Το γαλλικό μαχητικό αεροσκάφος Rafale, που κάποτε ονομαζόταν «καταραμένο αεροπλάνο», έχει γίνει ένα από τα πιο περιζήτητα πολεμικά αεροσκάφη στον κόσμο, ειδικά μετά την τεράστια συμφωνία της Γαλλίας με τα ΗΑΕ το 2021 για την αγορά 80 αεροσκαφών, ενισχύοντας περαιτέρω τη φήμη και τη θέση της στη διεθνή σκηνή.
Αλλά αυτή η επιτυχία δεν ήρθε εύκολα. Για πολλά χρόνια, το Rafale υπέστη μια καταστροφική εμπορική αποτυχία εκτός Γαλλίας.
Διαδοχικές γαλλικές κυβερνήσεις αναγκάστηκαν να συμμετάσχουν σε επίπονες διαπραγματεύσεις για να εξασφαλίσουν τυχόν συμβάσεις εξαγωγής, και οι συμφωνίες συχνά κατέρρεαν στα τελικά στάδια. Ωστόσο, αυτή η εικόνα έχει αρχίσει σταδιακά να αλλάζει, και σήμερα το Rafale έχει γίνει σύμβολο της γαλλικής τεχνολογικής υπεροχής στον τομέα της στρατιωτικής αεροπορίας.
Αν και το αεροσκάφος δεν έτυχε μεγάλης διεθνούς αποδοχής στην αρχή της ανάπτυξής του, αργότερα κέρδισε ευρεία προσοχή λόγω των ευέλικτων δυνατοτήτων του. Είναι ένα μαχητικό αεροσκάφος 4,5ης γενιάς, με προηγμένες δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου και ένα προηγμένο ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης, καθιστώντας το ένα σύγχρονο αεροσκάφος πρώτης κατηγορίας.
Οι πρώτες αποτυχίες του Rafale
Στα αρχικά στάδια, η Dassault, η κατασκευάστρια εταιρεία του Rafale, δεν μπόρεσε να το εξάγει εκτός Γαλλίας, παρά τη μεγάλη επιτυχία του Mirage τη δεκαετία του 1970.
Το σημαντικότερο εμπόδιο του Rafale ήταν το υψηλό κόστος του σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές του.
Μια μελέτη του 2011 από το Πανεπιστήμιο της Τουλόν εκτίμησε ότι η τιμή ενός αεροσκάφους ξεπερνούσε τα 100 εκατομμύρια ευρώ, καθιστώντας το ένα από τα πιο ακριβά στον κόσμο, σε σύγκριση με ευρωπαϊκά αεροσκάφη όπως το Eurofighter Typhoon, το σουηδικό Gripen, ακόμη και το αμερικανικό F-16, τα οποία προσφέρονταν σε χαμηλότερες τιμές.
Η Γαλλία δαπάνησε περισσότερα από 50 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη του Rafale, σε μια εποχή που οι ετήσιες αμυντικές δαπάνες δεν ξεπερνούσαν τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό κατέστησε το έργο πηγή εσωτερικής διαμάχης, ειδικά κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Νικολά Σαρκοζί, όταν η Γαλλία αντιμετώπιζε οικονομικές προκλήσεις.
Παρόλο που το Rafale βρίσκεται σε υπηρεσία με τη Γαλλική Πολεμική Αεροπορία από το 2006 και έχει συμμετάσχει σε επιχειρησιακές επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν, τη Λιβύη και το Μάλι, δεν έχει καταφέρει να κερδίσει σημαντικούς διαγωνισμούς σε αρκετές χώρες, όπως η Βραζιλία, η Λιβύη, το Μαρόκο και η Ελβετία, επιδεινώνοντας την κρίση μάρκετινγκ του αεροσκάφους.
Το 2011, τα πράγματα έφτασαν σε σημείο που ο τότε Γάλλος Υπουργός Άμυνας προειδοποίησε ότι η παραγωγή του Rafale ενδέχεται να σταματήσει, εκτός εάν επιτευχθούν συμφωνίες εξαγωγής.
Η Αίγυπτος σώζει το έργο
Εν μέσω αυτών των συνθηκών, η Αίγυπτος άλλαξε εντελώς την κατάσταση. Το 2015, το Κάιρο υπέγραψε την πρώτη σύμβαση εξαγωγής για το μαχητικό αεροσκάφος Rafale, η οποία περιελάμβανε 24 μαχητικά αεροσκάφη αξίας 5,2 δισεκατομμυρίων ευρώ (περίπου 5,9 δισεκατομμύρια δολάρια). Η σύμβαση ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του πρώην Γάλλου προέδρου Φρανσουά Ολάντ στο Κάιρο.
Τον Μάιο του 2021, η Αίγυπτος παρήγγειλε εκ νέου 30 επιπλέον αεροσκάφη , ανεβάζοντας το σύνολο αυτού του τύπου της Αιγυπτιακής Πολεμικής Αεροπορίας σε 54, καθιστώντας την τον δεύτερο μεγαλύτερο χειριστή του Rafale μετά τη Γαλλία.
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε τότε το αιγυπτιακό Υπουργείο Άμυνας, η νέα συμφωνία χρηματοδοτήθηκε μέσω δανείου διάρκειας τουλάχιστον δέκα ετών, χωρίς να αποκαλυφθούν περισσότερες λεπτομέρειες.
Η αξία των τριάντα αεροσκαφών έφτασε περίπου τα 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια. Με αυτή την συμβατική υπεροχή, το Rafale ξεπέρασε τα αμερικανικά αεροσκάφη F-16, τα οποία αποτελούσαν τη ραχοκοκαλιά της Αιγυπτιακής Πολεμικής Αεροπορίας για δεκαετίες. Η Αίγυπτος είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος χειριστής του μοντέλου F-16 στον κόσμο.
Αυτή η μετατόπιση αντικατοπτρίζει την επιθυμία του Καΐρου να διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας όπλων, ιδίως υπό το πρίσμα των αυξανόμενων στρατηγικών σχέσεών του με τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Ρωσία, εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκθέσεις του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης δείχνουν ότι η Αίγυπτος κατατάσσεται τρίτη παγκοσμίως στις εισαγωγές όπλων μετά τη Σαουδική Αραβία και την Ινδία, και οι στρατιωτικές εισαγωγές της έχουν αυξηθεί κατά 136% την τελευταία δεκαετία.
Έβγαλε το Rafale από την αφάνεια
Με αυτή τη συμφωνία, η Αίγυπτος δεν ήταν απλώς ένας νέος πελάτης. Ήταν ένα σημείο καμπής που έσωσε το έργο Rafale από μια ζοφερή μοίρα.
Η αιγυπτιακή υποστήριξη έβγαλε το αεροσκάφος από την απομόνωση των εξαγωγών του και άνοιξε το δρόμο για επόμενες συμφωνίες στην Ινδία, το Κατάρ, την Ελλάδα και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μετατρέποντας το Rafale από ένα ζημιογόνο έργο σε μια πραγματικά γαλλική ιστορία επιτυχίας.
“Πώς η Αίγυπτος έσωσε το γαλλικό πρόγραμμα μαχητικών Rafale από την κατάρρευση;”, είναι ο τίτλος του αραβικού δημοσιεύματος
Defense Arabic
—