Η γρεβιλέα ή γκρεβιλλέα είναι ένα εξωτικό καλλωπιστικό φυτό, σε μoρφή θάμνου ή δέντρου, που κατάγεται από την Αυστραλία με εντυπωσιακά λουλούδια σε αποχρώσεις μωβ, κόκκινου, κίτρινου και πορτοκαλί που εμφανίζονται από τα τέλη του χειμώνα μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού.
Τα άνθη της γρεβιλέας ξεχωρίζουν για το χαρακτηριστικό σχήμα τους, σε κάποια είδη είναι μικρά και μοιάζουν με αράχνη, ενώ σε κάποιες άλλες περιπτώσεις τα λουλούδια έχουν πιο μεγάλο μέγεθος και θυμίζουν οδοντόβουρτσα.
Η γρεβιλέα είναι αειθαλές φυτό με βελονοειδή ή σε σχήμα φτέρης χνουδωτά φύλλα που διατηρούνται πάνω στο φυτό κατά την περίοδο του χειμώνα, καθώς επίσης έχει πολύ γρήγορη ανάπτυξη και χρειάζεται ελάχιστη φροντίδα.
Οι θαμνώδεις ποικιλίες γρεβιλέας αποτελούν εξαιρετική επιλογή για δημιουργία χαμηλού φράχτη σε παρτέρι, ενώ μπορούν να διατηρηθούν και σε γλάστρα στο μπαλκόνι ή ως φυτά εσωτερικού χώρου.
Ας δούμε, αναλυτικά, ποια είναι τα γνωστότερα είδη γρεβιλέας, σε τι συνθήκες αναπτύσσονται και τι φροντίδα χρειάζονται για να αναπτυχθούν και να μας δώσουν πλούσια ανθοφορία της.
1. Ποια είναι τα πιο γνωστά είδη γρεβιλέας;
Υπάρχουν είδη γρεβιλέας που γίνονται ψηλά δένδρα, όπως η Grevillea robusta, γνωστή και ως “μεταξένια βελανιδιά”. Το συγκεκριμένο είδος γρεβιλέας δίνει πανέμορφα πορτοκαλοκίτρινα άνθη, καθώς επίσης αναπτύσσεται ταχύτατα και μπορεί να φτάσει τα 30 μέτρα σε ύψος.
Επιπλέον, υπάρχουν αρκετά είδη γρεβιλλέας σε μορφή χαμηλού θάμνου όπως η Grevillea juniperina που φτάνει σε ύψος τα 2-3 μέτρα και τη συναντάμε με κόκκινα, πορτοκαλί ή κίτρινα άνθη.
Αρκετό ενδιαφέρον έχει και ένα θαμνώδες είδος, η γκρεβιλέα “ροζμαρί” (Grevillea rosmarinifolia) που τα κόκκινα άνθη της σε μορφή αράχνης έρχονται σε αντίθεση με τα καταπράσινα φύλλα της που θυμίζουν δεντρολίβανο.
3. Σε τι συνθήκες αναπτύσσεται και ανθοφορεί η γρεβιλέα;
Η γρεβιλέα χρειάζεται ξερά και ήπια κλίματα για να μπορέσει να αναπτυχθεί και να μας χαρίσει την πλούσια ανθοφορία της.
Είναι ανθεκτική στις ψηλές θερμοκρασίες, ωστόσο τα περισσότερα είδη της γρεβιλέας είναι ευαίσθητα στην παγωνιά του χειμώνα και στους δυνατούς ανέμους.
Φυτεύεται σε ηλιοφανή προφυλαγμένα σημεία, ενώ μπορεί να ευδοκιμήσει και σε ημισκιερές θέσεις.
Είναι φυτό προσαρμοστικό σε όλους τους τύπους των εδαφών, ακόμα και άγονων, αρκεί να έχουν καλή αποστράγγιση.
