Η Ρωσία φοβάται το μνημόνιο για τη μεταβίβαση του ελέγχου του μήκους 40 χιλιομέτρων Διαδρόμου Ζανγκέζουρ, ο οποίος συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακά του, το Ναχιτσεβάν, μέσω της Αρμενίας.
Τις τελευταίες ημέρες, παρατηρήθηκαν «νέοι σεισμοί» στον Νότιο Καύκασο, συνοδευόμενοι από δραστηριότητες των ενόπλων δυνάμεων διαφορετικών συνασπισμών.
Στρατιωτικές ασκήσεις του ΝΑΤΟ
Στην περιοχή της Κασπίας, οι ασκήσεις των ναυτικών δυνάμεων της Ρωσίας και του Ιράν ολοκληρώθηκαν πρόσφατα, και ξεκίνησαν οι ελιγμοί του ΝΑΤΟ «Agile Spirit 2025» στην Τουρκία και τη Γεωργία, οι οποίοι θα διαρκέσουν έως τις 6 Αυγούστου.
Δώδεκα χώρες συμμετέχουν στους ελιγμούς, συμπεριλαμβανομένων δύο χωρών που δεν είναι επίσημα μέλη της συμμαχίας – η Ουκρανία και η Γεωργία, ενώ εκπρόσωποι της Αρμενίας και της Ιαπωνίας είναι παρόντες ως παρατηρητές.
Έγκυρες πηγές αναφέρουν ότι οι ελιγμοί διεξάγονται από την αμερικανική διοίκηση στην Ευρώπη και την Αφρική, της οποίας η ζώνη ενδιαφέροντος περιλαμβάνει το Ιράν και τις χώρες της Υπερκαυκασίας, συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών οδών που συνδέουν την περιοχή της Κασπίας με την Τουρκία και τη Μαύρη Θάλασσα.
Όλες αυτές οι ασκήσεις διεξάγονται σε ένα πλαίσιο όπου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ απειλούν το Ιράν με νέες επιθέσεις και όπου φέρεται να αυξάνεται το αντιρωσικό αίσθημα στην Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν.
Η Μόσχα και η Τεχεράνη επιδιώκουν να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους στις περιοχές της Κασπίας και του Νότιου Καυκάσου. Στόχος του ελιγμού τους ήταν η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των ναυτικών δυνάμεων στον τομέα της διάσωσης και της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στην Κασπία Θάλασσα. Ειδικοί στη Μόσχα λένε ότι η Κασπία είναι εσωτερική θάλασσα και ότι δεν υπάρχει χώρος για στρατιωτική παρουσία χωρών που δεν έχουν πρόσβαση στις ακτές της.
Ανησυχία για τουρκικές και νατοϊκές βάσεις
Η Μόσχα παρατηρεί με προσοχή τα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης του Αζερμπαϊτζάν ότι το Μπακού ενδέχεται να αναπτύξει στρατιωτικές βάσεις του ΝΑΤΟ και της Τουρκίας κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία.
Υπενθυμίζεται επίσης ότι αυτές τις μέρες η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης για την αμοιβαία κατανόηση και την ενίσχυση της στρατιωτικής ασφάλειας, το οποίο περιλαμβάνει την πρόθεση να ανοίξει τουρκική στρατιωτική βάση στο Αζερμπαϊτζάν το 2027, με δυνατότητα παρουσίας στρατιωτικών μονάδων από άλλα μέλη της συμμαχίας.
Τα μέσα ενημέρωσης της Μόσχας υπενθυμίζουν ότι κατά τη διάρκεια του πολέμου για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η Τουρκία ήταν στο πλευρό του Αζερμπαϊτζάν.
Ο Ρώσος στρατιωτικός εμπειρογνώμονας Βλαντιμίρ Ποπόφ λέει ότι η Ρωσία διαθέτει τους πολιτικούς, υλικούς και στρατιωτικούς πόρους για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της στην περιοχή της Κασπίας και σε ολόκληρο τον Νότιο Καύκασο. Υπό αυτή την έννοια, οι ρωσικοί και ιρανικοί ναυτικοί στόλοι αντιπροσωπεύουν την κύρια αμυντική δύναμη στην περιοχή. Και όσο είναι μαζί, είναι απίθανο οποιοδήποτε εχθρικό πλοίο από τρίτες χώρες να βρεθεί στην Κασπία Θάλασσα. Όσον αφορά το άνοιγμα τουρκικών στρατιωτικών βάσεων στο Αζερμπαϊτζάν, η Ρωσία και το Ιράν θα πρέπει να ενεργήσουν μέσω πολιτικών και διπλωματικών οδών για να ματαιώσουν τέτοιες προθέσεις.
Αμερικανικός έλεγχος στο διάδρομο Ζανγκεζούρ;
Ένα άλλο γεγονός προκάλεσε ανησυχία στη Μόσχα. Αναφέρθηκε ότι είχε συνταχθεί υπόμνημα για τη μεταβίβαση του ελέγχου του 40 χιλιομέτρων διαδρόμου Ζανγκέζουρ σε μια αμερικανική εταιρεία.
