Γράφει η Valeria Giannotta*
Η έκτακτη πρόσκληση του Προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στη σύνοδο κορυφής για να παρακολουθήσει τις γενικές και διμερείς συνόδους τη δεύτερη ημέρα της G7 καταδεικνύει τον αυξανόμενο ρόλο της Τουρκίας ως σημαντικού εταίρου σε περίπλοκα παγκόσμια ζητήματα, γράφει σήμερα το τουρκικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Anadolu.
Άλλοι σημαντικοί ηγέτες κρατών, συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου της Τουρκίας, προσκλήθηκαν επίσης στη Σύνοδο των Ηγετών της G7, η οποία ξεκίνησε στις 13 Ιουνίου στο πολυτελές θέρετρο Borgo Egnazia στην περιοχή της Απουλίας της νότιας Ιταλίας.
G7 και η ιταλική προεδρία
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι άνοιξε την «G7 2024» με μεγάλη υπερηφάνεια, υπογραμμίζοντας την κεντρική θέση της Ιταλίας στην αντιμετώπιση των τρεχουσών προκλήσεων στο διεθνές πλαίσιο με στόχο την προώθηση του διαλόγου και της ένταξης.
Δεν ήταν τυχαία επιλογή ότι η περιοχή της Απουλίας φιλοξένησε τη σύνοδο κορυφής. Διότι το μήνυμα που προοριζόταν να δοθεί με αυτές τις εκλογές ήταν η ενίσχυση του διαλόγου με τον Παγκόσμιο Νότο.
Στη δήλωσή του για αυτές τις εκλογές, η Μελόνι τόνισε: «Η περιοχή της Απουλίας υπήρξε ιστορικά μια γέφυρα μεταξύ Δύσης και Ανατολής. Η περιοχή είναι μια χώρα διαλόγου στο κέντρο της Μεσογείου, στη μέση της θάλασσας που συνδέει τις δύο μεγαλύτερες θαλάσσιες περιοχές του κόσμου, τον Ατλαντικό και τον Ινδο-Ειρηνικό».
Στο πλαίσιο αυτό, η αλληλεπίδραση με όλους τους φορείς είναι μεγάλης σημασίας. Το πνεύμα συνεργασίας με στόχο την εξεύρεση βιώσιμων λύσεων στις τρέχουσες κρίσεις είναι επίσης εμφανές στο ιταλικό λογότυπο της G7, το οποίο απεικονίζει μια αιωνόβια ελιά.
Εκτός από το ότι είναι ένα από τα πιο κοινά και καθοριστικά δέντρα της ιταλικής και μεσογειακής γεωγραφίας, η ελιά συμβολίζει επίσης την ειρήνη.
Ως εκ τούτου, η λεκάνη της Μεσογείου είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών και πλατφορμών για την κατανόηση του διαλόγου, της διαμεσολάβησης, της επίλυσης συγκρούσεων και της απάντησης σε αυξανόμενα παγκόσμια προβλήματα με ένα ευρύ φάσμα ηγετών.
Από τις ισχυρές διμερείς σχέσεις μέχρι την πρόσκληση της G7
Πράγματι, η Τζόρτζια Μελόνι ανέλαβε μια μεγάλη διεθνή προσπάθεια για να αποκαταστήσει την κεντρική θέση της Ιταλίας κατά τη διάρκεια της κυβέρνησής της.
Με αυτόν τον τρόπο, δημιούργησε εποικοδομητικές σχέσεις με σημαντικούς παγκόσμιους παίκτες. Η Ρώμη εστιάζει ρεαλιστικά στον «Παγκόσμιο Νότο» υποστηρίζοντας το Σχέδιο της Αφρικής, το οποίο είναι συμπληρωματικό του Έργου Global Gateway της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ονομάζεται επίσης «Σχέδιο Mattei».