Η γρεβιλέα αποτελεί εξαιρετική επιλογή για φύτευση σε παραθαλάσσιες περιοχές, καθώς είναι ανθεκτική στην αλατότητα.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι ορισμένα θαμνώδη είδη γρεβιλέας που φυτεύονται σε γλάστρα, μπορούν να διατηρηθούν και ως φυτά εσωτερικού χώρου.
4. Κάθε πότε χρειάζεται πότισμα η γκρεβιλέα;
Η γκρεβιλέα είναι ανθεκτική στην ξηρασία και έχει μικρές απαιτήσεις σε νερό. Ακόμα και απότιστη να την αφήσουμε για αρκετές μέρες, η γρεβιλλέα θα επιβιώσει.
Βέβαια, μετά τη μεταφύτευση, για τον πρώτο μήνα, η γρεβιλέα χρειάζεται τακτικό πότισμα 2 φορές την εβδομάδα για να αναπτυχθεί καλύτερα το ριζικό της σύστημα.
Στη συνέχεια, ποτίζουμε μία φορά την εβδομάδα από την άνοιξη ως το φθινόπωρο για να έχει καλή ανάπτυξη και πλούσια ανθοφορία.
Για είδη γρεβιλέας που έχουμε φυτέψει σε γλάστρα, χρειάζεται συχνότερα πότισμα ειδικά την περίοδο του καλοκαιριού που επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες.
5. Τι λίπασμα χρειάζεται η γρεβιλέα;
H γρεβιλέα είναι αρκετά σκληραγωγημένο φυτό και χρειάζεται περιορισμένη ποσότητα λιπάσματος.
Ειδικότερα, στα είδη γρεβιλέας που φυτεύουμε στο χώμα, προσθέτουμε πλήρες κοκκώδες λίπασμα στις αρχές της άνοιξης και στις αρχές του καλοκαιριού, την περίοδο δηλαδή που αναπτύσσεται ταχύτερα το φυτό.
Για φυτά γρεβιλέας που έχουμε φυτέψει σε γλάστρα, χρησιμοποιούμε υγρό λίπασμα για ανθοφόρα φυτά, κάθε 3-4 εβδομάδες, από τις αρχές της άνοιξης μέχρι τις αρχές φθινοπώρου.
Αποφεύγουμε να βάζουμε λίπασμα στη γρεβιλέα σε συνθήκες καύσωνα κατά την περίοδο του καλοκαιριού, για να μην δημιουργηθούν προβλήματα στα φυτά.
6. Ποιες ασθένειες και ποια έντομα προσβάλλουν τη γρεβιλέα;
H γρεβιλέα είναι ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό φυτό που σπάνια προσβάλλεται από ασθένειες και έντομα και σίγουρα δεν χρειάζεται αντιμετώπιση σε προληπτικό επίπεδο.
Στις λιγοστές περίπτώσεις που θα συναντήσουμε μαύρες ή γκρίζες κηλίδες στο φύλλωμα της γκρεβιλέας, αρκεί ο ψεκασμός με κάποιο σκεύασμα χαλκού για να αντιμετωπίσουμε τη μυκητολογική ασθένεια που έχει προσβάλλει το φυτό.
Επίσης, θα πρέπει να προσέξουμε να μην ποτίζουμε υπερβολικά τη γρεβιλέα γιατί μπορεί να προκληθεί ασθένεια που θα προκαλέσει σάπισμα της ρίζας και ξήρανση του φυτού.
Αν δούμε μελίγκρα πάνω στο φύλλωμα και στα άνθη της γρεβιλέας, μπορούμε να ψεκάσουμε με οικολογικό σκεύασμα θερινού πολτού που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα ή να χρησιμοποιήσουμε αυτοσχέδιο διάλυμα πράσινου σαπουνιού (1 κουταλιά της σούπας σε ένα λίτρο νερό) για την αντιμετώπιση της μελίγκρας.
