Ενα αδήλωτο βαγόνι που κανείς δεν ξέρει τι μετέφερε, το τέταρτο κατά σειρά της εμπορικής αμαξοστοιχίας, από το οποίο μάλιστα φαίνεται να ξεκινούν η έκρηξη και μετέπειτα η φωτιά, αγνοείται. Τα συντρίμμια του ούτε έχουν καταγραφεί ούτε διακρίνονται στο σημείο κατάληξης της εμπορικής αμαξοστοιχίας μετά τη σύγκρουσή της στα Τέμπη με το επιβατικό τρένο. Μάλιστα, το αεριώδες νέφος και η εκδήλωση της μηχανικής έκρηξης που είχαν αποτέλεσμα τον βίαιο θάνατο τουλάχιστον 28 ανθρώπων ξεκινούν από την πλατφόρμα αυτού του τέταρτου βαγονιού.
Τα νέα αυτά στοιχεία σχετικά με το τι τελικά συνέβη το μοιραίο βράδυ της 28ης Φλεβάρη 2023 στα Τέμπη φέρνει στο φως η συμπληρωματική πραγματογνωμοσύνη του Βασίλη Κοκοτσάκη, ειδικού πραγματογνώμονα σε θέματα πυρκαγιών, μέσα από την τεχνική έκθεση που συνέταξε με εντολοδότες συγγενείς θυμάτων, την οποία δημοσιεύει αναλυτικά το Documento.
«Πιθανολογούμε ότι το σημείο έναρξης του φαινομένου της δημιουργίας του αεριώδους νέφους και εκδήλωσης της μηχανικής έκρηξης με όλη την ήδη αναφερθείσα στην κύρια τεχνική μας έκθεση κλιμάκωση έλαβε χώρα στην πλατφόρμα (Νο4 στη φωτό) μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίου το οποίο αποκολλήθηκε και εκτινάχθηκε, προφανώς λόγω της μεγάλης ταχύτητας εκτόνωσης του δημιουργηθέντος από την παρουσία διαρρέοντος πτητικού υλικού» αναφέρεται επί λέξει στην έκθεση Κοκοτσάκη.
Διαβάστε επίσης – Αποκάλυψη Τέμπη: Χημική νέφωση οδήγησε στην έκρηξη – 28 από τα θύματα απανθρακώθηκαν από την πυρκαγιά
«Εκλύθηκε αέριο υπό τη μορφή νέφους»
Σημαντικό σημείο της έκθεσης είναι και το συμπέρασμα σχετικά με την αιτία της έκρηξης και της φωτιάς από βίντεο που αναλύθηκε στο ειδικό εργαστήριο του καθηγητή του Πανεπιστημίου του Χιούστον δρ. Μάνου Παπαδάκη και των συνεργατών του. Συγκεκριμένα αναλύθηκε βίντεο από τη στιγμή της σύγκρουσης στα 30 χιλιοστά του δευτερολέπτου.
Οπως εξηγεί στο Documento ο δρ Παπαδάκης, η επεξεργασία του βίντεο έγινε με τη βοήθεια αλγορίθμου ο οποίος χρησιμοποιείται στην επεξεργασία βιντεοληπτικού υλικού που έχει μαγνητοσκοπηθεί υποβρυχίως: «Κάναμε μια ανάλυση η οποία χρησιμοποιεί μεθόδους της εφαρμοσμένης αρμονικής αναλύσεως, η οποία ως σκοπό είχε να απομονώσει καλύτερα τις γραμμές και τα σχήματα στο βίντεο. Αυτό λοιπόν που προκύπτει είναι ότι υπάρχει έκλυση αερίου υπό τη μορφή νέφους, η οποία προηγείται της μεγάλης θερμικής έκρηξης».
Η έκθεση-κόλαφος, η οποία είναι πλέον στα χέρια του ανακριτή, έρχεται επίσης να πιστοποιήσει ότι από την πρώτη στιγμή δεν έγινε καμιά αυτοψία στον χώρο του εγκλήματος˙ αντίθετα αυτός επιμελώς αλλοιώθηκε και, ως εκ τούτου, πολύτιμα για την έρευνα στοιχεία μπαζώθηκαν από τα πρώτα κιόλας 24ωρα.
