Ιππαλεκτρυών – Ένα άγνωστο ον της ελληνικής μυθολογίας

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ένα όχι και τόσο γνωστό ον της ελληνικής μυθολογίας είναι ο ιππαλεκτρύων. Πρόκειται για ένα φανταστικό όν, ένα υβριδικό πλάσμα που από τη μέση και πάνω έχει τη μορφή αλόγου και απο τη μέση και κάτω τη μορφή κόκορα. Το πίσω του μέρος φέρει τη φτερωτή ουρά ενός κόκορα, έχει τα φτερά ενός κόκορα καθώς και τα πόδια ενός πτηνού.

Ετυμολογικά η λέξη ιππαλεκτρυών προέρχεται από τη λέξη ἵππος που σημαίνει στα αρχαία Ελληνικά, άλογο και τη λέξη ἀλεκτρυών που σημαίνει αντίστοιχα κόκορας. Η ίδια λοιπόν η λέξη για να περιγράψει αυτό το ον αποτελεί και αυτή ένα «γλωσσικό υβρίδιο.»

Αν και στις γραπτές πηγές ο ιππαλεκτρυών δεν εμφανίζεται συχνά, ούτε υπάρχουν θεματικές ιστορίες ή μυθολογικοί κύκλοι που να τον αφορούν άμεσα, η πιο πρώιμη εμφάνισή του στην εικονογραφία χρονολογείται στον 9ο αι. π.Κ.Ε. από την Κνωσσό. Πιο ολοκληρωμένη η μορφή του εικονογραφικά και πιο συχνή παρατηρείται τον 6ο αι. π.Κ.Ε. και ιδιαίτερα σαν θέμα απεικόνισης στην κεραμική, αλλά και στην γλυπτική.

Στις εικόνες που ακολουθούν βλέπετε για παράδειγμα ένα δείγμα απο γλυπτό που βρέθηκε στην Ακρόπολη και χρονολογείται στους αρχαϊκούς χρόνους. Συχνά απεικονίζεται και κάποιος πολεμιστής που ιππεύει το ον αυτό, όπου είναι και εικονογραφικό θέμα σε ορισμένες σειρές νομισμάτων.

ippalektryon1

ippalektryon2

Στην κωμωδία του Αριστοφάνη, Όρνιθες ο ιππαλεκτρυών περιγράφεται σαν ένα περίεργο πλάσμα με κίτρινα φτερά. Εικονογραφικά όπως παρατηρούμε και απο τις φωτογραφίες ο τρόπος απεικόνισής του είναι σταθερός και παγιωμένος: το μπροστινό μέρος και το κεφάλι είναι ένα άλογο καθώς και τα δύο μπροστινά πόδια, ενώ το πίσω μέρος είναι αυτό ενός κόκορα, με πλουμιστή ουρά, φτερά και ανάλογα πόδια. Συνήθως φέρουν και στην πλάτη τους έναν νεαρό καβαλάρη ή πολεμιστή.

ippalektryon3

Ο Ησύχιος αναφέρει ότι υπήρχαν τρία είδη ιππαλεκτρύονος: ένας με τη μορφή ενός μεγάλου κόκορα, ένας με τη μορφή ενός τεράστιου αρπακτικού και τέλος ενός πλάσματος που έμοιαζε με γρύπα. Στις γραπτές πηγές φαίνεται να υπάρχει μία σύγχιση για το πώς εμφανίζεται αυτό το ον και πριν από τον Αισχύλο δεν υπάρχουν ειδικές περιγραφές ή λέξεις που να αναφέρονται σε αυτό.

