Συμπληρώνονται σήμερα 76 χρόνια από την ιστορική 15η Ιανουαρίου 1950, μια ημερομηνία-σταθμό για τον κυπριακό ελληνισμό
Ήταν η ημέρα που ο λαός της Κύπρου, με μια πρωτοφανή μαζικότητα και ομοψυχία, εξέφρασε μέσω του Δημοψηφίσματος τον διακαή πόθο του για Ένωση με τη Μητέρα Ελλάδα.
Το δημοψήφισμα προκηρύχθηκε από την Εκκλησία της Κύπρου υπό τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Β΄, ως απάντηση στη συνεχή άρνηση της βρετανικής αποικιοκρατικής διοίκησης να αναγνωρίσει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης. Παρά τις ιδεολογικές διαφορές της εποχής, η πρωτοβουλία έτυχε καθολικής στήριξης από όλο το πολιτικό φάσμα, συμπεριλαμβανομένου και του ΑΚΕΛ, δημιουργώντας ένα αδιαίρετο εθνικό μέτωπο.
Τα εντυπωσιακά μεγέθη της κάλπης
Η διαδικασία, η οποία διεξήχθη με τη μορφή συλλογής υπογραφών στους ναούς της μεγαλονήσου, κατέγραψε ποσοστά που σπάνια συναντώνται στην παγκόσμια ιστορία:
-Από τους 224.757 πολίτες με δικαίωμα ψήφου, υπέγραψαν οι 215.108.
–Το 95,7% τάχθηκε υπέρ της Ένωσης. Αξιοσημείωτο είναι ότι υπέρ της Ένωσης με την Ελλάδα ψήφισε και η συντριπτική πλειοψηφία των Τουρκοκυπρίων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το αποτέλεσμα αυτό επιτεύχθηκε σε ένα κλίμα τρομοκρατίας από τις βρετανικές αρχές, καθώς πολλοί συμμετέχοντες —ιδιαίτερα οι δημόσιοι υπάλληλοι— αντιμετώπιζαν το φάσμα των κυρώσεων και των διώξεων από το αποικιοκρατικό καθεστώς.
Η νομιμοποίηση του Αγώνα
Παρόλο που το Λονδίνο επέλεξε να αγνοήσει την ξεκάθαρη λαϊκή ετυμηγορία, το Δημοψήφισμα του 1950 δεν υπήρξε μια συμβολική πράξη χωρίς αντίκρισμα. Αντιθέτως:
–Διεθνοποίησε το Κυπριακό ζήτημα σε μια περίοδο αποαποικιοποίησης.
–Νομιμοποίησε ηθικά και πολιτικά τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ που ξέσπασε πέντε χρόνια αργότερα (1955-1959).
Η άρνηση των Βρετανών να αποδεχθούν τα ειρηνικά μέσα έκφρασης της λαϊκής βούλησης κατέστησε σαφές στον κυπριακό ελληνισμό ότι η ελευθερία και η αυτοδιάθεση θα κερδίζονταν μόνο μέσα από το πεδίο της ένοπλης σύγκρουσης.
Σχετικό άρθρο της Φανούλας Αργυρού στο περασμένο φύλλο της «Σημερινής»