7. Πότε και με ποιο τρόπο κλαδεύουμε τη γρεβιλέα;
H γρεβιλέα χρειάζεται κλάδεμα τη ζεστή περίοδο της άνοιξης και του καλοκαιριού που αναπτύσσεται το φυτό. Αποφεύγουμε το κλάδεμα την περίοδο του χειμώνα, όπου επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες, γιατί μπορεί να ξεραθεί το φυτό μας και πολύ δύσκολα να επανέλθει.
Σε θαμνώδη είδη γρεβιλέας, κάνουμε ελαφρύ κλάδεμα κόβοντας λίγα εκατοστά από τις άκρες των βλαστών για να αποκτήσει το φυτό πιο συμπαγές φύλλωμα.
Σε μεγάλα δέντρα γρεβιλέας, κόβουμε τους ξερούς βλαστούς και φροντίζουμε να απομακρύνουμε βλαστούς που αναπτύσσονται κοντά στο έδαφος για να έχει το φυτό καλύτερο αερισμό και να είναι πιο όμορφο από αισθητική άποψη.
Επιπλέον, η απομάκρυνση των ξεραμένων λουλουδιών βοηθά στην ενίσχυση νέας ανθοφορίας του φυτού της γρεβιλέας.
8. Πώς δημιουργούμε καινούρια φυτά γρεβιλέας;
Ο πολλαπλασιασμός της γρεβιλέας, δηλαδή η δημιουργία καινούριων φυτών γρεβιλέας γίνεται κυρίως με σπόρο ή με μοσχεύματα.
α) Πολλαπλασιασμός γρεβιλέας με σπόρο
Η δημιουργία καινούριων φυτών γρεβιλέας από σπόρο είναι αρκετά δύσκολη και αργή διαδικασία, καθώς αρκετοί σπόροι έχουν μικρή φυτρωτικότητα. Για να τη βελτιώσουμε, ξύνουμε το εξωτερικό περίβλημα του σπόρου ή βάζουμε τους σπόρους σε χλιαρό νερό για ένα 24ωρο πριν τους φυτέψουμε την περίοδο της άνοιξης. Σε κάθε περίπτωση, για να φυτρώσει ο σπόρος μπορεί να χρειαστεί 2 εβδομάδες μέχρι μερικούς μήνες, ανάλογα το είδος της γρεβιλέας.
β) Πολλαπλασιασμός γρεβιλέας με μοσχεύματα
Η πιο αποτελεσματική μέθοδος για τη δημιουργία καινούριων φυτών γρεβιλλέας είναι με τη μέθοδο πολλαπλασιασμού με μοσχεύματα. Παίρνουμε τμήματα βλαστών περίπου 10 εκατοστών από την κορυφαία βλάστηση την περίοδο της άνοιξης ή ημιξυλωδών πλευρικών βλαστών την περίοδο του καλοκαιριού και τα φυτεύουμε σε γλάστρες φυτωρίου, αφού έχουμε αφαιρέσει τα 2/3 του φυλλώματος απο τη βάση του βλαστού. Η χρήση ορμόνης ριζοβολίας στη βάση του τμήματος του βλαστού της γρεβιλέας αυξάνει το ποσοστό επιτυχίας του πολλαπλασιασμού. Διατηρούμε τις γλάστρες για λίγες εβδομάδες σε δροσερό περιβάλλον μέχρι να ριζώσει το φυτό της γρεβιλέας και το μεταφυτεύσουμε στην οριστική του θέση ή σε μεγαλύτερη γλάστρα.
9. Κι ένα μυστικό για τη γρεβιλέα
Κάποια είδη γρεβιλέας έχουν αρωματικά άνθη ενώ τα γεμάτα νέκταρ εντυπωσιακά λουλούδια της προσελκύουν πλήθος από μέλισσες, πεταλούδες και πουλιά δημιουργώντας στον κήπο μας, ένα υπέροχο φυσικό περιβάλλον.