Το ίδιο συνέβη και με τους πυροσβέστες που διαγνώστηκαν με χημικά εγκαύματα δευτέρου και τρίτου βαθμού, εφόσον η εξέταση των ίδιων αλλά και των στολών τους θα έδινε απαντήσεις σε πολλά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με την προέλευση των χημικών ουσιών, με δεδομένο πλέον ότι στο σημείο, ακόμη κι από δείγματα που λήφθηκαν ένα μήνα μετά, ανιχνεύθηκε ξυλόλιο – όπως άλλωστε και σε πολλά προσωπικά αντικείμενα θυμάτων.
Αναφέρει ο Β. Κοκοτσάκης: «Η εξακρίβωση σε πολλά εκ των δειγμάτων ύπαρξης της χημικής ουσίας του ξυλολίου κ.λπ. οργανικών διαλυτών και στα προσωπικά αντικείμενα των επιβατών και θυμάτων τα οποία ελήφθησαν 7 μήνες αργότερα πιθανολογεί την επαφή αυτών με το αεριώδες νέφος το οποίο φλεγόμενο πιθανότατα προκάλεσε τον θάνατο αρκετών από τους θανόντες».
Επισημαίνεται ότι «το υλικό αυτό (ξυλόλιο), πέραν των άλλων εμπορικών κ.λπ. εφαρμογών αποτελεί βασικό υλικό για τη δημιουργία εκρηκτικών, ιδιότητα η οποία πρέπει να συνυπολογιστεί και συνεκτιμηθεί».
Διαβάστε επίσης – Τέμπη: Δείτε το βίντεο που εξηγεί την χημική νέφωση – Υψηλή ανάλυση από τον Δρ. Μάνο Παπαδάκη στο Παν. του Χιούστον
Σε πλήρη αντίθεση με το επίσημο πόρισμα
Από την αρχή κιόλας της έκθεσης γίνεται αντιληπτό ότι η παρούσα πραγματογνωμοσύνη καταρρίπτει το συμπέρασμα των πραγματογνωμόνων που είχαν καθυστερημένα οριστεί από την ανακριτική αρχή και οι οποίοι αξιολογώντας τα ελάχιστα στοιχεία που είχαν πλέον απομείνει μετά την εκχωμάτωση και μπάζωμα της περιοχής, απέδωσαν την τεράστια έκρηξη και φωτιά στα έλαια σιλικόνης των μετασχηματιστών.
Αναφέρει ενδεικτικά ο Β. Κοκοτσάκης, εκμηδενίζοντας το αρχικό πόρισμα: «Οπως φαίνεται από το φωτογραφικό υλικό, η κύρια (1η) ηλεκτράμαξα της εμπορικής αμαξοστοιχίας με στοιχεία 120-022, η οποία κατέληξε μετά τη σύγκρουση στο τοιχίο αντιστήριξης, δεν φέρει σημαντικά σημάδια καύσης της, έχοντας ακόμη σε άριστη κατάσταση τον χρωματισμό της, ενώ με εξωτερικά σημάδια καύσης από επαφή είναι η 2η ηλεκτράμαξα της εμπορικής (120-012) που ακολουθούσε και στην οποία βρέθηκαν από την ανάλυση στοιχεία ύπαρξης ξυλολίου.
Οι όποιες παραμορφώσεις επ’ αυτών προέρχονται από τη σύγκρουση, ενώ δεν φαίνονται να έχουν στρεβλώσεις ή τήξεις από υψηλή θερμοκρασία, γεγονός που δεν αναφέρεται ούτε στην πραγματογνωμοσύνη.
