6. Ο Ερμης καί η ψυχική κίνησις
Εν τη ψυχη του ανθρώπου, ο Ερμης ενεργει ως η δύναμις της κινήσεως των νοημάτων. Δέν πρόκειται μόνον περί διανοητικης λειτουργίας, αλλά περί εσωτερικης ροης, δι᾿ ης η ψυχή μεταβαίνει από τήν αίσθησιν εις τήν νόησιν καί από τήν νόησιν εις τήν έλλαμψιν. Η Ερμαϊκή δύναμις ειναι εκείνη η οποία κινεί τόν εσωτερικόν διάλογον. Όταν ο άνθρωπος στοχάζεται, ερμηνεύει, συγκρίνει καί διακρίνει, τότε ενεργει ο Ερμης εντός του. Επιπλέον, ο Ερμης έχει καί καθαρτικήν λειτουργίαν. Διά της ορθης διανοίας, η ψυχή αποβάλλει τά συγκεχυμένα καί ανόητα, αναβαίνουσα εις σαφεστέραν κατανόησιν. Ενίοτε, η ενέργεια αύτη εμφανίζεται ως έμπνευσις. Η ψυχή λαμβάνει ξαφνικως ένα νόημα, ό δέν εκ των αισθήσεων προέρχεται, αλλά εκ του νοητου. Η ενάς του Ερμου, επομένως, αποτελει τήν δύναμιν της εσωτερικης κινήσεως, η οποία οδηγει τήν ψυχήν πρός τήν γνώσιν.
Απο το arxaiaellinika.gr
Σχόλιο: Εδώ εσωτερικεύεται ο ρόλος του θεού. Ο Ερμής δεν νοείται απλώς ως μια εξωτερική οντότητα στο σύμπαν, αλλά ως η ίδια η διαλεκτική, αναλυτική και φωτιστική ικανότητα της ανθρώπινης ψυχής.
7. Ο Ερμης ως ψυχοπομπός
Μία εκ των βαθυτέρων όψεων του Ερμου ειναι ο ρόλος του ως ψυχοπομπου. Οδηγει τάς ψυχάς μεταξύ των κόσμων, εξασφαλίζων ότι η μετάβασις γίνεται κατά τάξιν. Ουχί μόνον μετά θάνατον, αλλά καί εν ζωη, ο Ερμης επιτελει ταύτην τήν λειτουργίαν. Όταν η ψυχή μεταβαίνει από ένα στάδιον εξελίξεως εις άλλο, ο Ερμης ενεργει ως οδηγός. Η ενάς του εγγυαται ότι ουδεμία μετάβασις γίνεται ατάκτως. Όπως ο αγγελιοφόρος μεταφέρει τό μήνυμα απαραχάρακτον, ούτως καί ο ψυχοπομπός μεταφέρει τήν ψυχήν εις τόν ορθόν τόπον. Εν τη θεουργία, ο Ερμης επικαλείται ως ο οδηγός των αναβατικων εμπειριων. Άνευ αυτου, η ψυχή δύναται νά πλανηθη. Η λειτουργία αύτη αποκαλύπτει ότι η ενάς του Ερμου ειναι η αρχή της ασφαλους μεταβάσεως.
Σχόλιο: Ο παραδοσιακός μυθολογικός ρόλος του Ψυχοπομπού στον Άδη εμπλουτίζεται θεουργικά. Ο Ερμής οδηγεί όχι μόνο τις ψυχές των νεκρών, αλλά και τους ζωντανούς μυημένους στις διάφορες σφαίρες ανέλιξης της συνειδητότητάς τους, προστατεύοντάς τους από την πλάνη.
8. Ο Ερμης καί η γλωσσα των θεων
Η γλωσσα, εν τη Ερμαϊκη ενάδι, δέν ειναι απλως ανθρώπινον σύστημα σημείων. Εστίν η αντανάκλασις της θείας διανοίας. Ο Ερμης θεωρειται ως ο εισαγωγεύς της γλώσσης, ο διδάξας τούς ανθρώπους τήν τέχνην της εκφράσεως. Αλλά βαθύτερον, ειναι ο φορεύς της ιερας γλώσσης, δι᾿ ης οι θεοί επικοινωνουν. Οι ιεροί λόγοι, οι μαντικοί χρησμοί καί τά σύμβολα ανήκουν εις τήν Ερμαϊκήν σφαιραν. Εν τη θεουργικη πράξει, η ορθή προφορά καί η ακριβής χρήσις των λόγων ειναι καθοριστική. Ο Ερμης ειναι ο εγγυητής ταύτης της ακριβείας. Εν τω ανθρώπω, η Ερμαϊκή δύναμις εκδηλουται ως η ικανότης της ορθης εκφράσεως καί της κατανόησης. Η ενάς του Ερμου αποκαλύπτει ότι η γλωσσα ειναι ιερά.
