Η σημαία της ΕΕ συμβολίζει τόσο την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και την ενότητα και την ταυτότητα της Ευρώπης γενικότερα. Η σημαία έχει 12 κίτρινα αστέρια σε κύκλο με μπλε φόντο, τα οποία συμβολίζουν τα ιδανικά της ενότητας, της αλληλεγγύης και της αρμονίας ανάμεσα στους λαούς της Ευρώπης.
Ο αριθμός των αστεριών δεν εξαρτάται από τον αριθμό των κρατών μελών. Είναι δώδεκα αστέρια, επειδή παραδοσιακά ο αριθμός δώδεκα συμβολίζει την τελειότητα, την πληρότητα και την ενότητα. Γι’ αυτό, η σημαία παραμένει η ίδια, ανεξάρτητα από τις διευρύνσεις της ΕΕ.
Η ιστορία της σημαίας
Ήδη από τη στιγμή που δημιουργήθηκε, το 1949, το Συμβούλιο της Ευρώπης είχε επίγνωση της ανάγκης να δοθεί στην Ευρώπη ένα σύμβολο το οποίο να μπορεί να εκφράζει την ταυτότητα των ευρωπαϊκών λαών. Στις 25 Οκτωβρίου 1955 η Κοινοβουλευτική Συνέλευση επέλεξε ομόφωνα ένα έμβλημα, που αποτελείται από έναν κύκλο με δώδεκα χρυσά αστέρια σε γαλάζιο φόντο. Στις 8 Δεκεμβρίου 1955 η Επιτροπή των Υπουργών ενέκρινε αυτή την ευρωπαϊκή σημαία.
Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης εξέφρασε επανειλημμένα την ευχή να υιοθετήσουν και οι άλλοι ευρωπαϊκοί οργανισμοί το σύμβολο αυτό, έτσι ώστε να μην αμφισβητείται, με χωριστά εμβλήματα, η συμπληρωματικότητα, η αλληλεγγύη και το αίσθημα ενότητας της δημοκρατικής Ευρώπης.
Την πρωτοβουλία για τη χρήση μίας σημαίας για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα την έλαβε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σχετική πρόταση ψηφίσματος υπεβλήθη ήδη από το 1979, μετά την πρώτη ανάδειξη του Κοινοβουλίου με άμεση και καθολική ψηφοφορία. Σε ψήφισμά του, που εγκρίθηκε τον Απρίλιο του 1983, το Κοινοβούλιο πρότεινε να καθιερωθεί ως κοινοτική σημαία εκείνη που είχε επινοήσει το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1955.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά τη σύνοδό του στο Fontainebleau, τον Ιούνιο του 1984, υπογράμμισε την ανάγκη να προωθηθεί η ταυτότητα και η εικόνα της Ευρώπης στους πολίτες και τον κόσμο. Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κατά τη σύνοδό του στο Μιλάνο, τον Ιούνιο του 1985, ενέκρινε την πρόταση της επιτροπής Adonnino για την υιοθέτηση από την Κοινότητα μίας σημαίας. Αφού δε το Συμβούλιο της Ευρώπης συναίνεσε στην εκ μέρους της Κοινότητας χρήση της ευρωπαϊκής σημαίας που αυτό είχε επιλέξει το 1955, τα κοινοτικά θεσμικά όργανα την καθιέρωσαν από τις αρχές του 1986.
Η ευρωπαϊκή σημαία και το ευρωπαϊκό έμβλημα αντιπροσωπεύουν τόσο το Συμβούλιο της Ευρώπης όσο και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το εν λόγω έμβλημα έγινε το κατ’ εξοχήν σύμβολο της ευρωπαϊκής ταυτότητας και της ενωμένης Ευρώπης.
Το Συμβούλιο της Ευρώπης και τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκφράζουν την ικανοποίησή τους για το αυξανόμενο ενδιαφέρον που προκαλεί στους πολίτες η ευρωπαϊκή σημαία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρώπης φροντίζουν για την επάξια χρήση του συμβόλου αυτού και λαμβάνουν, εφόσον απαιτείται, τα αναγκαία μέτρα για την αντιμετώπιση των περιπτώσεων κατάχρησης του ευρωπαϊκού εμβλήματος.