Σάββατο, 3 Δεκεμβρίου, 2022

Μεγάλα μυαλά: Τόμας Χέντερσον

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ο αφορισμός από το πατριαρχείο και το τατουάζ του Κολοκοτρώνη

Τον Ιανουάριο του 1806, δεκαπέντε χρόνια πριν από την...

Η Ναυμαχία της Έλλης

Η Ναυμαχία της Έλλης ήταν η πρώτη από την...

Σπουδαίοι Έλληνες: Δημήτρης Θεοχάρης

Ο Δημήτριος Ρ. Θεοχάρης ή Δημήτρης Θεοχάρης (Αθήνα, 1919...

Μεγάλα μυαλά: Λουίς Φεδερίκο Λελουάρ

Ο Λουίς Φεδερίκο Λελουάρ (Luis Federico Leloir, 6 Σεπτεμβρίου...

Το Δόγμα Μονρόε -Ένας από τους πυλώνες της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ

Στις 2 Δεκεμβρίου του 1823 ο Αμερικανός πρόεδρος Τζέιμς...

Η Μάχη των Τριών Αυτοκρατόρων

Η Μάχη του Αούστερλιτς -Γνωστή και ως Μάχη των...

Σωσθένης της Μακεδονίας – Ένας στρατηγός μυστήριο

Ο Σωσθένης (θαν. 277 π.Χ.), ήταν Μακεδόνας στρατιωτικός, ευγενικής...

Γεράρδος Μερκάτορ – Ο πρωτοπόρος που χαρτογράφησε τον κόσμο

Ο Γεράρδος Μερκάτορ (Gerardus Mercator, 5 Μαρτίου 1512 –...

1η Δεκεμβρίου 1792: Γεννήθηκε o Αλέξανδρος Υψηλάντης

Στρατιωτικός, λόγιος και αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας. Γεννήθηκε την...

Άγνωστοι Έλληνες: Χαρίλαος Βασιλάκος

Ο Χαρίλαος Βασιλάκος (Τρίπολη 1877 – Αθήνα 1 Δεκεμβρίου...

Λορέντσο Γκιμπέρτι – Ο δημιουργός των Πυλών του Παραδείσου

O Λορέντσο Γκιμπέρτι (1378 – 1 Δεκεμβρίου 1455) ήταν...

Η Στοά του Αττάλου

 Η Στοά του Αττάλου στην ανατολική πλευρά της Αρχαίας...

Ιοδάμα: Το άσβεστο πυρ της θεάς Αθηνάς

«Όθεν αυτήν εθεοποίησαν οι Έλληνες, καθάπερ και την πολεμικωτάτην...

Σταυρός Αγίου Ανδρέα: Η ιστορία

Ο Άγιος Ανδρέας, πολιούχος της πόλης των Πατρών, είναι...

Η απελευθέρωση του Ναυπλίου – Γιατί γιορτάζουμε αυτό το ιστορικό γεγονός

Το πρωί της 30ής Νοεμβρίου 1822 τα Ελληνικά Στρατεύματα...

Ιππομέδοντας – Γίγαντας και ένας από τους Επτά επί Θήβας

Στην ελληνική μυθολογία ο Ιππομέδοντας (Ιππομέδων) είναι ο ένας...

Ο Τόμας Τζέιμς Άλαν Χέντερσον (28 Δεκεμβρίου 1798 – 23 Νοεμβρίου 1844) ήταν Σκωτσέζος αστρονόμος και μαθηματικός, γνωστός ως ο πρώτος άνθρωπος που μέτρησε την απόσταση του Άλφα Κενταύρου, του πλησιέστερου αστρικού συστήματος και ως ο πρώτος στην ιστορία Βασιλικός Αστρονόμος για τη Σκωτία.

