Το κύριο αντικείμενο αυτής της έκθεσης είναι το κληρωτήριον που χρησιμοποιείτο στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία για την επιλογή των μελών της Ηλιαίας και της Βουλής. Η χρήση του κληρωτηρίου μαρτυρεί την αποτελεσματική συμμετοχή των πολιτών στις υποθέσεις της πόλης. Ένα τμήμα από πρωτότυπο κληρωτήριον του 4ου αι. π.Χ. φυλάσσεται στο Μουσείο Αγοράς στην Αθήνα.
Το Κληρωτήριον έδινε σε όλους τους πολίτες ίσες ευκαιρίες να συμμετάσχουν στις δημόσιες υποθέσεις για περίοδο ενός έτους. Επίσης, οι περισσότεροι αξιωματούχοι ορίζονταν μέσω του κληρωτηρίου. Χαρακτηριστικά της διαδικασίας αυτής επηρέασαν τον τρόπο που γίνονταν οι εκλογές στη σύγχρονη Ελλάδα μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα.
Κάτω παρατίθεται αποκατάσταση κληρωτηρίου από το CNRS, σύμφωνα με το σωζόμενο θραύσμα (επάνω), που χρησιμοποιήθηκε για την κλήρωση δικαστών και αξιωματούχων. Τα μηχανήματα αυτά αποκαλύπτουν τις προσπάθειες που κατέβαλλαν οι Αθηναίοι προκειμένου να αποτρέψουν τη διαφθορά στη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Τα κληρωτήρια έφεραν δέκα κάθετες σειρές εγκοπών, μία για κάθε αθηναϊκή φυλή, μέσα στις οποίες τοποθετούντο τα δικαστικά πινάκια. Κατά μήκος της αριστερής πλευράς υπήρχε κοίλος χάλκινος σωλήνας, στον οποίον έριχναν, με τυχαία σειρά, λευκά και μαύρα μαρμάρινα σφαιρίδια. Αν με το γύρισμα του στροφάλου στο κάτω μέρος του σωλήνα απελευθερωνόταν λευκό σφαιρίδιο, οι δέκα πολίτες (ένας από κάθε φυλή), των οποίων τα πινάκια είχαν τοποθετηθεί στην πρώτη οριζόντια σειρά εγκοπών, ορίζονταν δικαστές για εκείνη την ημέρα.
Αν εμφανιζόταν μαύρο σφαιρίδιο, οι πολίτες αυτοί απαλλάσσονταν των καθηκόντων τους για τη συγκεκριμένη ημέρα. Η διαδικασία επαναλαμβανόταν έως ότου συμπληρωθεί ο αναγκαίος αριθμός δικαστών.
Βιβλιογραφία : John M. Camp, Η Αρχαία Αγορά της Αθήνας, Αθήνα 2004, σ. 138
Πληροφορίες αντλήθηκαν από την πηγή