Επίσης το επιχείρημα ότι η καύση επ’ αυτών τερματίστηκε όταν εξέλιπε το λάδι σιλικόνης και είχαν μείνει μόνο τα μεταλλικά μέρη δεν ευσταθεί τόσο από την εμφάνιση των ίδιων των μηχανών αλλά και την εμφανή ύπαρξη άκαυστων πλαστικών κ.λπ. επενδύσεων στη μηχανή, καλωδίων, παρελκόμενων, ανταλλακτικών εξαρτημάτων κ.λπ. υλικών που θα μπορούσαν να αναφλεγούν εύκολα.
Από τα παραπάνω συνάγεται το ασφαλές συμπέρασμα ότι αντίθετα με το επίσημο πόρισμα των πραγματογνωμόνων, η εκδηλωθείσα έκρηξη-πυρκαγιά ελάχιστα επηρέασε τις 2 ηλεκτρομηχανές της εμπορικής και σίγουρα το φαινόμενο του αεριώδους πτητικού νέφους δεν ξεκίνησε σε αυτές, αλλά μετά από αυτές».
Το αδήλωτο βαγόνι που εξαφανίστηκε
Προχωρώντας στην ανάλυση της φωτιάς ο ειδικός πραγματογνώμονας Β. Κοκοτσάκης καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στη σύγκρουση ενεπλάκη και ένα βαγόνι-φάντασμα, το οποίο ήταν κι αυτό που μετέφερε τις χημικές ουσίες και προκάλεσε την έκρηξη.
Ο Β. Κοκοτσάκης διαπιστώνει πως υπήρχε και ακόμη ένα βαγόνι, το οποίο δεν είναι δηλωμένο και ήταν αυτό που προκάλεσε τη φωτιά. Τα επίσημα έγγραφα της Hellenic Train λένε ότι η εμπορική αμαξοστοιχία αποτελούνταν από 13 βαγόνια. Κατά τη φορά κίνησης τα τρία πρώτα ήταν φορτωμένα με σιδερένιες λαμαρίνες σε ανοικτές πλατφόρμες. Τα υπόλοιπα δέκα βαγόνια που εκτροχιάστηκαν ήταν εμπορευματοκιβώτια (containers).
Είναι γνωστό ότι ένα από αυτά τα εμπορευματοκιβώτια αποκολλήθηκε κατά τη σύγκρουση. Από την ανάλυση του φωτογραφικού υλικού που είχε στη διάθεσή του ο πραγματογνώμονας διαπιστώνει πως «η πλατφόρμα από την οποία αποκολλήθηκε το κοντέινερ πρέπει να είναι η αμέσως μπροστά σε σχέση με το φωτογραφικό υλικό πλατφόρμα, της οποίας όμως προηγούνται οι τρεις που ήταν έμφορτες με λαμαρίνες», κάνοντας λόγο για το βαγόνι νούμερο 4, για το οποίο ο Β. Κοκοτσάκης επίσης καταγγέλλει ότι στην επίσημη έκθεση των αρχικώς ορισθέντων πραγματογνωμόνων δεν διευκρινίστηκε οτιδήποτε «για την τύχη του ή την κατάσταση που βρέθηκε, αν βρέθηκε».
Πώς εκδηλώθηκε η φωτιά
Ο Β. Κοκοτσάκης εξηγεί: «Σημειώνουμε ότι λόγω της σύγκρουσης οι 2 ηλεκτρομηχανές της εμπορικής εξετράπησαν προς την πλευρά του τοιχίου αντιστήριξης της υπερκείμενης οδού, ενώ τα υπόλοιπα τμήματα του συρμού συνέχισαν να κινούνται για λίγο σε ευθεία γραμμή και παράλληλα με την ήδη εκτροχιασθείσα επιβατική αμαξοστοιχία τουλάχιστον στα πρώτα της βαγόνια.
Στην ανοικτή αυτή πλατφόρμα παρατηρούμε ότι υπάρχει επιφανειακή εξάπλωση της φωτιάς και όχι καύση σε βάθος, απόδειξη ότι η όποια επαφή της πλατφόρμας αυτής με φλόγες έγινε αφότου το όποιο αντικείμενο-φορτίο ή υλικό που ήταν φορτωμένη αποκολλήθηκε.
