Γράφει ο Νίκος Νικολόπουλος
Ο θάνατος του Κώστα Σημίτη έφερε πλήθος αντιδράσεων και δηλώσεων, με πολλούς πολιτικούς να σπεύδουν να τον εξυμνήσουν ως αρχιτέκτονα του εκσυγχρονισμού. Ωστόσο, η ιστορική αποτίμηση της θητείας του πρέπει να είναι αληθινή, δίκαιη και απαλλαγμένη από την επιλεκτική μνήμη που κυριαρχεί στον δημόσιο λόγο. Ο Κώστας Σημίτης υπήρξε ο πρωθυπουργός μιας εποχής που σφραγίστηκε από διαφθορά, διαπλοκή και μια εικονική ανάπτυξη που χρεοκόπησε τη χώρα.
Μια κληρονομιά διαφθοράς και παρακμής
Η πολιτική κληρονομιά του Σημίτη ταυτίζεται με μίζες, σκάνδαλα και τη δημιουργία ενός συστήματος εξουσίας που επωφελήθηκε από τη διαφθορά. Από τις μίζες της SIEMENS και τις υπερκοστολογήσεις δημοσίων έργων μέχρι τα σκάνδαλα του Χρηματιστηρίου, η διακυβέρνησή του χαρακτηρίστηκε από την απροκάλυπτη καταλήστευση του δημοσίου χρήματος. Δεν ήταν τυχαίο ότι ο Σημίτης ονομάστηκε από το βήμα της Βουλής «Αρχιερέας της Διαπλοκής».
Η περίοδος της πρωθυπουργίας του, παρά τις διακηρύξεις περί «εκσυγχρονισμού», δεν συνοδεύτηκε από ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις. Αντίθετα, ενίσχυσε την παρασιτική οικονομία, βασίζοντας την ανάπτυξη σε δανεισμό, υπερτιμημένα δημόσια έργα και καταναλωτική φρενίτιδα, οδηγώντας τη χώρα σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό.
Εθνικά ζητήματα: Γκρίζες ζώνες και παραχωρήσεις
Στα εθνικά θέματα, ο Κώστας Σημίτης κατηγορήθηκε για πολιτικές που υπονόμευσαν τα εθνικά συμφέροντα. Το «γκριζάρισμα» των Ιμίων, η υπόθεση Οτσαλάν, η Συμφωνία του Ελσίνκι, και η παραπομπή των ελληνοτουρκικών διαφορών στη Χάγη είναι μερικές μόνο από τις αμφιλεγόμενες επιλογές του. Η φράση του «Ευχαριστώ τις ΗΠΑ» μετά την κρίση των Ιμίων θα μείνει στην ιστορία ως σύμβολο πολιτικής υποτέλειας.
Ο Μητσοτάκης ως συνεχιστής του Σημιτισμού
Δεν προκαλεί εντύπωση η αντίδραση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος εξήγγειλε τετραήμερο πένθος για τον θάνατο του Σημίτη. Ο σημερινός πρωθυπουργός, άλλωστε, δεν κρύβει ότι εμπνέεται από τον Σημιτισμό, αντιγράφοντας πολλές από τις βασικές του πολιτικές. Η κυβέρνησή του έχει στελεχωθεί από «ορφανά» του Σημίτη, συνεχίζοντας το ίδιο μοντέλο διακυβέρνησης που βασίζεται στην εξυπηρέτηση της διαπλοκής και των ελίτ.
Ιστορική αποτίμηση
Ο Κώστας Σημίτης θα κριθεί από την Ιστορία, αλλά πρώτοι θα τον κρίνουν οι πολίτες που εξαπατήθηκαν. Η είσοδος της Ελλάδας στην ΟΝΕ με πλαστά στοιχεία, η απουσία εθνικής στρατηγικής, και η θεσμοθέτηση ενός συστήματος που προωθούσε τη διαφθορά και την αδικία αποτελούν τα αληθινά χαρακτηριστικά της θητείας του.
Δεν έχει σημασία πόσοι θα προσπαθήσουν να εξιδανικεύσουν τον Σημίτη. Ο λαός γνωρίζει ότι η πολιτική του κληρονομιά ήταν η απαρχή της δημοσιονομικής κρίσης, της ηθικής κατάρρευσης και της εθνικής υποχώρησης. Η εξύμνηση ενός τέτοιου πολιτικού από τους σημερινούς ηγέτες απλώς αποδεικνύει πόσο κοντά βρίσκονται στις ίδιες πρακτικές και λογικές.
Η αλήθεια δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από επικήδειους. Αντί να θρηνούμε για έναν «αρχιτέκτονα του εκσυγχρονισμού», ας αντλήσουμε διδάγματα από την καταστροφική του κληρονομιά, ώστε να μην επαναληφθούν τα ίδια λάθη.