στην Παφλαγονία, χωρίς αυτό να είναι...

Αγία Αικατερίνη: Η προστάτιδα δεκάδων επαγγελμάτων και ανύπαντρων γυναικών

Η Αγία Αικατερίνη είναι από τα πρόσωπα εκείνα της Ορθοδοξίας που η ζωή και η δράση της αγγίζει τα όρια του μύθουΤιμάται παντού, παρά...

113 χρόνια από τότε που ο Ελληνικός Στρατός απελευθέρωσε το χωριό Πεστά Ιωαννίνων από τον τούρκο κατακτητή

Στις 29 Νοεμβρίου 2025, συμπληρώνονται 113 χρόνια από τότε που ο Ελληνικός Στρατός απελευθέρωσε το χωριό Πεστά Ιωαννίνων από τον τούρκο κατακτητή μετά από σκληρή μάχη που...

Η μαύρη επέτειος της παράνομης ανακήρυξης του ψευδοκράτους

Στις 15 Νοεμβρίου 1983 η Τουρκία επιχείρησε να εδραιώσει και να νομιμοποιήσει τα τετελεσμένα της βάρβαρης εισβολής μέσω της παράνομης ανακήρυξης του ψευδοκράτους Ο Πρόεδρος...

Άγιος Μηνάς: Ο μεγαλομάρτυρας και θαυματουργός

Άγιος Μηνάς: Ανήκει στους πιο δημοφιλείς Αγίους της Εκκλησίας μας Γεννήθηκε το 245 μ.Χ. στο Νίκιο της Κάτω Αιγύπτου.Οι γονείς του Αγίου ήταν ειδωλολάτρες.Ο Μηνάς...

Μαρτυρίες γιά συμβάντα, στό έπος του ΄40 Από τό αρχειο του υποστράτηγου Δρακούλη Βασιλαράκου

Πρόλογος Δέν ειναι μόνο τά πρόσωπα πού έχουν τή δική τους ιστορία, αλλά καί τά κείμενα, τά έργα τέχνης καί γενικως όλα τά πράγματα. Μπορει νά περάσουν...

Ο ερχομός του πολέμου στα τηλεγραφήματα του ΑΠΕ και το ημερολόγιο του Γιώργου Σεφέρη

Γιώργος Σεφέρης Μέρες Γ΄(16. Απρίλη 1934-14. Δεκέμβρη 1940) εκδόσεις Ίκαρος Της Κατερίνας ΒλαχοδήμουΣεπτέμβρης 1938. Κυριακή Βράδυ, Κηφισιά(Γράμμα) «…Προχτές βράδυ ήρθα στην Κηφισιά, αργά στις 8.30. Κατά...

Θεόδωρος Κανδηλάπτης: Από τον Πόντο στην Αλεξανδρούπολη και στα βουνά της Βορείου Ηπείρου

Στο «Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας» Ο Οδυσσέας Ελύτης υμνεί τον ηρωισμό ενός νεαρού ανθυπολοχαγού που έπεσε ηρωικά μαχόμενος στα...

Τι συζήτησαν Μεταξάς και Γκράτσι πριν το ιστορικό «ΟΧΙ» που οδήγησε στον πόλεμο

Ο Εμμανουέλε Γκράτσι, πρέσβης της Ιταλίας στην χώρα μας, το 1940 Συμπρωταγωνιστής κι αυτός της ιστορικής εκείνης νύχτας της 28/10/1940 στο βιβλίο του, «Η αρχή...

Ύψωμα 731: Οι Θερμοπύλες πού δέν έπεσαν Ποτέ!

Στις αρχές Μαρτίου 1941, ο ίδιος ο Μπενίτο Μουσολίνι έφτασε στην Αλβανία για να παρακολουθήσει από κοντά τις επιχειρήσεις Κύριος στόχος, η διάσπαση του...

Πώς πήραμε τη Χειμάρρα: Οι καμπάνες των εκκλησιών άρχισαν να ηχούν χαρμόσυνα για πάνω από μία ώρα – Τα σπίτια σημαιοστολίζονταν το ένα μετά...

Η Χειμάρρα έπεσε! Τα έκτακτα παραρτήματα των εφημερίδων λίγο μετά το μεσημέρι γίνοταν ανάρπαστα στην Αθήνα και στον Πειραιά.Από τον Βασίλη Γαλούπη Εφημερίδα Δημοκρατία Οι...

Γυναίκες της Πίνδου: Οι ηρωίδες του έπους του ’40

Επιζήζασες του έπους του 40 μίλησαν στην ΕΡΤ και τη Δέσποινα Αμαραντίδου Βιντεο από παλιότερη εκδήλωση του 2020Εκτός από τους ήρωες στρατιώτες που έπεσαν στα...

Ο Άγνωστος Πόλεμος του ’40 – Το διπλωματικό και στρατιωτικό παρασκήνιο

Το διπλωματικό και στρατιωτικό παρασκήνιο της ιταλικής εισβολής στην Ελλάδα στις 28 Οκτωβρίου του 1940  Το παρουσίασε παλιότερα  η «Μηχανή του χρόνου». H εκπομπή ερευνά...

Ο πόλεμος του 1940 δεν ήταν μόνο μάχες με όπλα – Ήταν μάχη αξιών

Τιμούμε και αυτούς που πάλεψαν όχι μόνο στα πεδία των μαχών, αλλά και με το ήθος, την ανθρωπιά και την αλληλεγγύη τους Μέσα στο χιόνι...

Τα σπουδαία τραγούδια που γράφτηκαν για το έπος του ’40 και αναπτέρωσαν το ηθικό του στρατού και του λαού

Με τις φωνές τους έδιναν κουράγιο και δύναμη στους Έλληνες που αγωνίζονταν στον πόλεμο του ‘40 Ήταν οι φωνές και τα τραγούδια τους, που ταξίδευαν...

Έλληνες: Ο μόνος λαός που γιορτάζει την αρχή του πολέμου και όχι το τέλος του

Ο μόνος λαός που γιορτάζει την αρχή του πολέμου και όχι το τέλος του Τον πόλεμο θα τον χάναμε, και θα κέρδιζαν ο Άξονας, οι...

Με την “Μαντάμ Μπάτερφλάϋ”, άρχισε η Ιταλική επίθεση το 1940

Η τέχνη στην υπηρεσία μιάς ανομίας βλέψεων, που ενδύονται “φιλία” Ενώ οι προθέσεις είναι απατηλές και ο πολιτισμός χρησιμοποιείται ως στάχτη στα μάτια, για άλλες...

Η Ελληνική Μεραρχία Πεζικού που έκανε το Επος της Ηπείρου το χειμώνα του 1940

Στον πόλεμο του 1940-41 ο Ελληνικός Στρατός παρέταξε την μεγαλύτερη, αριθμητικά, δύναμη, στην ιστορία της Ελλάδας, από την προϊστορία έως σήμερα του Παντελή Καρύκα Συγγραφέα Στον...

Άγιος Ιάκωβος ο Απόστολος και Αδελφόθεος

Ο πρώτος επίσκοπος Ιεροσολύμων Η παράδοση αναφέρει ότι ήταν ένας από τους γιους του Ιωσήφ από άλλη γυναίκα, γι’ αυτό ονομαζόταν αδελφός του Κυρίου. Η...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