Σχόλιο: Η έννοια των ιερών λέξεων και επωδών είναι κεντρική στην αρχαία θεουργία και μαγεία. Η γλώσσα εδώ δεν θεωρείται μια απλή ανθρώπινη σύμβαση, αλλά έχει οντολογική ρίζα (υπάρχει από τη φύση της), ακριβώς χάρη στη δύναμη του Ερμή.
9. Ο Ερμης καί τό στοιχειον του αέρος καί τά ζώδια του αέρος (Δίδυμοι – Ζυγός – Υδροχόος)
Η Ερμαϊκή φύσις συνδέεται στενως μέ τό στοιχειον του αέρος. Ο αήρ ειναι τό μέσον της μεταδόσεως, όπου ο λόγος κινείται καί διαδίδεται. Όπως ο αήρ ειναι αόρατος αλλά πανταχου παρών, ούτως καί ο λόγος καί η νόησις. Ο Ερμης, ως θεός του λόγου, ενεργει εντός του αέρος, συμβολίζων τήν διάχυσιν της γνώσεως. Τά ζώδια του αέρος εκφράζουν διαφόρους όψεις της Ερμαϊκης δυνάμεως: οι Δίδυμοι τήν επικοινωνίαν, ο Ζυγός τήν αναλογίαν καί τήν αρμονίαν, καί ο Υδροχόος τήν διάχυσιν της γνώσεως εις τό σύνολον. Εν ταύτη τη αντιστοιχία, ο Ερμης αποκαλύπτεται ως ο κυρίαρχος της νοητικης ροης. Η ενάς του, συνεπως, ενώνει τόν αέραν, τόν λόγον καί τήν διάνοιαν εις μίαν ενιαίαν κοσμικήν λειτουργίαν.
Σχόλιο: Εδώ εισάγεται η αστρολογική και αλχημική διάσταση. Το στοιχείο του αέρα είναι το ρευστό, γρήγορο και άπιαστο μέσο που ταιριάζει απόλυτα με τη φύση της σκέψης, της επικοινωνίας και του ίδιου του «Πτερόεντος» θεού.
10. Νοητόν Επίπεδον
Εις τό νοητόν επίπεδον, ο Ερμης αποκαλύπτεται όχι έτι ως διατυπωμένος λόγος, αλλ᾿ ως καθαρά αρχή του νοητου Λόγου. Ενταυθα, ο λόγος υφίσταται ως ενότης αδιαίρετος, ως σπέρμα εν τω οποιω περιέχεται η δύναμις πάσης εκφράσεως καί πάσης διακρίσεως, άνευ έτι φανερώσεως. Η Ερμαϊκή ενάς, εις τουτο τό ύψιστον επίπεδον, ειναι η δύναμις η οποία καθιστα δυνατήν τήν έκφανσιν του νοητου εις τά κατώτερα. Δέν ενεργει ως μεταδότης έτι, αλλά ως αρχή της μεταδόσεως· ως ο άρρητος τύπος εκ του οποίου προκύπτει ο λόγος. Ενταυθα ο Ερμης ταυτίζεται μέ τήν ιδέαν του νοητου Λόγου, όπως οι Νεοπλατωνικοί αντιλαμβάνονται τήν θείαν διάνοιαν. Ουδέν διαχωρίζεται, ουδέν αντιτίθεται· παν υπάρχει εν ενί αδιασπάστω φωτί. Η ενάς του λειτουργει ως η εσωτερική αρχή εκφάνσεως: ό,τι πρόκειται νά λεχθη, νά νοηθη ή νά μεταδοθη, προϋπάρχει ενταυθα ως έν. Η κατανόησις του επιπέδου τούτου δείκνυσιν ότι ο λόγος δέν ειναι ανθρώπινον δημιούργημα, αλλά θεία προέλευσις. Ο Ερμης, εν τω νοητω, ειναι η σιγή εντός της οποίας εγκατοικει ο λόγος.
Σχόλιο: Αυτή είναι η κορυφή της οντολογικής κλίμακας. Στο Νοητό επίπεδο, ο Ερμής αγγίζει το «Άρρητο». Πριν καν υπάρξει η οποιαδήποτε διάκριση και πολλαπλότητα, ο Ερμής υπάρχει εν δυνάμει, ως το σπέρμα κάθε πιθανής μελλοντικής έκφρασης ή δημιουργίας.