ippalektryon4

Συνδυαστικές μελέτες και αναφορές θεωρούν ότι το μοτίβο αυτό πιθανόν να μην είναι αμιγώς Ελληνικό και να προέρχεται από επιρροές από τη Μ. Ανατολή, όπως είναι το σύνηθες και για άλλα υβρίδια της Ελληνικής μυθολογίας. Στην περίπτωση όμως αυτή δεν γνωρίζουμε κάποια παράσταση ιππαλεκτρύονος από την Αίγυπτο ή το χώρο της Μ. Ανατολής. Εικονογραφικά στον Ελληνικό χώρο το συναντάμε κατεξοχή στην μελανόμορφη κεραμική της Αθήνας όπου θα μπορούσε να είναι και μία παραλλαγή του μοτίβου του Πήγασου.

ippalektryon5

Ο ιππαλεκτρυών εμφανίζεται και σε κάποιες σειρές νομισμάτων όπου θα μπορούσαν να αφορούν να αναπαραστάσεις του Πήγασου. Όμως ο τρόπος που αποδίδεται η ουρά και κυρίως τα πόδια με τα νύχια θυμίζει περισσότερο στυλιστικά τον ιππαλεκτρύονα.

Στους Βατράχους του Αριστοφάνη αναφέρεται ότι το ον αυτό απεικονιζόταν συχνά πάνω σε πολεμικές ασπίδες και μάλιστα έχει υπάρχει απεικόνιση πάνω σε ερυθρόμορφο αγγείο που δείχνει τη θεά Αθηνά να κρατάει μία τέτοια ασπίδα. Όπως συμβαίνει και με άλλα ανάλογα όντα της Ελληνικής μυθολογίας, όπως για παράδειγμα με το κεφάλι της Μέδουσας, η χρήση αυτή υποδηλώνει έναν προφυλακτικό ή αποτροπαϊκό χαρακτήρα.

ippalektryon6

Τέτοιες εικονογραφικές επιλογές θεωρούνταν ότι προκαλούσαν γέλιο και έδιωχναν το φόβο μακρυά ή προκαλούσαν τον τρόμο στα μάτια του εχθρού.

Από την ίδια κωμωδία του Αριστοφάνη μαθαίνουμε ότι το μοτίβο του ιππαλεκτρύονα έφεραν επίσης και πλοία, γεγονός που συνηγορεί με τις μαγικές-αποτροπαϊκές ιδιότητες που πιθανόν είχε το ον αυτό για να προστατεύει τα πλοία και τα πληρώματά τους.

Σε ένα χαμένο έργο του Αισχύλου, Μυρμιδόνες αναφέρεται επίσης ότι η μορφή του ιππαλεκτρύονα υπήρχε στο πλοίο του Πρωτεσίλαου. Σε όσες από τις Αριστοφανικές κωμωδίες γίνεται αναφορά στον ιππαλεκτρύονα υπάρχει μία διάθεση αστειασμού που αφορά τόσο το μέγεθός του, αλλά και το αστείο περπάτημά του.

ippalektryon7

ippalektryon8

https://arxaia-ellinika.blogspot.gr/2013/04/ippalektrywn-ena-agnwsto-on-ths-ellhnikhs-mythologias.html

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Στις 14 Φεβρουαρίου το πρώτο ψυχοσάββατο του 2026

Πότε είναι τα Ψυχοσάββατα του 2026 Το πρώτο Ψυχοσάββατο του έτους είναι 57 ημέρες πριν το Άγιο Πάσχα, ενώ το δεύτερο Ψυχοσάββατο είναι 48 ημέρες...

Το μαρμάρινο ιωνικό κιονόκρανο της Θεσσαλονίκης: Από τον αρχαϊκό ναό στο επισκοπικό θρόνο

Το μαρμάρινο κιονόκρανο ιωνικού ρυθμού (ΜΘ 2656) ξεχωρίζει για την καλή του διατήρηση και την πολυκύμαντη ιστορία του Η μόνη φθορά που φέρει προέρχεται...

