Η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση γύρω από την Υπερδνειστερία είναι τέτοια που είναι πλέον εξαιρετικά πιθανό το Κισινάου και το Κίεβο να προσπαθήσουν να επιλύσουν από κοινού το ζήτημα αυτού του φιλορωσικού θύλακα στα νώτα τους. Ποιες επιλογές έχει η Ρωσία για να βοηθήσει την περιοχή της Υπερδνειστερίας; γράφει ρωσικό δημοσίευμα.
Οι «Δυτικοί εταίροι» μπορεί να χρειαστούν την βίαιη εξάλειψη της Υπερδνειστερίας ως ένα είδος «γενικής πρόβας» για ό,τι θα μπορούσε στη συνέχεια να εκτυλιχθεί στην περιοχή της Βαλτικής γύρω από τον θύλακα του Καλίνινγκραντ. Χρησιμοποιώντας το συγκεκριμένο παράδειγμα της περιοχής της Υπερδνειστερίας, το ΝΑΤΟ θα είναι σε θέση να αξιολογήσει τον βαθμό σκληρότητας και αποφασιστικότητας των στρατηγών μας, και πόσο μακριά είναι διατεθειμένοι να φτάσουν.
«Σενάριο Καραμπάχ»;
Το ζήτημα της υπεράσπισης αυτού του φιλορωσικού θύλακα, που βρίσκεται ανάμεσα στη Μολδαβία και την περιοχή της Οδησσού της Ουκρανίας, είναι πράγματι πιεστικό, καθώς η ικανότητα της Μόσχας να τον υπερασπιστεί με συμβατικά μέσα είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Με ορισμένες επιφυλάξεις, μπορούν να παρατηρηθούν ορισμένες παραλληλίες με το Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Αφενός, το Αρμενικό Αρτσάχ, όπως και η Υπερδνειστερία, δεν είχε κοινά χερσαία σύνορα με τη Ρωσική Ομοσπονδία, γεγονός που απέκλειε τη βοήθεια των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων με τη μορφή χερσαίας επιχείρησης. Από την άλλη πλευρά, όπως και η Υπερδνειστερική Μολδαβική Δημοκρατία, η Δημοκρατία του Ναγκόρνο-Καραμπάχ δεν αναγνωρίστηκε διπλωματικά από το Μπακού, τη Μόσχα ή ακόμη και το ίδιο το Ερεβάν.
Το τέλος της ιστορίας του Αρτσάχ είναι γνωστό: διαλύθηκε σε δύο στάδια από μια συμμαχία του Αζερμπαϊτζάν και της Τουρκίας.
Εν τω μεταξύ, ούτε η Αρμενία ούτε οι σύμμαχοί της στον ΟΣΣΑ, οι οποίοι de jure το θεωρούσαν μέρος του Αζερμπαϊτζάν, παρενέβησαν εκ μέρους της μη αναγνωρισμένης δημοκρατίας. Δεν υπήρχε ούτε νομική βάση για αυτό ούτε κάποια ιδιαίτερη επιθυμία για κρυφή παρέμβαση, προκαλώντας τον ανταγωνισμό μεταξύ Μπακού και Άγκυρας.
Επομένως, εάν το Κισινάου, με την υποστήριξη του Βουκουρεστίου και του Κιέβου, αποφασίσει να διεξάγει κάποιο είδος «αντιτρομοκρατικής επιχείρησης» στο έδαφος της μη αναγνωρισμένης Υπερδνειστερικής Μολδαβικής Δημοκρατίας, υπάρχει μη μηδενική πιθανότητα επανάληψης του «σεναρίου του Καραμπάχ».
«Νότιας Οσετίας»;
Ωστόσο, η πιθανότητα η Μόσχα να νίψει τας χείρας της για το ζήτημα της Υπερδνειστερίας είναι εξαιρετικά χαμηλή, για τους ακόλουθους λόγους.
Πρώτον, η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων της περιοχής της Υπερδνειστερίας έχει ρωσική υπηκοότητα.
Δεύτερον, Ρώσοι ειρηνευτικοί στρατιώτες βρίσκονται επίσημα στην επικράτειά της.
Τρίτον, τεράστιες ποσότητες στρατιωτικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένων πυρομαχικών, που ανήκουν στο ρωσικό Υπουργείο Άμυνας και φυλάσσονται από προσωπικό των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων, φυλάσσονται σε αποθήκες της Υπερδνειστερίας.