Ο Χέντερσον γεννήθηκε στο Νταντί και πήγε εκεί στο γυμνάσιο αρρένων, ενώ στη συνέχεια μαθήτευσε ως δικηγόρος, κερδίζοντας εμπειρία ως σύμβουλος σε διάφορους ευγενείς. Ωστόσο, οι αγαπημένες ασχολίες του στον ελεύθερο χρόνο του ήταν η αστρονομία και τα μαθηματικά, και επινόησε μια νέα μέθοδο για τη χρήση σεληνιακών επιπροσθήσεων με σκοπό τη μέτρηση του γεωγραφικού πλάτους, την οποία διάβασε ο Τόμας Γιανγκ, υπεύθυνος του «Ναυτικού Αλμανάκ» του Βασιλικού Ναυτικού. Ο Γιανγκ βοήθησε τον νεαρό Χέντερσον να μπει στον κόσμο της αστρονομίας και με ένα γράμμα που είχε γράψει για να σταλεί μετά τον θάνατό του, το 1829, συνιστούσε στο Ναυαρχείο η θέση του να δοθεί στον Χέντερσον.

Στην Αφρική

Ο Χέντερσον δεν πήρε τελικώς αυτή τη θέση, αλλά η σύσταση του Γιανγκ ήταν αρκετή ώστε να του εξασφαλίσει μία θέση στο Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδος στη Νότια Αφρική. Εκεί πραγματοποίησε μεγάλο αριθμό αστρικών παρατηρήσεων από τον Απρίλιο του 1832 μέχρι τον Μάιο του 1833, μεταξύ των οποίων και αυτές για τις οποίες είναι γνωστός σήμερα. Τού είχε υποδειχθεί από τον Μάνουελ Τζ. Τζόνσον του αστεροσκοπείου της Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών στη Νήσο της Αγίας Ελένης ότι ο φωτεινός νότιος αστέρας Άλφα Κενταύρου είχε μεγάλη ιδία κίνηση, και ο Χέντερσον συμπέρανε ότι πιθανότατα ήταν σχετικώς κοντά στη Γη.

Τη δεκαετία 1830-1840 υπήρχε ένας ανταγωνισμός μεταξύ των αστρονόμων για το ποιος θα ήταν ο πρώτος που θα μετρούσε την απόσταση ενός αστέρα από την τροχιά της Γης χρησιμοποιώντας την ηλιοκεντρική παράλλαξη, κάτι δυνατό μόνο για τους εγγύτερους αστέρες. Ο Χέντερσον, αφού επέστρεψε στη Μεγάλη Βρετανία εξαιτίας προβλημάτων υγείας, άρχισε να επεξεργάζεται και να αναλύει τις μετρήσεις που είχε διεξαγάγει στη Ν. Αφρική, και τελικώς συμπέρανε ότι ο α Κενταύρου απείχε σχεδόν 1 παρσέκ, 3,25 έτη φωτός. Αυτή η τιμή είναι μέσα στα όρια του σφάλματός του σε σχέση με την πραγματική των 4,38 ετών φωτός, έχοντας μία διαφορά 25,8%.

Ωστόσο, ο Χέντερσον δίστασε να δημοσιεύσει το αποτέλεσμά του αμέσως, καθώς είχαν υπάρξει προηγούμενες απόπειρες για μέτρηση παραλλάξεως που είχαν κριθεί λανθασμένες εκ των υστέρων. Το αποτέλεσμα ήταν να «νικηθεί» από τον Φρίντριχ Βίλχελμ Μπέσελ, ο οποίος δημοσίευσε μία παραλλακτική απόσταση 10,3 ετών φωτός για τον αστέρα 61 Κύκνου (9,6% μικρότερη από την πραγματική απόσταση) το έτος 1838.

Ο Χέντερσον δημοσίευσε τα αποτελέσματά του το 1839. Αργότερα δημοσίευσε και επιβεβαιωτικές παρατηρήσεις του Τόμας Μακλήαρ. Ο α Κενταύρου παρέμεινε ο κοντινότερος στη Γη γνωστός αστέρας μέχρι την ανακάλυψη του Εγγύτατου του Κενταύρου το 1915 από τον Ρόμπερτ Ίνες (που μπορεί να ανήκει επίσης στο σύστημα του α Κενταύρου).

Στη Σκωτία

Στο μεταξύ, οι μετρήσεις του Χέντερσον στο Ακρωτήριο οδήγησαν στον διορισμό του ως του πρώτου στην ιστορία Βασιλικού Αστρονόμου για τη Σκωτία, το 1834. Επιπλέον, του προσφέρθηκε η κενή έδρα της Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου μετά από σύσταση του ίδιου του τότε πρωθυπουργού Λόρδου Μέλμπουρν.

