Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι έστειλε ουκρανικές ειδικές δυνάμεις για να εκπαιδεύσουν στρατιώτες των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων (SAF), όπως αναφέρει η Wall Street Journal, επικαλούμενη ανώνυμους Ουκρανούς και Σουδανούς στρατιωτικούς αξιωματούχους.
Η αμερικανική εφημερίδα ανέφερε ότι όταν ο υποστράτηγος Abdel Fattah al-Burhan, στρατιωτικός ηγέτης του Σουδάν, βρέθηκε πολιορκημένος από τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) στην πρωτεύουσα της χώρας το περασμένο καλοκαίρι, κάλεσε έναν απίθανο σύμμαχο για βοήθεια: τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ο Ζελένσκι απάντησε θετικά επειδή «ο Μπουρχάν προμήθευε αθόρυβα το Κίεβο με όπλα από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022», έγραψε.
Το πρώτο κύμα ουκρανικών στρατευμάτων —σχεδόν 100 στρατιώτες, κυρίως από τη μονάδα Τιμούρ του HUR— προσγειώθηκε με ναυλωμένο αεροσκάφος στο Σουδάν στα μέσα Αυγούστου.
Η πρώτη αποστολή των Ουκρανών ήταν να βοηθήσουν τον Μπουρχάν να βγει από το Χαρτούμ, όπου οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης -RSF τον είχαν περικυκλώσει. Όμως, λίγο μετά την άφιξή τους, ο Μπουρχάν οδήγησε με ένα κομβόι στο συγκρότημα έξω από την πρωτεύουσα όπου βρίσκονταν οι Ουκρανοί.
Ο Μπουρχάν ευχαρίστησε τους Ουκρανούς για τις προσπάθειές τους και στη συνέχεια κατευθύνθηκε στο Πορτ Σουδάν, μια πόλη στην Ερυθρά Θάλασσα που οι δυνάμεις του έλεγχαν ακόμη.
Λίγες εβδομάδες αργότερα συνάντησε τον Ζελένσκι στο αεροδρόμιο Shannon της Ιρλανδίας.
Μετά τη συνάντηση, ο Ουκρανός Πρόεδρος έγραψε στο Telegram: «Συζητήσαμε τις κοινές μας προκλήσεις ασφαλείας, δηλαδή τις δραστηριότητες παράνομων ένοπλων ομάδων που χρηματοδοτούνται από τη Ρωσία».
Ο ουκρανικός στρατός προμήθευσε τους φρουρούς του Μπουρχάν με νέα τουφέκια AKM και σιγαστήρες.
Ένας 30χρονος αξιωματικός από την κύρια Διεύθυνση Πληροφοριών του Ουκρανικού Υπουργείου Άμυνας, γνωστός με το διακριτικό κλήσης King, ο οποίος ήταν επικεφαλής της πρώτης ομάδας Ουκρανών που έφτασε στο Σουδάν, είπε ότι η ομάδα του βρήκε έντονες διαφορές μεταξύ του ρωσο-ουκρανικού πολέμου και την τοπική σύγκρουση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στρατιώτες και από τις δύο πλευρές πολεμούσαν με σανδάλια και πυροβολούσαν εναντίον του εχθρού ενώ κρατούσαν τα όπλα πάνω από τα κεφάλια τους. Ένα μεγάλο μέρος του σουδανικού στρατού δεν είχε κίνητρα και δεν είχε πληρωθεί για μήνες. Οι στρατιώτες δεν φορούσαν διακριτικά, γεγονός που οδηγούσε συνεχώς σε απώλειες λόγω φίλιων πυρών.
Εκμεταλλευόμενος τον φτωχό εξοπλισμό των RSF «υπέρ της ομάδας Βάγκνερ», ο ουκρανικός στρατός επικεντρώθηκε σε νυχτερινές επιχειρήσεις χρησιμοποιώντας συσκευές νυχτερινής όρασης και νυχτερινά drones.
Οι αξιωματικοί των πληροφοριών πήγαν σε αποστολές το σούρουπο γύρω στις 8:00 μ.μ., ταξιδεύοντας με φορτηγά και κινούμενοι σε πολλές ομάδες των έξι στρατιωτών η καθεμία. Όλες οι επιχειρήσεις ολοκληρώθηκαν πριν τα ξημερώματα, ώστε να μπορούν να επιστρέψουν απαρατήρητοι τη νύχτα.
«Ακόμα κι αν θέλαμε να κάνουμε κάτι κατά τη διάρκεια της ημέρας, είμαστε μια ομάδα λευκών ανθρώπων», είπε ο Κινγκ. «Όλοι θα συνειδητοποιούσαν τι συνέβαινε».
Πηγή χρυσού, όπλα
Η WSJ αναφέρει ότι το Σουδάν έχει γίνει πεδίο μάχης στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας επειδή είναι πλούσιο σε δύο πόρους: όπλα και χρυσό.