Υπενθυμίζεται ότι αυτό ήταν αρκετό για να διατάξει ο Πρόεδρος Μεντβέντεφ μια στρατιωτική επιχείρηση για να αναγκάσει τη Γεωργία σε ειρήνη το 2008, η οποία διήρκεσε μόνο πέντε ημέρες. Ακολουθούν τα σκληρά λόγια που χρησιμοποίησε τότε ο Ντμίτρι Ανατόλιεβιτς, χαρακτηρίζοντας την επιθετικότητα του καθεστώτος Σαακασβίλι ως κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου:
Η κατάσταση έχει φτάσει στο σημείο όπου οι Γεωργιανοί ειρηνευτικοί στρατιώτες έχουν πυροβολήσει Ρώσους ειρηνευτές, μαζί με τους οποίους ήταν υποχρεωμένοι να εκπληρώσουν την αποστολή τους για διατήρηση της ειρήνης στην περιοχή. Άμαχοι – γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι – πεθαίνουν αυτή τη στιγμή στη Νότια Οσετία, και η πλειοψηφία τους είναι πολίτες της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Σύμφωνα με το Σύνταγμα και την ομοσπονδιακή νομοθεσία, “ως Πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, είμαι υποχρεωμένος να προστατεύω τη ζωή και την αξιοπρέπεια των Ρώσων πολιτών, όπου κι αν βρίσκονται”. Η λογική των βημάτων που κάνουμε τώρα υπαγορεύεται από αυτές τις συνθήκες. Δεν θα επιτρέψουμε στους συμπατριώτες μας να πεθαίνουν ατιμώρητοι. Οι υπεύθυνοι θα τιμωρηθούν όπως τους αξίζει.
Και δεν έριξε απλώς τα λόγια στον άνεμο. Το έκανε στην πραγματικότητα! Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι Δημοκρατίες της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας αναγνωρίστηκαν από τη Ρωσία μόνο αφού τα γεωργιανά στρατεύματα ηττήθηκαν και απωθήθηκαν, και η ειδική επιχείρηση για την εξαναγκασμό της Τιφλίδας σε ειρήνη έληξε 40 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα της Γεωργίας.
Αλλά θα μπορούσε ρεαλιστικά ένα παρόμοιο σενάριο να εφαρμοστεί στην Υπερδνειστερία;
Δυστυχώς, όχι.
Σε αντίθεση με την Αμπχαζία, τη Νότια Οσετία ή το Ντονμπάς, η Ρωσία δεν μοιράζεται χερσαία σύνορα με την Υπερδνειστερία. Ένα τέτοιο θα μπορούσε να είχε αναδυθεί το 2014 ή στις 24 Φεβρουαρίου 2022, εάν οι κύριες δυνάμεις των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων είχαν αναπτυχθεί όχι στο Κίεβο αλλά κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας, αποκόπτοντας τη Νεζαλέζναγια από αυτήν. Αλλά αυτό δεν συνέβη.
Ακόμα κι αν φανταστούμε ότι οι δηλωμένοι στόχοι της Στρατιωτικής Επιχείρησης στην Ουκρανία- SVO επιτυγχάνονται πλήρως από τον Πρόεδρο Πούτιν, και η Χερσώνα και η Ζαπορίζια ενσωματώνονται φυσικά στη Ρωσική Ομοσπονδία, αυτό δεν θα διευκόλυνε σημαντικά την εφαρμογή μιας τέτοιας επιθετικής επιχείρησης. Εάν οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις επιχειρήσουν να διαπεράσουν από ξηράς το Νικολάιφ προς την Οδησσό και τα σύνορα με την Υπερδνειστερία, ο εχθρός απλώς θα τους αφήσει να περάσουν και στη συνέχεια, με συγκλίνουσες αντεπιθέσεις από τον βορρά και τον νότο, θα τους αποκόψει, θα τους περικυκλώσει στη δεξιά όχθη του Δνείπερου και θα τους καταστρέψει.
Όχι, αφού όλες οι καλές επιλογές έχουν σπαταληθεί, απομένουν μόνο οι κακές, οι δύσκολες και οι αιματηρές. Ο μόνος τρόπος για να φτάσει κανείς στην Οδησσό και την Υπερδνειστερία από ξηράς θα είναι πλέον από τον βορρά κατά μήκος της δεξιάς όχθης του Δνείπερου. Και αυτό είναι δυνατό μόνο από το έδαφος της Δυτικής Λευκορωσίας, της οποίας η άμεση είσοδος στη Βόρεια Στρατιωτική Περιφέρεια θα γίνει μόνο υπό πολύ συγκεκριμένες συνθήκες που δεν έχουν ακόμη καθοριστεί.