Ενισχυτικό των παραπάνω είναι το γεγονός ότι τα εφαπτόμενα τμήματα βαγονιού της επιβατικής αμαξοστοιχίας στο σημείο δεν έχουν ίχνη φωτιάς ή μετάδοσής της, απόδειξη ότι όταν η πλατφόρμα κατέληξε στο σημείο αυτό και ακινητοποιήθηκε δεν είχε οποιαδήποτε καύση πάνω της.
Οι υπόλοιπες ανοικτές λόγω φορτίου πλατφόρμες είναι τρεις όπως περιγράφεται στη σύνθεση και προπορεύονται, έχοντας μεν τις ίδιες ενδείξεις επιφανειακής πυρκαγιάς πάνω τους, αλλά το φορτίο αυτών ήταν γνωστό (λαμαρίνες), φορτίο το οποίο εξετράπη φυσιολογικά και η έκθεση των πλατφορμών στις φλόγες ελάχιστη.
Οταν τα αντικείμενα αυτά (πλατφόρμες) ακινητοποιήθηκαν στον χώρο μετά τη σύγκρουση και εξαιτίας αυτής (ορμή), η όποια φωτιά σε αυτά δεν είχε την ικανότητα να μεταδώσει τις φλόγες στο εφαπτόμενο βαγόνι της επιβατικής (πιθανότατα είχε εκλείψει).
Το πιθανολογούμενο αποκοπέν κοντέινερ της Νο4 (στη φωτό) πλατφόρμας και του οποίου τα συντρίμμια δεν έχουν καταγραφεί και δεν διακρίνονται στο σημείο κατάληξης της εμπορικής, πιθανότατα έχει αποκοπεί ή εκτιναχθεί (ή & τα δύο) πριν καταλήξουν στο σημείο ακινητοποίησης, είναι δε πολύ πιθανόν σε αυτό να εκδηλώθηκε η όποια διαρροή και δημιουργία του εκρηκτικού μείγματος και η ταυτόχρονη αποκόλληση ή εκτίναξή του, πριν προλάβει να μεταδώσει τη φωτιά στην πλατφόρμα στην οποία είχε φορτωθεί και ασφαλιστεί.
Τα αντικείμενα ή οργανικές ύλες (ζωοτροφές) που κατέληξαν στο τοιχίο αντιστήριξης πιθανολογούνται να είναι από την εκτίναξη, όμως δεν έχουν σημανθεί, αναγνωριστεί και καταγραφεί από τους πραγματογνώμονες, όπως άλλωστε θα έπρεπε για όλα τα συντρίμμια, έτσι ώστε να είναι εύκολη η ταυτοποίηση και προέλευσή τους» αναφέρει χαρακτηριστικά ο Β. Κοκοτσάκης.
Ολη η αλήθεια για την έκρηξη και την πυρκαγιά
«Με βάση τις παραπάνω ενδείξεις και στοιχεία πιθανολογούμε ότι το σημείο έναρξης του φαινομένου της δημιουργίας του αεριώδους νέφους και εκδήλωσης της μηχανικής έκρηξης με όλη την ήδη αναφερθείσα στην κύρια τεχνική μας έκθεση κλιμάκωση έλαβε χώρα στην παραπάνω αναφερόμενη πλατφόρμα (Νο4 στη φωτό) μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίου το οποίο αποκολλήθηκε και εκτινάχθηκε, προφανώς λόγω της μεγάλης ταχύτητας εκτόνωσης του δημιουργηθέντος από την παρουσία διαρρέοντος πτητικού υλικού.
Σημειώνουμε ότι πέραν της αναφοράς για αποκόλληση εμπορευματοκιβωτίου, καμία άλλη αναφορά δεν γίνεται για το υπερκείμενο φορτίο της επίδικης και ανοικτής αυτής πλατφόρμας».