Κατά τη διάρκεια συχνών συγκρούσεων στη χώρα για αρκετές δεκαετίες, όπλα εισέρχονταν -άμεσα και έμμεσα- από τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Κίνα και αλλού.
Ως αποτέλεσμα, το Σουδάν είχε πολλά όπλα να διαθέσει στις αρχές του 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία και το Κίεβο έψαχνε για όλα τα όπλα που μπορούσε να βρει.
«Βγάλαμε πολλά όπλα από το Σουδάν. Διαφορετικές χώρες πλήρωσαν γι’ αυτά. Το Σουδάν διέθετε μεγάλη γκάμα όπλων, από κινέζικα έως αμερικανικά», δήλωσε ο Κιρίλο Μπουντάνοφ, επικεφαλής της κύριας διεύθυνσης πληροφοριών του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας.
Εν τω μεταξύ, η Ρωσία έχει εδώ και καιρό συνεργασία στο Σουδάν για χρυσό. Η Ομάδα Βάγκνερ ηγήθηκε της επιχείρησης της Μόσχας στη χώρα, όπως και σε πολλά άλλα αφρικανικά έθνη. Εκπαίδευσαν μαχητές RSF, οι οποίοι με τη σειρά τους παρείχαν ασφάλεια για ρωσικές οντότητες στα ορυχεία.
Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στο Σουδάν την περασμένη άνοιξη, μόνο το 30% του χρυσού που εξορύσσεται στη χώρα ήταν επίσημα εγγεγραμμένο στην κεντρική τράπεζα, αφήνοντας 4 δισεκατομμύρια δολάρια σε χρυσό ετησίως, σύμφωνα με Σουδανούς αξιωματούχους και ακτιβιστές. Μεγάλο μέρος αυτού του λαθρεμπορίου χρυσού κατέληξε σε ρωσικά χέρια, λένε ακτιβιστές.
RSF και Βάγκνερ
Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, το RSF αρνήθηκε αρχικά την προσφορά του Βάγκνερ για βαρέα όπλα, ανησυχώντας για την αποξένωση των ΗΠΑ.
Ωστόσο, μετά από στρατιωτικές αποτυχίες τον Απρίλιο, η ομάδα αντέστρεψε την πορεία της, σύμφωνα με διεθνείς αξιωματούχους ασφαλείας.
Στις 28 Απριλίου, μια συνοδεία pickup Toyota υπό την επίβλεψη Βάγκνερ έφερε όπλα, συμπεριλαμβανομένων αντιαεροπορικών πυραύλων τοποθετημένων στον ώμο από τη γειτονική Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, όπου ο Βάγκνερ είχε δημιουργήσει μια βάση ισχύος τα τελευταία χρόνια.
Ο Βάγκνερ άρχισε επίσης να στρατολογεί άνδρες από την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία για να πολεμήσουν στο Σουδάν και η RSF σύντομα προχώρησε στο Χαρτούμ, ανέφερε η WSJ.
Μετά τον θάνατο του ηγέτη του Βάγκνερ, Γεβγκένι Πριγκόζιν πέρυσι, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανέλαβε τον έλεγχο των επιχειρήσεων της ομάδας στην Αφρική, αν και εξακολουθεί να είναι ευρέως γνωστό ως Βάγκνερ.
Βάγκνερ με ντόπιους
Τον Νοέμβριο, η ομάδα του King γύρισε στην Ουκρανία και μια νέα στρατιωτική ομάδα έφτασε με νέους στρατιώτες από τη μονάδα Timur. Η ομάδα του συνέλαβε έναν Ρώσο μαχητή της ομάδας Βάγκενερ και σκότωσε άλλους δύο.
Ένας 40χρονος Ουκρανός αξιωματικός, ο οποίος χρησιμοποιεί το σήμα κλήσης Prada και ηγήθηκε μιας από τις ουκρανικές ομάδες στο Σουδάν, είπε στην εφημερίδα ότι ο άνδρας συνελήφθη κατά τη διάρκεια συμπλοκής στο Omdurman, τη δίδυμη πόλη του Χαρτούμ στη δυτική όχθη του ποταμού Νείλου, αφού είχε μπερδευτεί για το ποιοι μαχητές ήταν σε ποια πλευρά, και έμεινε αφού η δική του πλευρά υποχώρησε.
«Η ομάδα Βάγκνερ έχει γίνει σαν ένα franchise στο Σουδάν. Πολεμούν χρησιμοποιώντας ντόπιους. Τους δίνουν όπλα, τους πληρώνουν έναν μισθό και λένε, «Τώρα είσαι η Βάγκνερ» , είπε ο Prada.
«Δεν ήταν ποτέ ο στόχος μας να κυνηγήσουμε μεμονωμένους στρατιώτες Βάγκνερ».
Είπε: «Στόχος ήταν να διαταραχθούν τα ρωσικά συμφέροντα στο Σουδάν».
—