ECONOMIST: ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ
Σε πρόσφατο άρθρο που δημοσίευσε το βρετανικό περιοδικό Economist στηλιτεύεται η οπισθοχώρηση της σύγχρονης Ευρώπης στην προστασία του θεμελιώδους δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης.
Γίνεται αναφορά στη νομοθεσία-παρωδία της Γερμανίας που προστατεύει τα πολιτικά πρόσωπα από «προσβολές» και καταλήγει στη δίωξη πολλών πολιτών για τον δημόσιο λόγο που εξέφρασαν στο διαδίκτυο.
Πριν από λίγους μήνες σε ένα γερμανικό περιοδικό επιβλήθηκε ένα υπέρογκο πρόστιμο και ο εκδότης καταδικάστηκε ποινικά σε 7 μήνες φυλακή γιατί δημοσίευσε ένα meme με τον Υπουργό Εσωτερικών να κρατά μια πινακίδα που έγραφε «μισώ την ελευθερία της γνώμης».
Ενώ όλα τα κράτη της Ευρώπης κατοχυρώνουν και εγγυώνται με συνταγματικές ρυθμίσεις την ελευθερία της έκφρασης ωστόσο με διάφορα νομοθετικά μέτρα προσπαθούν να «περιορίσουν τις βλάβες» που φοβούνται ότι μπορεί να προκαλέσει. Και κάπως έτσι έφτασαν τα σύγχρονα ευρωπαϊκά κράτη να τιμωρούν απόψεις που δεν συνάδουν με το επίσημο αφήγημα.
Είναι εντυπωσιακό ότι ο Economist στο εν λόγω άρθρο αναδεικνύει τις ασάφειες και τις «γκρίζες ζώνες» που δημιουργούν οι νομοθεσίες περί καταπολέμησης της «ρητορικής μίσους» με αποτέλεσμα να λειτουργούν ως λογοκριτικές μηχανές σε όλα τα κράτη της Ευρώπης. Προτείνει μάλιστα την κατάργησή τους καθώς περισσότερο προκαλούν προβλήματα παρά επιλύουν.
Στη Φινλανδία για παράδειγμα ένας Βουλευτής διώχθηκε ποινικά επειδή αναπαρήγαγε ένα χωρίο της Βίβλου περί της ομοφυλοφιλίας. Στη Βρετανία η αστυνομία συλλαμβάνει ημερησίως 30 πολίτες για πιθανά προσβλητικές αναρτήσεις στο διαδίκτυο, όπως πρόσφατα έναν άνδρα που σχολίαζε ζητήματα μετανάστευσης ή ένα ζευγάρι που επέκρινε το δημοτικό σχολείο της κόρης τους.
Γενικότερα, οι ασαφώς διατυπωμένοι νόμοι παρέχουν ευρεία διακριτική ευχέρεια στους κρατικούς αξιωματούχους να επέμβουν καταχρηστικά εις βάρος του δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης.
Κατά το άρθρο ο υποτιθέμενος στόχος των νομοθεσιών για την αντιμετώπιση της «ρητορικής μίσους» για θωράκιση της κοινωνικής ειρήνης και συνοχής μένει στα χαρτιά και δεν υπάρχουν σοβαρά στοιχεία που να το τεκμηριώνουν. Αντιθέτως, απειλώντας το κράτος τους πολίτες με διώξεις επειδή εκφράζουν την άποψή τους πλήττει την κοινωνική συνοχή.
Άνω του 40% των Γερμανών και των Βρετανών θεωρούν πλέον ότι δεν μπορούν να εκφράσουν ελεύθερα αυτό που σκέφτονται.
Τα πράγματα γίνονται χειρότερα όταν οι περιορισμοί της ελευθερίας του λόγου έχουν πολιτικό κίνητρο. Στη Γαλλία επιβλήθηκε πρόστιμο 100.000 σε έναν «συντηρητικό» τηλεοπτικό σταθμό επειδή εκφράστηκε η άποψη ότι οι εκτρώσεις είναι η υπ’ αριθμόν ένα αιτία θανάτου παγκοσμίως.
Ο Economist καταλήγει ότι το να πιστεύεις στην ελευθερία του λόγου σημαίνει να υπερασπίζεσαι τον λόγο που δεν σου αρέσει και ότι αν οι δημοκρατίες αποτύχουν να το κάνουν αυτό, θα χάσουν την αξιοπιστία τους.
