Στα μέσα Μαρτίου, η Κροατία, η Αλβανία και το Κοσσυφοπέδιο σχημάτισαν μια στρατιωτική συμμαχία. Η Σερβία και η Ουγγαρία απάντησαν επίσης με στρατιωτική συνεργασία. Αυτές οι νέες συμμαχίες απειλούν την κατάσταση ασφαλείας στη νοτιοανατολική Ευρώπη, σύμφωνα με το ραδιόφωνο Deutsche Welle.
Ο ελεγχόμενος από το κράτος Τύπος της Σερβίας αφιερώνει άρθρα για τη νέα στρατιωτική συνεργασία που έχει συμφωνήσει το Βελιγράδι με την Ουγγαρία: «Μια βόμβα που συγκλονίζει την περιοχή», έγραψε η ταμπλόιντ Informer. Η φιλοκυβερνητική εφημερίδα Kurir έκανε λόγο για «ιστορική στιγμή». Η Novosti έγραψε για «νέα στοιχεία μιας σιδερένιας φιλίας» και η διαδικτυακή πύλη Republika πιστεύει ότι «Κροάτες και Αλβανοί έχουν πανικοβληθεί εξαιτίας της σερβο-ουγγρικής στρατιωτικής συμμαχίας».
Σχεδόν όλος ο κρατικά ελεγχόμενος τύπος της Σερβίας, ανεξαρτήτως τύπου ΜΜΕ, χειροκρότησε ομόφωνα την υποτιθέμενη στρατιωτική συμφωνία που υπεγράφη στις αρχές Απριλίου στο Βελιγράδι από τους υπουργούς Άμυνας της Ουγγαρίας και της Σερβίας, Κριστόφ Σαλάι-Μπομπρόβνιτσκι και Μπράτισλαβ Γκάσιτς, αντίστοιχα.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Σέρπσκα, του σερβικού τμήματος της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, Μίλοραντ Ντόντικ, ανακοίνωσε ότι η οντότητά του θα ενταχθεί επίσης στη «νέα στρατιωτική συμμαχία».
Τα σερβικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το νέο «στρατιωτικό σύμφωνο» ήταν μια αντίδραση στη στρατιωτική συμμαχία που δημιουργήθηκε πρόσφατα μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ, Κροατία και Αλβανία, συν το Κοσσυφοπέδιο. Η ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου δεν αναγνωρίζεται από το Βελιγράδι ακόμη και αρκετές δεκαετίες μετά τον χωρισμό του από τη Σερβία.
«Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό» ότι «αυτή η στρατιωτική συμμαχία δημιουργήθηκε χωρίς προηγούμενες διαβουλεύσεις με τις αρχές του Βελιγραδίου», επέκρινε το σερβικό υπουργείο Εξωτερικών. Η συνθήκη θα αποσκοπούσε στην απομόνωση της Σερβίας και στη δημιουργία “παραστρατιωτικών δομών” στο Κοσσυφοπέδιο, αποτελώντας “μεγάλη πρόκληση”, αναφέρει επίσης η σερβική διπλωματική δήλωση.
Στρατιωτική συμφωνία μεταξύ Ζάγκρεμπ, Τιράνων και Πρίστινα
Τι περιλαμβάνει όμως στην πραγματικότητα η συμφωνία μεταξύ των κυβερνήσεων του Ζάγκρεμπ, των Τιράνων και της Πρίστινα;
Η συνθήκη που υπογράφηκε στα Τίρανα, στις 18 Μαρτίου 2025, από τα Υπουργεία Άμυνας της Κροατίας, της Αλβανίας και του Κοσσυφοπεδίου προβλέπει τη συνεργασία στο πλαίσιο της στρατηγικής αντίληψης του ΝΑΤΟ και της πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ.
Θα ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των βιομηχανιών όπλων αυτών των χωρών και η εκπαίδευση στρατιωτών και ανώτερου στρατιωτικού προσωπικού.
Προγραμματίζονται επίσης κοινές στρατιωτικές ασκήσεις. Στο πλαίσιο της ευρωατλαντικής ολοκλήρωσης, έμφαση δίνεται και στα αμυντικά μέτρα έναντι ξένων κυβερνοεπιθέσεων και εκστρατειών παραπληροφόρησης. Αν και η Σερβία αισθάνεται ότι απειλείται από αυτό το νέο στρατιωτικό σύμφωνο, ο Πρωθυπουργός της Κροατίας Αντρέι Πλένκοβιτς διαβεβαίωσε ότι: «Αυτό το μνημόνιο συνεργασίας δεν έχει επιθετικό χαρακτήρα».
Ωστόσο, οι δεκαετίες αντιπαλοτήτων και εχθροτήτων μεταξύ Σερβίας και Κροατίας εντείνονται τώρα από αυτήν την τριμερή συνθήκη. Ο υπουργός Άμυνας της Κροατίας Ιβάν Άνουσιτς δεν δίστασε να ρίξει λάδι στη φωτιά: «Οι μέρες που η Κροατία έπρεπε να ρωτήσει το Βελιγράδι τι της επιτρέπεται και τι δεν της επιτρέπεται, έχουν περάσει προ πολλού – και αυτό δεν θα συμβεί ποτέ ξανά».
Η εφημερίδα του Ζάγκρεμπ Jutarnji list έγραψε ότι ο παντοδύναμος Σέρβος πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς φέρεται να υπέστη νευρικό κλονισμό όταν άκουσε για τη νέα συμμαχία στα Δυτικά Βαλκάνια.