Αυτή η ανανεωμένη προσέγγιση βασίζεται επίσης σε ισχυρές σχέσεις με άλλους βασικούς παράγοντες όπως η Τουρκία.
Όπως είναι γνωστό, υπάρχει μια ισχυρή σχέση μεταξύ Άγκυρας και Ρώμης.
Η Τουρκία και η Ιταλία είναι μέλη των ίδιων διεθνών ιδρυμάτων με τις μεσογειακές χώρες. Αυτές οι δύο χώρες μοιράζονται τις ίδιες ευκαιρίες και προκλήσεις. Όπως φάνηκε κατά την επίσκεψη της Μελόνι στην Κωνσταντινούπολη τον Ιανουάριο του 2024, ο πάντα υφιστάμενος δεσμός ενισχύθηκε περαιτέρω χάρη στην αμοιβαία συμπάθεια μεταξύ των δύο ηγετών.
Υπεγράφη μια σημαντική συνεργασία για τη μετανάστευση, που είναι ένας πολύ σημαντικός φάκελος ειδικά για την Ιταλία.
Σε αυτό το πνεύμα φιλίας, σεβασμού και αμοιβαίου σεβασμού, η Τζόρτζια Μελόνι έσπασε μια ιστορική πρωτιά για την Τουρκία προσκαλώντας προσωπικά τον Πρόεδρο Ερντογάν στη G7.
Διάφοροι φάκελοι και ο ρόλος της Τουρκίας
Η G7 άνοιξε με δύο συνεδριάσεις για την Ουκρανία και τη συμμετοχή του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Αν και επιτεύχθηκε συμφωνία για αποστολή 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Ουκρανία μέχρι το τέλος του 2024, η λύση του προβλήματος εκκρεμεί ακόμη.
Υπάρχει σταθερή συναίνεση μεταξύ των μελών της G7 ότι η διπλωματική διαμεσολάβηση πρέπει να παρακαμφθεί. Αυτή η κατανόηση των χωρών της G7 δείχνει μια λεπτή διαφορά με την Τουρκία, η οποία έχει επενδύσει στη διπλωματική διαμεσολάβηση. Αυτή η προσπάθεια της Τουρκίας αναγνωρίζεται από τη Ρωσία και την Ουκρανία και εκτιμάται από το δυτικό μπλοκ.
Εκτός από την Ουκρανία, η G7 συζήτησε επίσης τις προκλήσεις του τρέχοντος και ταχέως μεταβαλλόμενου διεθνούς συστήματος.
Αυτά περιλαμβάνουν θέματα όπως η μετανάστευση, η συνεργασία με την Αφρική, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, το περιβάλλον, η ενέργεια και η τεχνητή νοημοσύνη (AI).
Στην πραγματικότητα, όλα τα θέματα αποτελούν προτεραιότητες στην ατζέντα εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η Άγκυρα ξεχωρίζει ως περιφερειακός εξισορροπητικός παράγοντας με παγκόσμιο όραμα σύμφωνο με πολυμερείς και συνεργατικές προσεγγίσεις.
Εκτός από τον κρίσιμο ρόλο της στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, η Τουρκία ασχολείται επί του παρόντος με τη διασφάλιση κατάπαυσης του πυρός και βιώσιμης λύσης στον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα και προσφέρεται ως εγγυήτρια χώρα.
Ο Πρόεδρος Ερντογάν, ο οποίος καταδικάζει συνεχώς τα εγκλήματα πολέμου και τη γενοκτονία που διαπράττονται στην Παλαιστίνη, καταβάλλει επίσης έντονες προσπάθειες για να επιστήσει την προσοχή στην ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα και να ευαισθητοποιήσει σχετικά με αυτό το θέμα.
Ως εκ τούτου, η Σύνοδος Κορυφής της G7 ήταν μια άλλη ευκαιρία να τονιστεί περαιτέρω η κρίση στη Γάζα.