Πέθανε στα 78 του χρόνια ο Αναστάσης Παπαληγούρας, πολιτικός και πατερας της Λένας Παπαληγουρα

Σε ηλικία 78 ετών πέθανε ο πρώην βουλευτής Κορινθίας της Νέας Δημοκρατίας και πρώην υπουργός, Αναστάσης Παπαληγούρας Η πετυχημένη ηθοποιός Λένα Παπαληγουρα είναι κόρη του.«Ο...

Κεραυνοί του Λακη Λαζοπουλου στην εκπομπή του για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και την κυβέρνηση Μητσοτακη

Λαζόπουλος για ΟΠΕΚΕΠΕ: «Σκάνδαλο που σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε απ’ τη Νέα Δημοκρατία – Είναι η τέλεια ληστεία»Και το μήνυμα σε Ανδρουλακη : «παλεύεις για ένα...

Ψυχοσάββατο 2026: Γιατί τα υλικά στα κόλλυβα πρέπει να είναι εννέα

Τα κόλλυβα είναι βρασμένο σιτάρι, το όποιο σιτάρι είναι σύμβολο του ανθρώπινου σώματος επειδή το ανθρώπινο σώμα τρέφεται και αυξάνει με το σιτάρι. Γι’ αυτό άλλωστε...

Η μεγάλη μας θεατρίνα Καλή Καλό !

Αποτελώντας κάποτε το παιδί θαύμα της μεσοπολεμικής μας καλλιτεχνικής σκηνής και ανατρεφόμενη με τις μεγάλες πολιτισμικές εμπειρίες ενός μεγαλοαστικού σπιτιού, η Καλή Καλό διήνυσε μια...

Έσβησε αθόρυβα στα 80 του χρόνια ο επιχειρηματίας πρότυπο για την Ελλάδα, ο ιδρυτής των καταστημάτων Πλαίσιο, Γιώργος Γεράρδος

Σε ηλικία 80 έτων έφυγε από την ζωή ο ιδρυτής της εταιρίας «Πλαίσιο» Γιώργος Γεράρδος της κορυφαίας εταιρίας ηλεκτρονικών υπολογιστών στην Ελλάδα Ο Γεώργος Γεράρδος...

Ο Γιατρός του Γιώργου Μαζωνάκη μιλάει για την πορεία της υγείας του – Γιατί μεταφέρθηκε επειγόντως στο νοσοκομείο

Στο νοσοκομείο μεταφέρθηκε εκτακτως ο Γιώργος Μαζωνάκης  Ο προσωπικός γιατρός του Γιώργου Μαζωνάκη μίλησε πριν λίγα λεπτά σε τηλεοπτική εκπομπή και εξήγησε τι ακριβώς συμβαίνει...

Στο νοσοκομείο ο Γιώργος Μαζωνάκης με πόνους και πυρετό

Στο νοσοκομείο Metropolitan μεταφέρθηκε ο Γιώργος Μαζωνάκης  Ο Γιώργος Μαζωνάκης ένιωσε έντονους πόνους στην κοιλιά και μεταφέρθηκε χθες το βράδυ στο νοσοκομείο Metropolitan.Για την κατάσταση...

Αντώνης Καλογιάννης: Ένας από τους μεγαλύτερους έλληνες τραγουδιστές, έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα το 2021

Ο Αντώνης Καλογιάννης πέθανε στις 11 Φεβρουαρίου 2021 Υπήρξε ανακάλυψη του Μίκη Θεοδωράκη ενώ εργαζόταν ως τσαγκάρης. Συμμετείχε σε 500 συναυλίες σε Ευρώπη,Αμερική,Αυστραλία,του Μικη,κάνοντας γνωστή την...

Κόλαφος μέσα στη νύχτα ο Ευάγγελος Αντωναρος για κυβέρνηση και Μαρινακη

Εάν ο Μητσοτάκης  είχε την ελάχιστη αίσθηση σεβασμού προς τους δημοκρατικούς θεσμούς θα είχε ήδη αποπέμψει τον κυβερνητικό του εκπρόσωπο.Αλλά προφανως δεν έχει. Κι έτσι ο κατήφορος...

