τού Φοίβου Κλόκκαρη *
Μετά την Τουρκική εισβολή του 1974 στην Κύπρο ,διαπράχθηκαν σοβαρά λάθη στην διαχείρηση τού Κυπριακού από τις κυβερνήσεις τής Κυπριακής Δημοκρατίας(ΚΔ).Έκτοτε ακολουθείται λανθασμένη πορεία, η ανακοπή τής οποίας προυποθέτει αναγνώριση των λαθών ,που οφείλονται στην υποτίμηση της επικινδυνότητας τήςΤουρκικής καιΒρετανικής πολιτικής για την Κύπρο(επανάκτηση Kύπρου-διαίρει και βασίλευε),στην έλλειψη στρατηγικής αντίληψης για την ασφάλεια και στην αναποτελεσματική πολιτική τού κατευνασμού τήςΤουρκίας. Κυριότερα λάθη :
1.Λανθασμένη βάση λύσης.Η συγκατάνευση στη διεξαγωγή των χρονοβόρων ούτω καλουμένων διακοινοτικών συνομιλιών(ΔΣ) για λύσηΔΔΟ, με την υποτελή διοίκηση που εγκατέστησε παράνομα η Τουρκία στη Κύπρο και υπό την απειλή των Τουρκικών δυνάμεων κατοχής(ΤΔΚ) απενοχοποίησαν την Τουρκία και μετέτρεψαν το διεθνές έγκλημα της σε βάρος της ΚΔ(εισβολή- κατοχή- εποικισμός -εθνοκάθαρση) σε δικοινοτική διαφορά.ΣτίςΔΣ η τουρκική υποτελής διοίκηση υποστηρίζει τα συμφέροντα της Τουρκίας σε βάρος εκείνων του Κυπριακού κράτους .Όταν δεν υπάρχουν κοινά συμφέροντα μεταξύ δύο συνομιλητών δεν είναι δυνατόν να συγκροτηθεί κοινό βιώσιμο κράτος.Ηαπαίτηση τής Τουρκίας και Βρετανίας, για λύσηΔΔΟ δεν έπρεπε να γίνει αποδεκτή από την ΚΔ.Είναι ένα μη δημοκρατικό πολίτευμα, που επιβλήθηκε για να νομιμοποιήσει τα τετελεσμένα της Τουρκικής εισβολής/ κατοχής, να καταλύσει τηνΚΔ, να διχοτομήσει το έδαφος, τον λαό και την εξουσία και να επεκτείνει τον Τουρκικό έλεγχο σε όλη την Κύπρο.Η ΔΔΟ με εισήγηση τής Βρετανικής κυβέρνησης, περιλήφθηκε και στά ψηφίσματα τούΣΑ/ΟΗΕ(ψήφισμα 649/1990)χωρίς να προβάλει αντίρρηση η Κυπριακή κυβέρνηση.
2. Υποχωρήσεις στα θέματα ασφάλειας.Η ΚΔ υπέκυψε στις Τουρκικές απαιτήσεις :(1)να επικεντρωθούν οι ΔΣ στο κεφάλαιο της διακυβέρνησης( που ενδιαφέρει τήνΤουρκία για να γίνει διαμοιρασμός της εξουσίας και να εξισωθεί η μειοψηφία τώνΤουρκοκυπρίων με την πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων)και να μην συζητείται το κεφάλαιο της ασφάλειας, που ενδιαφέρει τους Έλληνες της Κύπρου και αποτελεί την ουσία του Κυπριακού προβλήματος(αναχρονιστικές εγγυήσεις, μονομερή επεμβατικά δικαιώματα,παράνομηΤουρκική εισβολή, αποχώρηση των Τουρκικών κατοχικών δυνάμεων κ.ά.).ΗΤουρκία θεωρεί τήνΚΔ εκλιπούσα και ότι αρμόδιότητα για το κεφάλαιο της ασφάλειας έχουν μόνο οι εγγυήτριες δυνάμεις (2)να αφοπλισθεί το Κυπριακό κράτος μετά τη λύση και να μην έχει δικαίωμα να έχει ένοπλες δυνάμεις( αυτό προέβλεπε και το σχέδιο Ανάν για να είναι εύκολη λεία στηνΤουρκική αρπακτικότητα, όπως επιδιώκει και για τα νησιά τού Αν. Αιγαίου)(3)να μην συμμετέχει ηΚΔ στις διεθνείς διασκέψεις για το Κυπριακό(στις πενταμερείς διασκέψεις τήςΕλβετίας ηΚΔ ήταν απούσα).