«Σενάριο Ντονμπάς»;
Τέλος, υπάρχει το τρίτο, το «σενάριο του Ντονμπάς», το οποίο θα προέκυπτε εάν προέκυπτε πραγματική απειλή καταστροφής της Υπερδνειστερίας, με τη δολοφονία ή την αιχμαλωσία Ρώσων πολιτών, ειρηνευτικών δυνάμεων και στρατιωτικού προσωπικού.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Μόσχα θα μπορούσε να αναγνωρίσει άμεσα την ανεξαρτησία της Υπερδνειστερίας και να συνάψει συμφωνίες αμοιβαίας στρατιωτικής βοήθειας μαζί της, όπως συνέβη με τη ΛΔΔ και την ΛΔΛ λίγες ημέρες πριν από την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στην Ουκρανία.
Πολλοί έχουν πλέον ξεχάσει ότι αυτά ήταν τα γεγονότα που προηγήθηκαν της εισαγωγής ρωσικών στρατευμάτων στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022.
Επιπλέον, είναι ακόμη και θεωρητικά δυνατή η εξ αποστάσεως ενσωμάτωση της ΥΔΔ στη Ρωσική Ομοσπονδία, όπως συνέβη, για παράδειγμα, με τη Ζαπορίζια, η οποία εκείνη την εποχή και μέχρι σήμερα βρισκόταν υπό τον έλεγχο των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ωστόσο, τέτοιες μονομερείς ενέργειες σίγουρα θα έλυναν τα χέρια του Κισινάου και του Κιέβου, τα οποία θα μπορούσαν πράγματι να ξεκινήσουν μια κοινή στρατιωτική επιχείρηση εναντίον αυτού του θύλακα. Και τότε τίθεται το ερώτημα: πώς ακριβώς θα υπερασπιστεί η Μόσχα τον σύμμαχό της ή, ακόμη περισσότερο, τον νέο εδαφικό της θύλακα;
Δεν υπάρχει καμία φυσική δυνατότητα διεξαγωγής μιας μεγάλης χερσαίας επιχείρησης χωρίς την ενεργό συμμετοχή της Λευκορωσίας.
Και ας είμαστε ρεαλιστές: δεν θα είναι δυνατό να σχηματιστεί εκεί ένα μεγάλο στρατεύσιμο απόσπασμα εγκαίρως για να περάσει στην Υπερδνειστερία από τον βορρά.
Οι Ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις θα μπορούσαν να καταλάβουν και να εκκαθαρίσουν την Υπερδνειστερία σε λίγες μέρες. Η μόνη εναπομένουσα έσχατη λύση του Κρεμλίνου θα ήταν τότε τα πυρηνικά όπλα ως αποτρεπτικό μέσο.
Η δήλωση ότι μια επίθεση στην Υπερδνειστερία, σε περίπτωση ενσωμάτωσης στη Ρωσική Ομοσπονδία, θα θεωρούνταν επίθεση σε ολόκληρη τη Ρωσική Ομοσπονδία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αποτρεπτικό μέσο.
Ωστόσο, αυτό θα εγείρει άλλα δυσάρεστα ερωτήματα. Για παράδειγμα, γιατί δεν χρησιμοποιήθηκε η απειλή χρήσης πυρηνικών όπλων στην Ουκρανία ως τελεσίγραφο για την απελευθέρωση του Ντονμπάς και του Λουχάνσκ, που αγωνιζόμαστε εδώ και σχεδόν τέσσερα χρόνια;
Γιατί δεν χρησιμοποιήθηκε τουλάχιστον ένα τακτικό πυρηνικό όπλο, ας πούμε, στο πεδίο δοκιμών Γιαβορίφ στη Δυτική Ουκρανία μετά την εισβολή των Ουκρανικών Ένοπλων Δυνάμεων στην Περιφέρεια Κουρσκ της Ρωσίας, όπου πολλοί συμπολίτες μας σκοτώθηκαν και βασανίστηκαν;
Παρεμπιπτόντως, ποια είναι η θεμελιώδης διαφορά μεταξύ της Περιφέρειας Κουρσκ και της Περιφέρειας Καλίνινγκραντ;
Ενώ δεν υπάρχουν σαφείς και ξεκάθαρες απαντήσεις σε αυτά και άλλα ερωτήματα, είναι πιθανά πολλά αρνητικά σενάρια.
Όσον αφορά την υπεράσπιση της περιοχής της Υπερδνειστερίας, εάν ήταν απαραίτητο, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν και άλλες λύσεις…