Ας σημειωθεί ότι από όλους τους Βασιλικούς Αστρονόμους για τη Σκωτία μέχρι σήμερα μόνο τρεις ήταν Σκωτσέζοι και από αυτούς οι δύο (ο Χέντερσον και ο Μάλκολμ Λονγκαίρ) γεννήθηκαν στο Νταντί.

Από το 1834 μέχρι τον θάνατό του ο Χέντερσον εργάσθηκε στο Αστεροσκοπείο της Πόλεως του Εδιμβούργου (City Observatory, γνωστό τότε ως Αστεροσκοπείο του Λόφου Κάλτον).

Από το 1832 ο Χέντερσον ήταν ήδη μέλος της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας και τον Απρίλιο του 1840 δέχθηκε τη μεγαλύτερη τιμή, την εκλογή του ως εταίρου της Βασιλικής Εταιρείας.

Προσωπική ζωή και θάνατος

Ο Χέντερσον νυμφεύθηκε την Τζάνετ Μαίρη Άντι (Adie), κόρη του κατασκευαστή επιστημονικών οργάνων Αλεξάντερ Άντι, το 1836 και απέκτησαν μία κόρη, τη Τζάνετ Μαίρη Τζέιν Χέντερσον (1842-1893).

Εξασθενημένος από καρδιοπάθεια, δεν άντεξε τον θάνατο της συζύγου του στη γέννα της κόρης τους και τη συνακόλουθη έλλειψη φροντίδας και πέθανε δύο χρόνια αργότερα στο Εδιμβούργο, σε ηλικία 46 ετών. Η σορός του είναι θαμμένη στον οικογενειακό τάφο των Adie, στο Greyfriars Kirkyard.

wikipedia

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Τι σημαίνει η ελληνική γλώσσα λίγοι από μας το γνωρίζουν

Η Αγγλική γλώσσα έχει 490.000 λέξεις από τις οποίες...

Γιατί ο Παρθενώνας μένει όρθιος επί 2.500 χρόνια ενώ δεν έχει θεμέλια

Το μυστικό αποκαλύπτεται μετά από μελέτες που δείχνουν ότι,...

Κατερρευσαν οι αστυνομικοι με την παπαδιά: Πήρα τα 347000 ευρώ από τη θυρίδα για να...

Δεν πιστευαν στα αυτια τους οι αξιωματικοί της Οικονομικής...

Νεα σαρωτική παρέμβαση του Άκη Τσελέντη πριν λίγο

ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΣΑΣ «Αν με ξαναμπλοκάρουν οι γνωστοί άγνωστοι περιμένετε...

Το μυστήριο που κρύβουν οι λίμνες Ζερέλια εδώ και 12.500 χρόνια

Οι λίμνες Ζερέλια ή Ζηρέλια είναι δύο λίμνες κυκλικού...

Επιθυμίες και ηδονές στην ΠΟΛΙΤΕΙΑ του Πλάτωνα: ο άνθρωπος, το λιοντάρι και το τέρας

Στο κορυφαίο έργο της παγκόσμιας φιλοσοφίας «Πολιτεία», ο Πλάτωνας...

Σε ηλικια μόλις 46 ετων έφυγε απο τη ζωη η Δέσποινα Κυριακιδου, ιδιοκτήτρια εκδοτικού οίκου,...

Δέσποινά μου, Καλό Παράδεισο... Δεν βρήκα ούτε μια φωτογραφία που να είμαστε μαζί. Τελευταία που σε είδα, ήταν πριν ένα μήνα περίπου στην εκδήλωση για τον πατέρα σου - τον εκδότη μου, που με στήριξε, Τάσο Κυριακίδη. Μου ήρθε επιθυμία να βγούμε μαζί μια φώτο, αλλά μετά ντράπηκα να στο ζητήσω, γιατί φορούσες το μαύρο καπέλο στο κεφάλι , από αυτά, που συνήθως ...δεν βγάζουν δημόσια ...

Επίθεση στη μέση της Κηφισίας δέχθηκε ο δημοσιογράφος Γιαννης Στρατάκης

Πρωτοφανες συμβάν στην μέση του δρόμου οταν δικυκλιστής ακολούθησε...