Φωτιά έχει πάρει το κόστος για ένα νοικοκυριό στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια, με τη μέση ελληνική οικογένεια να αδυνατεί να τα φέρει βόλτα, λόγω της ακρίβειας και των φόρων.
Παρά τις τεράστιες ανατιμήσεις στα τρόφιμα, η κυβέρνηση συνεχίζει να παρακολουθεί με… απάθεια τον εφιάλτη των νοικοκυριών, αρνούμενη να αναλάβει την οποιαδήποτε πρωτοβουλία, ενώ συνεχίζει να απορρίπτει κατηγορηματικά και την προσωρινή μείωση των συντελεστών ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά είδη διατροφής. Παράλληλα, βλέπει να καθιερώνεται η τιμή της βενζίνης κοντά στα 1,70-1,80 ευρώ, που πριν από μερικά χρόνια θεωρούνταν μια άκρως απαγορευτική τιμή.
Πρωταγωνιστές στα μηνιαία έξοδα είναι οι δαπάνες για διατροφή και στέγαση, που για ένα μέσο νοικοκυριό υπερβαίνουν ακόμα και τον μέσο μισθό που υπάρχει αυτή την ώρα στην αγορά. Σε αυτό τον δυσβάσταχτο κόστος θα πρέπει να προστεθούν και αρκετά ακόμα πάγια έξοδα, όπως είναι οι λογαριασμοί ρεύματος, νερού και τηλεπικοινωνίας, οι μετακινήσεις και τα καύσιμα, τα φροντιστήριο και οι δραστηριότητες των παιδιών, με το τελικό «κοστούμι» στο τέλος του μήνα να ξεφεύγει από κάθε όριο, χωρίς να μένει στην άκρη ούτε ευρώ για έκτακτα έξοδα.
Στα ύψη η μέση δαπάνη
Κάθε μήνα ένα μέσο ελληνικό νοικοκυριό δαπανά πάνω από 1.685 ευρώ για τις τρέχουσες ανάγκες του. Πρόκειται για στοιχεία της ίδιας της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.), τα οποία όμως αποτελούν μάλλον συντηρητικές εκτιμήσεις σε σχέση με την πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες. Σύμφωνα με την «Εργάνη», ο μέσος μισθός στη χώρα μας μόλις που ξεπερνά τα 1.250 ευρώ τον μήνα μεικτά, δηλαδή σχεδόν 985 ευρώ καθαρά, ενώ ο βασικός μισθός αγγίζει τα 706 ευρώ. Δηλαδή, αν σε ένα ζευγάρι ο ένας λαμβάνει τον μέσο μισθό και ο άλλος τον κατώτατο, ολόκληρο το ποσό των αποδοχών τους πηγαίνει μόνο στα έξοδα του μήνα.
Σημειώνεται πως η μέση μηνιαία δαπάνη το 2022 ήταν στα 1.601 ευρώ, το 2021 στα 1.419,79 και το 2020 στα 1.331,83 ευρώ, ένα έτος, όμως, που είχε επηρεαστεί σημαντικά από την υγειονομική κρίση του κορονοϊού. Υπενθυμίζεται, όμως, πως το μακρινό 2008, προτού η χώρα εισέλθει στα καταστροφικά Μνημόνια, η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών ξεπερνούσε τα 2.120 ευρώ, όταν οι τιμές ήταν πολύ χαμηλότερες από σήμερα και οι μισθοί αισθητά υψηλότεροι.
Από την έναρξη της πληθωριστικής περιόδου έως σήμερα οι τιμές στα τρόφιμα έχουν εκτοξευτεί, παρασύροντας προς τα πάνω και τα ποσά που ξοδεύουν τα ελληνικά νοικοκυριά. Με μια δεύτερη ανάγνωση αυτού του στοιχείου δίνεται ακόμα μια διάσταση του προβλήματος. Οι καταναλωτές αναγκάστηκαν να δαπανήσουν περισσότερα χρήματα για τα μηνιαία τους έξοδα, για να καλύψουν βασικές ανάγκες, χωρίς όμως να αποκτούν έξτρα παροχές ή προϊόντα για το νοικοκυριό τους.
