του Βαγγέλη Δεσποτάκη από τον Κακόπετρο Χανίων
Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στον Κακόπετρο Χανίων, είχε εγκατασταθεί και δραστηριοποιείτο κλιμάκιο της αγγλικής κατασκοπείας αποτελούμενο από δύο Άγγλους στρατιωτικούς και Έλληνες πατριώτες.
Το κρησφύγετο ήταν στην κορυφή του βουνού, τριακόσια μέτρα δυτικά από το σημερινό πάρκο κεραιών. Ήταν σε ιδανικό σημείο με πολλά πλεονεκτήματα. Παρείχε απόκρυψη και κάλυψη, τόσο στο έδαφος από απρόσκλητους επισκέπτες, όσο και στην από αέρα παρατήρηση με αεροσκάφος. Μέσα στη σχισμή του εδάφους και των βράχων υπάρχει μικρό πλάτωμα (πέτρα) πάνω στο οποίο ήταν τοποθετημένος ο ασύρματος του κλιμακίου με τον οποίο επικοινωνούσαν με το συμμαχικό αρχηγείο στο Κάιρο. Παραδίπλα σε μικρή σπηλιά, αθέατη από παντού, ήταν τοποθετημένη η γεννήτρια του ασυρμάτου, για να μην γίνεται αντιληπτή, λόγω του θορύβου, όταν λειτουργούσε.
Γενικά το κρησφύγετο του κλιμακίου ήταν σε ιδανικό σημείο διότι υπήρχαν πολλοί δρόμοι διαφυγής σε περίπτωση κινδύνου, μεγάλη ορατότητα 360 μοιρών ώστε έγκαιρα να αντιλαμβάνονται ύποπτες κινήσεις αλλά το κυριότερο ότι από το σημείο αυτό μπορούσαν να παρακολουθούν με ασφάλεια και από απόσταση όλες τις κινήσεις των Γερμανών στο αεροδρόμιο του Μάλεμε καθώς επίσης τις κινήσεις προς Χανιά – Καστέλι και Κάνδανο. Το σημείο έχει καλή ορατότητα από το Καστέλι μέχρι την πόλη των Χανίων και μέχρι τα Φλώρια – Ομαλό.
Τον ασύρματο τον έψαχναν συνεχώς οι Γερμανοί κάνοντας εξορμήσεις στα γύρω χωριά, ιδιαίτερα το καλοκαίρι του 1944. Δεν τον βρήκαν ποτέ.
28 Αυγούστου 1944 περικύκλωσαν τον Κακόπετρο και το διπλανό χωριό, τη Μαλάθυρο και εκτέλεσαν όλους τους άνδρες που βρήκαν: 23 στον Κακόπετρο και 61 στην Μαλάθυρο. Στις ανακρίσεις που έκαναν ρωτούσαν να μάθουν που ήταν ο ασύρματος. Οι άνδρες του κλιμακίου της αγγλικής κατασκοπείας ενημερώθηκαν πριν ξημερώσει από τον Γιακουμάκη Ελευθέριο, συνεργάτη του κλιμακίου, για την παρουσία των Γερμανών στο χωριό και φρόντισαν να φύγουν έγκαιρα μεταφέροντας τον ασύρματο στο Κουστογέρακο.
Ο Κακοπετριανός Γιακουμάκης Ελευθέριος, ο οποίος έμενε στον κοντινό οικισμό Κοτσυφιανά, φρόντιζε για την τροφοδοσία του κλιμακίου και συμμετείχε σε διάφορες αποστολές που του ανάθεταν. Την αποφράδα για τον Κακόπετρο ημέρα της σφαγής (28 Αυγούστου 1944) οι Γερμανοί περικύκλωσαν το χωριό με εντολή να εκτελέσουν όλους τους άνδρες άνω των 16 ετών.
Ο Γιακουμάκης Ελευθέριος περιγράφει σε συνέντευξη που έδωσε το 2003, στον πρώην Πρόεδρο του πολιτιστικού συλλόγου Κακοπέτρου Περράκη Γεώργιο: «Εγώ ειδοποιήθηκα από τον Μανώλη τον Θεοδωράκη και τον Ιππποκράτη Δρακουλάκη στσι 2.00΄ η ώρα, τα μεσάνυχτα. Ήρθανε στο σπίτι μου και μου χτυπήσαν την πόρτα, ήτανε βοριαδάκι κι έκανε πως έβρεχε. Εγώ τότες, σαν ήρθανε αυτοί μέσα, έβαλα τα παπούτσια μου, κι επήγα στον ασύρματο να τους ειδοποιήσω γιατί ήταν ο ασύρματος στην κορφή, στο μακρύλαγγο. Κι έφυγα τη νύχτα κι επήγα εκειά πάνω και τσι ειδοποίησα, που ήτανε στο Σπήλιο και κοιμούντανε και φύγανε κι αυτοί».
Κατά την διάρκεια της παραμονής των στον Κακόπετρο οι Άγγλοι στρατιωτικοί βάπτισαν με άκρα μυστικότητα το κοριτσάκι του Γιακουμάκη Αναστάση και του έδωσαν το όνομα Νίκη.
Όλες οι φωτογραφίες είναι του Βαγγέλη Δεσποτάκη. Το drone του Στέλιου Αποστολάκη.