Ο κόσμος πεινάει και οι δήμοι πετάνε εκατομμύρια για τα καρναβάλια: 80.000 ευρώ θα στοιχίσει για να τραγουδήσει μια ώρα η Ελένη Φουρέϊρα

Μπορεί δεκάδες δήμοι σε όλοι την χώρα δεν έχουν χρήματα για απαραίτητες υποδομές, έχουν όμως για τα καρναβάλια 80.000 ευρώ θα κοστίσει στο Δήμο Ξάνθης...

Έσβησε στα 90 της χρόνια μια σπουδαία ηθοποιός που λετρεψε όλη η Ελλάδα, η Μαγδα Λεκκα

Αντιο γλυκειά μας Μαγδα! Εντελως ξαφνικά κι αυτο μας γεμίζει απέραντη θλίψη εφυγε απο κοντα μας η ακάματη προεδρος της ΕΝΩΣΗΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΗΘΟΠΟΙΩΝ (ΕΣΗ) η...

Ορφικά –Κοσμογονία: Η Αρχή των Πάντων κατά τον Ορφέα

Ένα σύντομο, ποιητικό και μυστηριακό ταξίδι στην Ορφική κοσμογονία Από το αρχέγονο Σκότος και τον αιώνιο Χρόνο γεννιέται το Κοσμικό Αυγό. Από αυτό εκκολάπτεται...

Η διάκριση ανάμεσα σε νόημα ζωής και προσωπική ευημερία και πώς επηρεάζει τις επιλογές μας

Όταν σκεφτόμαστε τι σημαίνει να ζούμε μια «καλή ζωή», η απάντηση δεν είναι μονοσήμαντη Ο φιλόσοφος Matthew Hammerton επισημαίνει ότι μια ζωή που είναι σημαντική...

Άγιος Χαράλαμπος: Πολιούχος, προστάτης, θαυματουργός

Ο Άγιος Χαράλαμπος υπήρξε Ιερομάρτυρας της Χριστιανοσύνης. Η μνήμη του εορτάζεται σε Ανατολή και Δύση στις 10 Φεβρουαρίου Την ημέρα αυτή γιορτάζουν όσοι και όσες...

Καταδικαστηκε για βιασμο πασιγνωστος ηθοποιος, ασκησε εφεση και αφεθηκε ελευθερος

Ένοχος για βιασμό και δύο απόπειρες βιασμού με απόφαση του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Αθηνών κρίθηκε γνωστός ηθοποιός Το δικαστήριο επέβαλε κατά πλειοψηφία (4-3) ποινή φυλάκισης...

35χρονη νηπιαγωγός εφυγε απο τη ζωη ενώ θήλαζε το μωρό της

Η 35χρονη μητέρα άφησε την τελευταία της πνοή λίγες ημέρες μετά τη γέννηση του δεύτερου παιδιού της Σύμφωνα με το τοπικό μέσο patratora.news, πρόκειται για...

43χρονο παλικαρακι βρεθηκε ξαφνικα νεκρος

Σοκαρισμένη είναι η τοπική κοινωνία της Λαμίας από τον αιφνίδιο θάνατο ενός 43χρονου αστυνομικού, πατέρα δύο μικρών παιδιών Σύμφωνα με πληροφορίες, ο άνδρας είχε ρεπό...

Ποιοι ηθελαν στην φυλακη τον Γιαννη Σμαραγδη – Η αποκαλυψη του κορυφαιου σκηνοθετη στον Γρηγορη Αρναουτογλου

Στην εκπομπή The 2Night Show εμφανίστηκε ο Γιάννης Σμαραγδής, αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές της ζωής του Ο σκηνοθέτης στάθηκε στην επιτυχία της ταινίας «Καποδίστριας», ενώ παράλληλα...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