Η Άγκυρα έχει μεσολαβήσει για σημαντικές εκεχειρίες μέσω πολυμερών μηχανισμών και τμηματικών συμμαχιών σε εμπόλεμες ζώνες όπως η Συρία, η Λιβύη και το Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Ταυτόχρονα, η Τουρκία αναδεικνύεται ως κύριος δωρητής και έμπειρος ενδιαφερόμενος φορέας της διεθνούς ανθρωπιστικής βοήθειας. Στο πλαίσιο αυτό, είναι αξιοσημείωτος ο σημαντικός ρόλος που διαδραμάτισε η Τουρκία στη φιλοξενία περίπου 4 εκατομμυρίων Σύριων.
Όσον αφορά τη μετανάστευση, η Τουρκία έχει αποδειχθεί αξιόπιστος εταίρος για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα. Επιπλέον, χάρη στις περιφερειακές πολιτικές της, η Τουρκία έχει γίνει συμβαλλόμενο μέρος σε ορισμένες σημαντικές συμφωνίες για την ασφάλεια των συνόρων και τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών.
Το θέμα της μετανάστευσης βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας της G7 της Ιταλίας
Ως εκ τούτου, το ανανεωμένο ενδιαφέρον για την Αφρική βασίζεται σε συνεργατικές προσεγγίσεις με την Τουρκία, η οποία έχει ιστορικό και νόμιμο μερίδιο ως πάροχος ασφάλειας και σταθερότητας.
Ως εκ τούτου, μετά τη συζήτηση κρίσιμων ζητημάτων όπως η μετανάστευση, η ασφάλεια και η ενέργεια, αναδύεται ένας εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ του «Παγκοσμίου Νότου» και των χωρών της G7.
Επιπλέον, η εστίαση της G7 στα logistics και στα περιβαλλοντικά ζητήματα μας υπενθυμίζει επίσης τη συμβολή της Τουρκίας στην αναμόρφωση της αλυσίδας εφοδιασμού και της παγκόσμιας αξίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19.
Επιπλέον, η δέσμευση για το περιβάλλον, η ετοιμότητα για αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, οι πολιτικές διαφοροποίησης της ενέργειας και η ψηφιακή και τεχνολογική καινοτομία ανεβάζουν επίσης την Άγκυρα στη θέση του βασικού συνομιλητή της G7.
Η ανάπτυξη διπλωματικών σχέσεων και η καθιέρωση ισχυρών εταιρικών σχέσεων σε όλα αυτά τα θέματα και τους τομείς προτεραιότητας καθίσταται αναγκαιότητα.
Αυτό αναπόφευκτα απαιτεί συνειδητοποίηση, διάλογο, διαμεσολάβηση, οικοδόμηση εμπιστοσύνης, μείωση της έντασης και προσεγγίσεις «win-win», όπως έχει ήδη βιώσει η Τουρκία.
Ωστόσο, από τη σύνθεση στρατηγικών προτεραιοτήτων που στοχεύουν στη διασφάλιση της σταθερότητας και της ευημερίας, η επανάληψη ότι το Ισραήλ και οι σφαγές του στη Γάζα πρέπει να σταματήσουν επειγόντως και ο «Παγκόσμιος Πόλεμος» που ο Ερντογάν συνεχίζει να υποστηρίζει διπλωματικά σε κάθε τραπέζι, συμπεριλαμβανομένου του «Big 7». Κάτω από το σύνθημα «είναι μεγαλύτερο από πέντε», αναδύεται μια κλήση αφύπνισης για μια νέα διεθνή αρχιτεκτονική.
* Η Valeria Giannotta είναι Ιταλίδα ακαδημαϊκός με ειδίκευση στις Πολιτικές Επιστήμες και τις Διεθνείς Σχέσεις. Είναι ο επιστημονικός διευθυντής του Παρατηρητηρίου που ιδρύθηκε από το CeSPI στην Τουρκία.
—