Η HellenicTrain «κρύβει» στη σύγχυση το 4ο βαγόνι
Η φωτογραφική ανάλυση και καταμέτρηση με βάση τους πραγματογνώμονες δείχνει ότι την ώρα του συμβάντος η εμπορική αμαξοστοιχία είχε 14 βαγόνια. Ωστόσο, όπως αναφέρει η Hellenic Train σε έγγραφο που αποστέλλει στον ανακριτή τον Μάρτιο του 2023, ενώ κάνει λόγο και εκεί για 13 βαγόνια, λίγο πιο κάτω στο ίδιο έγγραφο κατά την αναλυτική περιγραφή για τη μετακίνηση των βαγονιών δίνεται η εντύπωση ότι τα βαγόνια είναι 14. Και αυτό διότι γίνεται αναφορά σε ένα βαγόνι το οποίο παρουσιάζει βλάβη και περιέργως δεν αριθμείται. Oπως αναφέρει το έγγραφο με τον υπότιτλο «Δραστηριότητες σχετικές με βαγόνια και εμπορεύματα που πραγματοποιήθηκαν μετά το δυστύχημα», τα βαγόνια μετακινήθηκαν ως εξής:
- 1.3.2023, ώρα 18.30: Οκτώ έμφορτα βαγόνια, από το 6ο έως το 13ο, έφτασαν μέσω της σιδηροδρομικής γραμμής στον Παλαιό Σταθμό Θεσσαλονίκης.
- 5.3.2023:Γίνεται επίσκεψη στον «χώρο στάθμευσης του Δήμου Λάρισας» όπου έχουν μεταφερθεί τρία εκτροχιασμένα βαγόνια με το φορτίο τους (λαμαρίνες) καθώς και ένα βαγόνι με βλάβη. Εχει σημασία ότι δεν αναφέρονται οι αριθμοί των βαγονιών.
- 6.3.2023: Το 5ο βαγόνι φτάνει στον Παλαιό Σταθμό της Θεσσαλονίκης.
- Ωστόσο την ίδια μέρα φτάνει στον Παλαιό Σταθμό της Θεσσαλονίκης και το κοντέινερ από το 4ο βαγόνι. Οπως σημειώνει το έγγραφο της Hellenic Train, «το εν λόγω βαγόνι είχε υποστεί βλάβες και δεν είναι δυνατή η σιδηροδρομική μετακίνηση». Αρα η Hellenic Train φαίνεται να επιβεβαιώνει τη φωτογραφική μέτρηση των 14 βαγονιών, καθώς, όπως φαίνεται από το έγγραφο, το 4ο βαγόνι έχει υποστεί βλάβη και δεν μπορούσε να μετακινηθεί, ενώ ήδη από την προηγούμενη μέρα ένα άλλο βαγόνι με βλάβη (για το οποίο δεν λένε εάν μπορούσε να μετακινηθεί) βρίσκεται στη Λάρισα.
Η προχειρότητα με την οποία έχει γραφτεί το έγγραφο της εταιρείας προς τον ανακριτή δημιουργεί σύγχυση και εντείνει τους ισχυρισμούς των πραγματογνωμόνων από τις οικογένειες των θυμάτων. Υπάρχουν όμως ακόμη δύο θέματα που αποκαλύπτονται από το έγγραφο της ίδιας της Hellenic Train. Οκτώ βαγόνια φαίνεται ότι μετακινούνται λίγες ώρες μετά το δυστύχημα από τα Τέμπη στη Θεσσαλονίκη μέσω της σιδηροδρομικής γραμμής. Δηλαδή προτού ακόμη ανασυρθούν και ταυτοποιηθούν τα θύματα της επιβατικής αμαξοστοιχίας μέλημα κάποιων ήταν η αλλοίωση των στοιχείων. Το γεγονός ότι τις πρώτες ώρες απομακρύνθηκαν τα βαγόνια από το σημείο αποδεικνύει ότι είναι αναληθής ο ισχυρισμός πως τα βαγόνια ελέγχθηκαν από τους πραγματογνώμονες της πυροσβεστικής για να διαπιστωθεί τι περιείχαν.