Δεν είναι λοιπόν περίεργο που ο σερβικός Τύπος απάντησε με θριαμβευτικούς τόνους: «Η Κροατία και η Αλβανία έλαβαν μια αστραπιαία απάντηση: υπογράφηκε η στρατιωτική συμμαχία μεταξύ Ουγγαρίας και Σερβίας».
Σε τι συμφώνησαν Βελιγράδι και Βουδαπέστη;
Η «στρατιωτική συμμαχία», που περιγράφεται ως ιστορική, μεταξύ Βελιγραδίου και Βουδαπέστης αποκαλύπτεται μετά από προσεκτικότερη επιθεώρηση ως απλώς μια πολιτική απάτη που δημιουργήθηκε από τον τύπο που ελέγχεται από τον Βούτσιτς.
«Είναι απλώς άλλο ένα τέχνασμα μάρκετινγκ από τον Βούτσιτς», δήλωσε ο Σέρβος πολιτικός της αντιπολίτευσης Πέταρ Μπόσκοβιτς στην επικριτική εφημερίδα του Βελιγραδίου Danas.
Ο Σέρβος στρατιωτικός εμπειρογνώμονας Αλεξάνταρ Ράντιτς εξήγησε σε πολλές πύλες πληροφοριών τι αφορά στην πραγματικότητα η Σερβο-Ουγγρική συμφωνία: «Δεν υπάρχει στοιχείο στρατιωτικής συμμαχίας», καταλήγει η ανάλυσή του.
Η πομπωδώς ανακοινωθείσα συνθήκη θα περιέχει μόνο συγκεκριμένα έργα στρατιωτικής συνεργασίας που έχουν ήδη συμφωνηθεί να πραγματοποιούνται ετησίως από το 2023. Και ο ίδιος ο Βούτσιτς ανταπέδωσε: «Ο στόχος θα ήταν μια στρατιωτική συμμαχία», τα θεμέλια της οποίας θα είχαν τώρα τεθεί.
Αυξημένος κίνδυνος πολέμου στα Δυτικά Βαλκάνια;
Ανεξάρτητα από τη νέα ανακοινωθείσα στρατιωτική συνεργασία, όσο ασαφής κι αν είναι, ο δραστικός οπλισμός παρατηρείται στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων εδώ και αρκετά χρόνια.
Η Κροατία, η οποία μόλις επανέφερε την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία, αγόρασε μαχητικά αεροσκάφη Rafale από τη Γαλλία και διαπραγματεύεται την αγορά γερμανικών αρμάτων μάχης Leopard.
Η Σερβία έχει επίσης υπογράψει συμφωνία με το Παρίσι για την αγορά των προαναφερθέντων μαχητικών αεροσκαφών και αγοράζει οπλικά συστήματα από τη Ρωσία και την Κίνα.
«Στα Βαλκάνια, η ασφάλεια είναι ακόμα θερμή», ανέφερε τον Ιανουάριο η Γερμανική Ένωση Στρατού της Μπούντεσβερ στην τελευταία της έκθεση για την κατάσταση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Αλλά πόσο θερμή είναι πραγματικά η κατάσταση;
Η παρατήρηση της εφημερίδας Klix του Σεράγεβο συνεχίζει να είναι αληθινή στην περιοχή: «Ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου».
Αλλά μετά από πιο προσεκτική εξέταση του πλαισίου των σημερινών σχέσεων εξουσίας, ένας πόλεμος στην περιοχή βραχυπρόθεσμα φαίνεται απίθανος.
Στις αρχές Απριλίου, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε δήλωσε ότι δεν είναι απαραίτητο η κατάσταση στα Δυτικά Βαλκάνια να είναι στην ημερήσια διάταξη της συνάντησης των Υπουργών Άμυνας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας στις Βρυξέλλες. Πριν από ένα χρόνο, ο προκάτοχός του Γενς Στόλτενμπεργκ είχε διαβεβαιώσει ότι δεν θα υπάρξουν άμεσες στρατιωτικές απειλές στην περιοχή.
«Υπάρχει μικρή πιθανότητα να ξεσπάσει πραγματικός πόλεμος», πιστεύει επίσης ο Βουκ Βουκασάνοβιτς από το Κέντρο Πολιτικής Ασφαλείας του Βελιγραδίου. Παρά τις προσπάθειες εξοπλισμού, οι χώρες της περιοχής θα είχαν πολύ λίγους πόρους για να αντέξουν οικονομικά μια τέτοια σύγκρουση. Επιπλέον: οι τοπικές ελίτ θα φοβόντουσαν ότι θα μπορούσαν να χάσουν τα προνόμιά τους σε περίπτωση πολέμου.
Το ΝΑΤΟ έχει τον έλεγχο
Επιπλέον, η συμμαχία του ΝΑΤΟ είναι πολύ παρούσα στην περιοχή. Με εξαίρεση το Κοσσυφοπέδιο, όλες οι γειτονικές χώρες της Σερβίας και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης είναι μέλη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Οι ΗΠΑ έχουν μια μεγάλη στρατιωτική βάση στο Κοσσυφοπέδιο – το Camp Bondsteel.
Η αεροπορική βάση Mihail Kogălniceanu κοντά στην Κωνστάντζα επεκτείνεται αυτή τη στιγμή στο μεγαλύτερο σημείο υποστήριξης του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη: προγραμματίζονται επενδύσεις τουλάχιστον 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ και χωρητικότητα 10.000 στρατιωτών.
Μια μεγάλη ναυτική βάση του ΝΑΤΟ σχεδιάζεται στο λιμάνι του Δυρραχίου στις ακτές της Αδριατικής της Αλβανίας. Επομένως, δεν τίθεται θέμα πολέμου εναντίον μιας τέτοιας στρατιωτικής δύναμης.
DW
—