«Καίνε» τα τρόφιμα, το ενοίκια και τα καύσιμα
Απλησίαστες έχουν γίνει εδώ και καιρό οι τιμές στα σούπερ μάρκετ και παρά την οργή των πολιτών η κυβέρνηση συνεχίζει να κωφεύει. Για να προμηθευτεί ένα νοικοκυριό τα άκρως απαραίτητα, θα πρέπει να ξοδεύει σε μηνιαία βάση 450-500 ευρώ. Για μια τετραμελής οικογένεια τα ποσά εκτοξεύονται και μπορούν να φτάσουν ακόμα και τα 600-800 ευρώ, πάντα για τα βασικά είδη διατροφής.
Βαρύ κόστος αποτελεί και η στέγαση. Οσοι δεν διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία επιβαρύνονται με τα εξωπραγματικά ενοίκια. Στο κέντρο της Αθήνας, για παράδειγμα, δεν υπάρχει ούτε… δυάρι με μηνιαίο ενοίκιο κάτω από 450 ευρώ, ενώ, για να στεγαστεί αξιοπρεπώς μια οικογένεια με δύο παιδιά, οι τιμές ξεφεύγουν πάνω από τα 800 ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι το φθηνότερο μέσο ενοίκιο στην Αττική εντοπίζεται, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, στις Αχαρνές, στα 6,6 ευρώ ανά τ.μ., κάτι που σημαίνει ότι για μια κατοικία 80 τ.μ. το μέσο ενοίκιο φτάνει τα 528 ευρώ, δηλαδή περίπου τον μισό μέσο μισθό ενός εργαζομένου.
Δηλαδή, μόνο για τρόφιμα και στέγαση μια τετραμελής οικογένεια θα πρέπει να διαθέτει κάθε μήνα το ποσό των 1.200-1.600 ευρώ, χωρίς να έχει υπολογιστεί κανένα άλλο πάγιο έξοδο. Αν συνυπολογίσει κανείς πως για τις μετακινήσεις (από και προς την εργασία ή τις δραστηριότητες των παιδιών) μια οικογένεια (μέσης κατανάλωσης αυτοκίνητο) χρειάζεται πάνω από 300 ευρώ τον μήνα, τότε το τελικό κόστος ξεφεύγει στα 1.500-1.900 ευρώ!
Σχεδόν ένας στους δύο Ελληνες αδυνατεί να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του (ενοίκια, λογαριασμοί, δόσεις δανείων κ.λπ.), με το 45,5% να καθυστερεί τις πληρωμές του. Πρόκειται για δυσθεώρητο ποσοστό στην Ε.Ε., καθώς δεύτερη έρχεται η Βουλγαρία με μόλις 19,9%, ενώ ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 9,2%.
Αν υποθέσουμε ότι μια οικογένεια πρέπει να ξοδέψει 100 ευρώ για ρεύμα, 50 ευρώ για κοινόχρηστα και 50 ευρώ για τηλέφωνο – ίντερνετ, τότε το τελικό κόστος μπορεί να αγγίξει ή και να ξεπεράσει τα 2.000 ευρώ.
Σε όλα τα παραπάνω δεν έχουν προστεθεί τυχόν έκτακτα έξοδα, δόσεις φόρου εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ, τέλη κυκλοφορίας (πληρώνονται μία φορά τον χρόνο), δαπάνες για αγορά ένδυσης – υπόδησης, το χαρτζιλίκι των παιδιών, αλλά και τυχόν έξοδα διασκέδασης ή αγοράς ενός καφέ στο χέρι.
Αποτέλεσμα αυτής της εξίσωσης, την οποία πραγματοποιούν κάθε μέρα τα ελληνικά νοικοκυριά που δεν κρύβονται πίσω από τις στατιστικές και τους δείκτες του οικονομικού επιτελείου, είναι να βάζουν χέρι και στα έτοιμα, δηλαδή στις όποιες αποταμιεύσεις διαθέτουν για να αντεπεξέλθουν στα υπέρογκα έξοδα.