Αυτός ο διάδρομος συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακά του, το Ναχιτσεβάν, διαμέσου της Αρμενίας.
Τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το έργο αυτό ονομαζόταν «Γέφυρα Τραμπ» και ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να δήλωσε με την ευκαιρία αυτή ότι «έκανε ένα θαύμα με την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν», αναφερόμενος σε αυτό το έργο.
Ο πρόεδρος μιας κοινοβουλευτικής επιτροπής της ρωσικής Δούμας, Κονσταντίν Ζάτουλιν, υπενθυμίζει ότι βάσει προηγούμενης συμφωνίας με το Αζερμπαϊτζάν, ο έλεγχος αυτού του διαδρόμου έπρεπε να ασκείται από ρωσική ειρηνευτική αποστολή.
Τώρα το Αζερμπαϊτζάν θέλει να αποφύγει μια τέτοια συμφωνία, την οποία υποστηρίζει και ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν. Και ο γνωστός Ρώσος εμπειρογνώμονας Γιούρι Νετκάτσεφ υπενθυμίζει ότι με την υποστήριξη της Ουάσιγκτον, οι Ρώσοι συνοριοφύλακες έχουν αποσυρθεί από τα αρμενοϊρανικά σύνορα από την 1η Ιανουαρίου και ότι η Αρμενία σύντομα θα αποσυρθεί επίσημα από τον Οργανισμό Συλλογικής Συνθήκης Ασφάλειας (CSTO) και θα ζητήσει την εκκένωση της ρωσικής στρατιωτικής βάσης στο Γκιουμρί, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας στο κεντρικό τμήμα της χώρας.
Ποιος θα έρθει στη θέση τους; Αμερικανοί ή στρατιώτες από άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, ρωτάει ο Νετκάτσεφ. Λέει ότι αυτό δεν πρέπει να επιτραπεί και ότι η Ρωσία διαθέτει τα πολιτικά, διπλωματικά, οικονομικά και άλλα μέσα για να αποτρέψει κάτι τέτοιο και να προστατεύσει τα συμφέροντά της στον Νότιο Καύκασο.
Το ότι η αναταραχή σε αυτήν την περιοχή δεν καταλαγιάζει αποδεικνύεται από ένα άλλο γεγονός, το οποίο έχει επικριθεί στη Μόσχα, αλλά με μια προφανή προσπάθεια να αποτραπεί η περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης.
Το Αζερμπαϊτζάν απομακρύνεται από τη Ρωσία
Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ για πρώτη φορά δημόσια και σαφώς τάχθηκε υπέρ της Ουκρανίας στον πόλεμο με τη Ρωσία. Σε συγκέντρωση που πραγματοποιήθηκε στο έδαφος του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, δήλωσε ότι η Ουκρανία δεν πρέπει να συμφωνήσει στην κατοχή των χαμένων εδαφών. Έλαβε ως δώρο μια στρατιωτική στολή Ουκρανών μαχητών από έναν Ουκρανό δημοσιογράφο, λέγοντας ότι «θα πρέπει να συνεχίσουν έτσι». Το επανέλαβε σε μια συνομιλία με έναν Ουκρανό δημοσιογράφο που χαρακτηρίστηκε στη Μόσχα ως μέλος τρομοκρατικής και εξτρεμιστικής οργάνωσης.
Όλα αυτά έγιναν δεκτά στη Μόσχα με ανησυχία, αγανάκτηση και κριτική, αλλά με έμφαση στην αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης των εντάσεων.
Επίσημες δηλώσεις αναφέρουν ότι η Μόσχα θεωρεί τις χώρες του Νότιου Καυκάσου ως εταίρους με τους οποίους τη συνδέουν πολλά νήματα, κοινά συμφέροντα και με τους οποίους επιθυμεί ισότιμη, φιλική συνεργασία.
Από την άλλη πλευρά, όλα αυτά μαρτυρούν ότι οι Δυτικοί στρατηγοί όχι μόνο δεν εγκαταλείπουν τις προθέσεις τους να «συγκρατήσουν» τη Ρωσία, αλλά αντίθετα εντείνουν τις προσπάθειές τους να την υποτάξουν και να την αναγκάσουν να κάνει παραχωρήσεις που είναι αντίθετες με τα εθνικά και στρατηγικά της συμφέροντα.
Σε αυτή την προσπάθεια, προσπαθούν επίσης να κερδίσουν την υποστήριξη άλλων χωρών, στην προκειμένη περίπτωση των κρατών του Νότιου Καυκάσου, τα οποία θα αποτελούσαν το Νότιο Μέτωπο στην αντιπαράθεση με τη Μόσχα.
Τζόρτζε Μιλόσεβιτς- Tanjug
—