3.Υποχωρήσεις στα θέματα ενότητας τού κράτους, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοκρατικών αρχών.Έγινε αποδοχή επιβολής εδαφικών ζωνών με εγγυημένες πλειοψηφίες κατοίκων και περιουσιών, που καταπατούν τα δικαιώματα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι,τής ατομικής ιδιοκτησίας και τής ελεύθερης εγκατάστασης καθώς και αποδοχή παραβίασης τής δημοκρατικής αρχής της πλειοψηφίας στη λήψη αποφάσεων, με δικαίωμαΒΕΤΟ στη μειοψηφία για τα ζωτικής φύσεως θέματα, που θα οδηγεί σε αναρίθμητα αδιέξοδα(ακόμα αναζητείται μηχανισμός επίλυσης αδιεξόδων στηΔΔΟ, που δε μπορεί να λειτουργήσει όπως τα κανονικά δημοκρατικά κράτη).
4.Μη ύπαρξη συμφωνημένου πλαισίου λύσης.Οι ΔΣ πραγματοποιήθηκαν στη βάση ενός κατ’ όνομα συμφωνημένου πλαισίου λύσηςΔΔΟ, παρά το γεγονός ότι υπήρχε η γνώση ότι οιΤούρκοι δίδουν διαφορετική ερμηνεία στον συμφωνημένοΑγγλικό όρο τώνConstituent States, τα οποία ερμηνεύουν ως «ιδρυτικά κράτη» ενώ ηΚΔ ως «συνιστώσες πολιτείες» ή «ομοσπονδιακές μονάδες».Αποτέλεσμα, να προχωρήσουν οι συνομιλίες σε λεπτομέρειες και σε ένα λαβύρινθο δυσλειτουργικών διαδικασιών διχοτομικής φύσεως, επειδή ουσιαστικά δεν υπήρχε συμφωνημένο πλαίσιο λύσης για ένα κράτος.Οι Τουρκικές θέσεις αφορούν στην ίδρυση δύο κρατών με πολιτική ισότητα .Οι συνομιλίες διάρκειας μισού αιώνα, παρήγαγαν ένα θνησιγενές, πολύπλοκο, υπερμεγέθες,οικονομικά μη βιώσιμο, διχοτομικό κρατικό οικοδόμημα(4 βουλές,3 κυβερνήσεις,3 αστυνομίες,εις διπλούν/τριπλούν ημικρατικοί οργανισμοί, δυαρχία αξιωματούχων κ.α.).Ένα πύργο τής Βαβέλ συγκρουσιακών θέσεων, ασάφειας και ασυνεννοησίας, καταδικασμένο σε κατάρρευση(τρομάζει το 77σελίδων έγγραφο συγκλίσεων Ντάουνερ2008-2012 )
5.Αγνόηση της λαικής βούλησης.Διατήρηση τήςΔΔΟ ως λύσης για το Κυπριακό, παρά το γεγονός ότι ο Κυπριακός Ελληνισμός την απέρριψε με συντριπτική πλειοψηφία (76%) το 2004 στο δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν.Ο τέως πρόεδρος τήςΚΔ κ. Νίκος Αναστασιάδης ένθερμος υποστηρικτής τού Σχεδίου Ανάν(ΔΔΟ), παραδέχθηκε στο τέλος της δεκαετούς θητείας του, ότι η ΔΔΟ είναι ανέφικτη και δεν μπορεί να λειτουργήσει(σελ.334 βιβλίο<<Επτά Προεδρικά Πορτραίτα>>του κ.Κωστή Ζατζηκωστή) και ότι εξαντλήθηκαν όλα τα περιθώρια υποχωρήσεων προς την Τουρκία η οποία έχει ώς στόχο την διάλυση της ΚΔ(ομιλίες τού προέδρου στηΛεμεσό και Αναφωτία τονΑύγουστο 2022).Στη Βοσνία λύση παρόμοια με τηΔΔΟ προκάλεσε κρατική παράλυση και στη Νότια Αφρική απορρίφθηκε αμέσως από τον Μαντέλα.Είναι ακατανόητη η εμμονική προσκόλληση τής κυβέρνηση μας και τών περισσότερων κόμματων στή Βαβέλ τής αντιδημοκρατικήςΔΔΟ .
6. Παραμέληση της στρατιωτικής ισχύος.Επικράτησε η σχολή σκέψης ότι οι μικρές χώρες είναι μάταιο να επενδύουν στη στρατιωτική ισχύ με συνέπεια να συμπιεστούν επι εικοσαετία(από εμφανίσεως του σχεδίου Ανάν)οι αμυντικές δαπάνες τής ΚΔ, με δυσμενείς επιπτώσεις στον εκσυγχρονισμό των μέσων και οπλικών συστημάτων τής ΕΦ και στην αποτρεπτική ισχύ τήςΚΔ.
7.Μή επίσημη ενημέρωση των πολιτών για τις συγκλίσεις των συνομιλιών(πληροφόρηση από διαρροές εγγράφων ).
Οι χρονοβόρεςΔΣ για λύσηΔΔΟ εξυπηρέτησαν την τουρκική στρατηγική να παγιώσει τα τετελεσμένα της εισβολής/ κατοχής, να τουρκοποιήσει/ ισλαμοποιήσει τα κατεχόμενα εδάφη μας , να τα μετατρέψει σε Τουρκική επαρχία(εποικισμός, εγκατάσταση υποτελούς διοίκησης, διμερείς συμφωνίες εξάρτησης)και να συνεχίσει τις επιθετικές δράσεις της(ΑΟΖ,ΟυδετέραΖώνη,Αμμόχωστος,ενίσχυση κατοχικών δυνάμεων, δημογραφική αλλοίωση ελευθέρων περιοχών κ.α.)για την ολοκλήρωση του στρατηγικού στόχου της που είναι ο έλεγχος όλης της Κύπρου(εκθέσεις Νιχάτ Ερίμ-σχέδιο επανάκτησης Κύπρου). Στόχος που εξυπηρετείται από την ΔΔΟ .
Σήμερα η εμμονή στην επανέναρξη τών συνομιλιών από εκεί που σταμάτησαν στο Κράν Μοντάνα, είναι άλλο ένα σοβαρό λάθος που διαπράττεται ,γιατί γίνεται αποδοχή των επι μισό αιώνα υποχωρήσεων μας (κεκτημένο των συνομιλιών) προς κατευνασμό της Τουρκίας, που διαμόρφωσαν τήνΔΔΟ σε συγκεκαλυμμένη μορφή συνομοσπονδίας δύο κρατών , η οποία δεν διαφέρει πολύ από την τουρκική θέση για λύση δύο κρατών , την οποία ηΤουρκία εννοεί ως συνομοσπονδία δύο κρατών.
Πρέπει να ανακοπεί η καταστροφική πολιτική που ακολουθείται στο Κυπριακό και αυτό προϋποθέτει αναγνώριση των λαθών που έγιναν.Να υιοθετηθεί νέα πολιτική με βασικές πτυχές:(1)να ενδυναμωθεί η αποτρεπτική ισχύς τήςΚΔ (2)Να επανατοποθετηθεί τοΚυπριακό στην ορθή βάση του(θέμα εισβολής, κατοχής),να απορριφθεί ηΔΔΟ, να υποστηρίζεται συνέχιση λειτουργίας τήςΚΔ , όπως αυτή εντάχθηκε στηνΕΕ και προσαρμόσθηκε στο ευρωπαικό κεκτημένο με περαιτέρω εκσυγχρονισμό τού συντάγματος της για απαλλαγή από τα διχοτομικά, και δυσλειτουργικά στοιχεία που επέβαλαν ηΤουρκία καιΒρετανία ,να εφαρμοσθεί η αρχή<< ένας άνθρωπος μία ψήφος>>και(3)ο αγώνας μας να επικεντρωθεί στη εφαρμογή του διεθνούς δικαίου στη Κύπρο ήτοι: απομάκρυνση κατοχικών δυνάμεων και εποίκων, διάλυση<<ΤΔΒΚ>>,επιστροφή προσφύγων, επανενσωμάτωση κατεχομένων κ.α.
Λευκωσία Ιούνιος 2023
* αντιστράτηγος ε.α.